'Tôi không nghĩ kiều bào còn lấn cấn'

"Tôi không nghĩ kiều bào còn lấn cấn nhiều về chế độ chính trị, có lẽ chỉ còn ở một thế hệ nào đó do hoàn cảnh lịch sử. Nói đến Việt kiều, mặt tích cực là cơ bản" - nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ.

- "Tôi không nghĩ kiều bào còn lấn cấn nhiều về chế độ chính trị, có lẽ chỉ còn ở một thế hệ nào đó do hoàn cảnh lịch sử. Nói đến Việt kiều luôn có hai mặt, nhưng mặt tích cực là cơ bản, ta cần có chính sách ứng xử thích hợp, khai thác mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực" - nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ.

>> Làm hết sức mình hỗ trợ kiều bào

Kiều bào trăn trở

- Được biết đi đến nước nào ông cũng tranh thủ tiếp cận với kiều bào ta ở nước sở tại, vậy ông quan tâm tìm hiểu thông tin gì nhiều nhất?

Tôi quan tâm trước hết đến đời sống của họ, không chỉ hiểu theo nghĩa cuộc sống gia đình, sự gắn kết của họ đối với Tổ quốc, sự gắn kết về tinh thần mà chắc là người Việt Nam xa xứ nào cũng có, và sự gắn kết đối với công cuộc xây dựng đất nước.

Tiếp xúc với bà con Việt kiều, tôi nhận thấy mỗi người, mỗi gia đình đều là một tiềm năng hướng về đất nước. Ta cần tìm cách thu hút họ về nước.

Nhà sử học Dương Trung Quốc (trái) tin rằng Việt Nam còn thu hút được người nước ngoài đến thì không lo không kéo được Việt kiều về. Ảnh: Chung Hoàng

- Vậy ông thấy đâu là những băn khoăn, trăn trở, lấn cấn nhất của kiều bào khi nghĩ về Việt Nam?

Trước hết là lối sống trong nước khác nhiều với lối sống họ đã quen ở nước ngoài, trong các mối quan hệ xã hội, quan hệ công dân - nhà nước... Số đông họ cũng đã có quốc tịch nước sở tại. Sự khác biệt này là đương nhiên, nhưng nó đem lại sự phiền toái, khó khăn khiến họ e ngại.

Họ cũng rất trăn trở làm thế nào để đóng góp tốt cho Tổ quốc. Ai cũng muốn đóng góp và đều nhận thấy Việt Nam là nơi có nhiều cơ hội để đóng góp. Nhưng khi trở về, họ vấp phải nhiều khó khăn. Có không ít bài học, trường hợp khiến họ nản lòng. Có không ít người về nước làm ăn mà thất bát. Có những người muốn về tham gia cống hiến lâu dài thì cũng chỉ được thời gian đầu...

Ví dụ điển hình là chính sách nhà cửa. Chính sách của Nhà nước thì thông thoáng, nhưng trong từng trường hợp cụ thể thì cực kỳ phức tạp. Nhìn chung, chính sách pháp luật ta đã có đủ, nhưng trên thực tiễn không phải không có những vấp váp.

Tôi không nghĩ kiều bào còn lấn cấn nhiều về chế độ chính trị, có lẽ chỉ còn ở một thế hệ nào đó do hoàn cảnh lịch sử. Nói đến Việt kiều luôn có hai mặt, nhưng mặt tích cực là cơ bản, ta cần có chính sách ứng xử thích hợp, khai thác mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực.

Việc này cần nỗ lực từ cả hai phía, không chỉ kiều bào mà trước hết là từ phía ta. Nhưng tôi nghĩ, ta còn thu hút được người nước ngoài khi cho họ thấy Việt Nam là đất lành, màu mỡ, nhiều triển vọng, thì có gì phải lo không kéo được người Việt Nam ở nước ngoài về.

Ứng xử tôn trọng

- Nói về kiều bào, ta nói nhiều đến những đóng góp về kiều hối mà còn chưa đề cập đúng mức đến sự đóng góp về tri thức, trí tuệ?

Đúng là kiều hồi đem lại cho nước ta một nguồn lực kinh tế không nhỏ, góp phần giải quyết khó khăn cho một bộ phận dân cư. Nhưng điều ta mong muốn hơn cả là hơn là sự đóng góp của họ trong lĩnh vực kinh tế, hiểu theo nghĩa đầu tư và chất xám. Đây là một nguồn lực to lớn, ta phải biết thu hút bằng những chính sách tốt.

