Lời toà soạn: Sự xâm nhập của các ứng dụng phim ngắn AI không phép từ công ty nước ngoài, đa số đến từ Trung Quốc đang gây ra nhiều hệ luỵ như tác động đến nhận thức lệch lạc của giới trẻ, nguy cơ xâm hại chủ quyền văn hoá, an ninh quốc gia và một lượng lớn dòng tiền chảy ra nước ngoài. VietNamNet gửi đến bạn đọc tuyến bài phản ánh thực tế này và cách giảm bớt hệ lụy từ việc ứng dụng phim ngắn AI bủa vây người dùng internet. 

Như đã đề cập, mô hình hoạt động của các ứng dụng phim ngắn AI của Trung Quốc đều theo một công thức chung: đầu tiên cho người xem thưởng thức các tập phim ngắn hoàn toàn miễn phí, tuy nhiên đến giai đoạn cao trào của phim ứng dụng sẽ không cho xem nữa. Lúc này, muốn xem các tập tiếp theo người dùng phải  đăng ký các gói tài khoản và nạp tiền. Hình thức nạp tiền vô cùng đa dạng, từ xem theo tập, đến gói tuần, tháng và năm…

Phim ngắn AI Trung quốc
Phim ngắn AI khiến nhiều người xem bị nghiện. Ảnh: Lê Mỹ

Rất nhiều người sau khi xem các phim ngắn này, đến giai đoạn nạp tiền đã ý thức được rằng phải dừng lại. Thế nhưng những người làm ứng dụng phim ngắn AI, bằng những “thủ đoạn” có tính chất tạo sự tò mò và “gây nghiện”, vẫn khiến người dùng phải xuống tiền để xem tiếp các bộ phim. 

Chị Như Nhiên, đang sống tại TPHCM, cho biết chị đã ba lần nạp tiền cho các ứng dụng phim ngắn này, có lúc đã dứt ra nhưng rồi vẫn quay lại nạp tiền để xem tiếp. 

Cụ thể, khi chị xem một bộ phim ngắn trên các nền tảng, đến giai đoạn ứng dụng yêu cầu nạp tiền, chị quyết định không xem nữa. Tuy nhiên, khi chị truy cập các nền tảng khác như Facebook, TikTok… các quảng cáo phim ngắn này liên tục xuất hiện và ra đúng tập phim mà mình đang xem. 

Đáng chú ý là các quảng cáo này trên Facebook và Tiktok lại cho xem các tập phim dài hơn rất nhiều so với khi xem trên ứng dụng. Thế là chị Như Nhiên lại xem tiếp nhưng đến lúc cao trào, gần kết thúc lại không thể xem. Điều này tạo ức chế cho chị, khiến người có cảm giác nôn nao và quyết định trở lại ứng dụng để đóng tiền vào xem bộ phim kết thúc như thế nào.

Anh Hoàng Tuấn, cũng tại TPHCM, chia sẻ khi xem các bộ phim ngắn AI này nó khiến anh bị “nghiện”. 

Là một người đang độc thân, nên đi làm về nếu không đi nhậu với bạn bè, anh Tuấn sẽ mở các ứng dụng phim ngắn ra xem. Lúc đầu anh cũng nghĩ chỉ xem vài bộ lướt qua, đến giai đoạn đóng tiền thì sẽ không xem bộ phim đó nữa. Nhưng không ngờ càng xem anh lại càng nghiện và buộc phải nạp tiền cho các nền tảng phim ngắn này.

“Tôi không thể dừng lại được, các ứng dụng này liên tục cập nhật các bộ phim mới với rất nhiều thể loại khác nhau, đặc biệt gần đây còn đưa vào các bộ phim có các nội dung rất gây tò mò, câu kéo khiến mình không thể cưỡng lại. Nhiều lúc cũng tính không xem nữa, nhưng khi gặp quảng cáo của nó trên các nền tảng khác lại khiến mình tò mò quay lại xem có phim gì mới không, thế là không dứt ra nổi. Tôi đã tốn vài triệu đồng cho các ứng dụng này mỗi tháng”, anh Tuấn chia sẻ. 

Những trường hợp như của chị Nhiên hay anh Tuấn đang xuất hiện ngày càng nhiều, khi các ứng dụng video ngắn đang tràn ngập tại thị trường Việt Nam. Đây là một điều vô cùng nguy hiểm khi người xem không những mất tiền mà còn bị nghiện các phim này, xem liên tục suốt ngày đêm gây ảnh hưởng đến sức khoẻ. 

Theo bác sĩ chuyên khoa II Võ Đôn, phòng khám thần kinh XKV tại TPHCM, đã có những nghiên cứu về y khoa cho thấy nghiện video ngắn hay phim ngắn AI có thể gây ảnh hưởng đến não bộ; đồng thời, nó kéo theo một chuỗi suy kiệt toàn diện về thể chất lẫn tinh thần như tâm lý nặng nề làm tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm, lo âu lan tỏa và lo âu xã hội; hủy hoại sự tập trung, khoảng chú ý (attention span) bị bóp méo, khiến người trẻ rất khó đọc hết một trang sách dài hay tập trung nghe giảng. Kết quả học tập và hiệu suất công việc lao dốc không phanh.

Chất lượng giấc ngủ "chạm đáy" khi ánh sáng xanh và sự kích thích thần kinh liên tục khiến chứng mất ngủ trở nên trầm trọng.

Với việc các ứng dụng phim ngắn AI Trung Quốc đang hoạt động không phép và ngang nhiên thu tiền người dùng tại Việt Nam. Theo ông Võ Quốc Hưng, Giám đốc tăng trưởng của Tonkin Agency, cơ quan chức năng hoàn toàn có thể xử lý được câu chuyện này. 

Cụ thể, đầu tiên cơ quan chức năng cần cảnh báo và hướng dẫn các bên phát hành những ứng dụng này tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam.

Trong trường hợp các đơn vị này không hợp tác có thể đưa ra các biện pháp xử lý mạnh tay như chặn thanh toán, theo đó yêu cầu các bên đang cung cấp thanh toán cho ứng dụng này phải chấm dứt ngay lập tức. Đây là biện pháp vừa tránh thất thu thuế, lẫn chặn được dòng tiền chảy ra nước ngoài. 

Tiếp đó là yêu cầu các nền tảng như Google, Apple phối hợp để chặn ngay các ứng dụng này không cho phát hành vào Việt Nam. Hiện các nền tảng quốc tế đang hợp tác với Chính phủ rất tốt về việc này, ngoài ra Nghị định 147 về Quản lý, sử dụng Internet và thông tin trên mạng cũng đã có các quy định chi tiết và cụ thể về hình thức xử lý các dịch vụ xuyên biên giới phát hành không phép vào Việt Nam. 

Đối với các hình thức thanh toán lậu, đại diện một đơn vị thanh toán trong nước cũng cho biết, bằng các biện pháp nghiệp vụ, cơ quan chức năng hoàn toàn có thể phát hiện ra các đối tượng này, chỉ cần một vài bên bị xử lý tỉ lệ đại lý tham gia thanh toán lậu cho các ứng dụng phim ngắn AI này sẽ giảm tới 80 - 90%. 

"Khi không thể thu được tiền các ứng dụng phim ngắn AI hoạt động không phép này sẽ không phát triển được và theo thời gian sẽ phải dừng hoạt động tại thị trường trong nước", vị đại diện này chia sẻ.