Khi đất nước còn vô cùng khó khăn gian khổ mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kêu gọi được rất nhiều kiều bào về cống hiến lâu bền cho đất nước, sao ta không học ngay bài học đó, đâu cần đi tìm đâu xa.

Bên cạnh những chế độ chính sách bảo đảm đời sống vật chất, điều quan trọng hơn đối với người trí thức, những người làm việc trong lĩnh vực sáng tạo, chính là tinh thần, cách ứng xử, sự tôn trọng thực sự. Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, vấn đề chủ yếu là ở trang thiết bị, nhưng với đội ngũ khoa học xã hội nhân văn thì phức tạp hơn. Những vướng mắc về nguyên lý, khái niệm, lập trường khiến ta không dễ tạo cho họ một môi trường đóng góp thực sự.

- Tiếp xúc với kiều bào, ông có lo ngại các thế hệ người Việt sau này, những người trẻ, khó giữ được mối liên hệ với đất nước?

Tôi nghĩ không có gì đáng lo ngại quá nhưng mong muốn các cháu luôn gắn bó với quê hường thì rất lớn. Ta phải quan tâm nhiều hơn nữa, đặc biệt là đầu tư cho quảng bá văn hóa ra nước ngoài.

Về việc này, Nhà nước đã có nhiều cố gắng, ví dụ xây dựng các nhà văn hóa , trung tâm văn hóa ở một số nước lớn. Tôi cũng đã tham gia một vài sinh hoạt văn hóa ở đó. Nhưng như vậy vẫn là yếu so với các quốc gia khác.

Văn hóa là yếu tố gắn kết, trong đó rất quan trọng là ngôn ngữ. Tôi đã gặp không ít gia đình Việt kiều nhiều năm xa Tổ quốc nhưng vẫn giữ được nếp nhà, gia phong. Nhưng với sự phát triển tự nhiên, các cháu rất dễ bị mất ngôn ngữ.


          Nhìn vết thương lịch sử theo cách khác

Ngày nay trong thế giới phẳng, con người đi đến nơi này nơi kia là chuyện bình thường, nhưng trong các thế kỷ trước chuyện này không đơn giản. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài gắn liền với những biến cố lịch sử.

Những luồng di dân đầu tiên là trong Thế chiến thứ I, với việc người Pháp huy động dân thuộc địa ở Đông Dương tham gia chiến tranh ở châu Âu. Năm 1954 có biến cố sau Hiệp định Genève, nhiều tầng lớp người dân Hà Nội và một số tỉnh di cư ra nước ngoài, chủ yếu là sang Pháp. Với cuộc can thiệp của Mỹ vào Việt Nam, cùng với luồng du học sinh sang Pháp theo truyền thống, còn có nhiều người sang Mỹ. Cuối cùng là biến cố năm 1975, có một cộng đồng rất lớn người Việt Nam sang Mỹ và nhiều nước khác.

Có thể nói đó là những vết thương trong lịch sử. Nhưng đến bây giờ, ta cần có một cái nhìn khác. Kiều bào chính là nguồn lực của đất nước. Nếu ta biết khai thác, gắn kết, đó sẽ là một nguồn lực vô cùng to lớn về số lượng và đặc biệt là về tiềm lực mà họ có thể đóng góp cho đất nước.

Chung Hoàng

tin nổi bật

Hàng loạt bãi trông giữ xe ở Hà Nội bị xử phạt

Chiều 2/2, Công an quận Hoàn Kiếm thông tin, từ ngày 21-23/1 (tức từ 30 Tết đến mùng 2 Tết), đơn vị đã xử lý 14 trường hợp vi phạm trông giữ phương tiện.

Trung tướng Tô Ân Xô: Một vài lãnh đạo đăng kiểm nhận hối lộ theo tháng, theo quý

Trung tướng Tô Ân Xô cho hay, qua điều tra cho thấy, một vài lãnh đạo Phòng Kiểm định, Cục Đăng kiểm Việt Nam đã nhận tiền hối lộ định kỳ theo tháng, quý của trung tâm đăng kiểm để bỏ qua lỗi trong hồ sơ xin cấp phép hoạt động và bỏ qua các vi phạm.

Nghị định bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm được thực hiện theo quy trình rút gọn

Bộ Nội vụ và Bộ Tư pháp đồng tình báo cáo Thủ tướng đồng ý xây dựng Nghị định về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung theo thủ tục rút gọn.

EVN đề xuất nhiều giải pháp ngoài tăng giá điện để cân bằng khoản lỗ 31.000 tỷ đồng

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, EVN đã đề xuất một số giải pháp khác ngoài tăng giá điện để đảm bảo cân bằng kết quả sản xuất kinh doanh năm 2022 lỗ khoảng 31.000 tỷ đồng.

Tướng Tô Ân Xô: Khởi tố 145 bị can, phong tỏa 1.780 tỷ từ vụ Việt Á, chuyến bay giải cứu

Trung tướng Tô Ân Xô cho biết, vụ án chuyến bay giải cứu đã khởi tố 41 bị can, phong tỏa kê biên 80 tỷ đồng; vụ Việt Á đã khởi tố 104 bị can với số tiền phong tỏa kê biên 1.700 tỷ đồng.

Bộ Công an đề xuất cấp thẻ an ninh trên không

Bộ Công an vừa hoàn thành dự thảo thông tư quy định mẫu, quản lý và sử dụng thẻ an ninh trên không để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Tài xế xe khách vi phạm nồng độ cồn ‘kịch khung’ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai

CSGT phát hiện tài xế điều khiển ô tô khách loại 40 chỗ vi phạm nồng độ cồn ở mức 0,470 mg/L khí thở trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai.

Xây dựng cầu Lại Xuân nối Hải Phòng và Quảng Ninh

Dự án đầu tư xây dựng cầu Lại Xuân và cải tạo, mở rộng đường tỉnh 352 được đầu tư 1.350 tỷ đồng, nhằm thúc đẩy kinh tế giữa 2 địa phương Hải Phòng và Quảng Ninh.

Ban Bí thư bổ nhiệm ông Đặng Văn Dũng làm Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương

Ban Bí thư quyết định bổ nhiệm ông Đặng Văn Dũng, trợ lý Trưởng Ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc giữ chức Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương.

5 cán bộ ở Thanh Hóa sẽ bị tạm đình chỉ công tác

Ngày 2/2, Tổng cục Dự trữ Nhà nước (DTNN) đã có công văn chỉ đạo Cục DTNN khu vực Thanh Hóa ban hành quyết định theo phân cấp thẩm quyền tạm đình chỉ công tác đối với 5 công chức thuộc Chi Cục DTNN Hà Trung.

Ô tô khách nghi dùng tem kiểm định giả trên cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi

Đội Tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 5 (Cục CSGT) đã phát hiện một xe khách sử dụng tem kiểm định, sổ đăng kiểm nghi làm giả đi trên cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Cái quý nhất của con người là cuộc sống và danh dự sống

Chiều 2/2, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Đảng bộ Văn phòng Trung ương Đảng đã tổ chức buổi Lễ trao Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng tặng đồng chí Nguyễn Phú Trọng – Tổng Bí thư Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam.

Thủy điện Vĩnh Sơn hưởng ứng Tết trồng cây xuân Quý Mão 2023

Hưởng ứng Tết trồng cây “Đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và chương trình trồng mới 1 tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 của UBND huyện Vĩnh Thạnh, ngày 31/01, lãnh đạo Nhà máy Thủy điện Vĩnh Sơn đã đến dự lễ phát động và trao kinh phí hỗ trợ cho chương trình.

Lời khai của nữ tài xế bị khởi tố vì không cứu người gặp tai nạn

Nữ tài xế Nguyễn Thị Hằng (SN 1992, trú huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An) vừa bị Công an huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) khởi tố về tội “Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng”.

Ngư dân miền Trung chi tiền tỷ cho chuyến 'săn lộc' đầu năm

Các tàu cá của ngư dân miền Trung neo đậu tại cảng cá Thọ Quang (Đà Nẵng) đang tất bật chuẩn bị ngư cụ ra khơi. Nhiều chủ tàu chi tiền tỷ cho chuyến đánh bắt đầu tiên của năm mới.