Lời toà soạn: Sự xâm nhập của các ứng dụng phim ngắn AI không phép từ công ty nước ngoài đang gây ra nhiều hệ luỵ như tác động đến nhận thức lệch lạc của giới trẻ, nguy cơ cài cắm lan truyền thông tin sai lệch về chủ quyền, văn hoá, kéo theo lượng lớn dòng tiền chảy ra nước ngoài. VietNamNet xin gửi đến bạn đọc tuyến bài phản ánh hiện tượng và hệ lụy từ vấn đề này.
Chỉ cần mở kho ứng dụng AppStore của Apple hay CH Play của Google gõ tìm kiếm từ khoá “phim ngắn AI”, ngay lập tức có tới vài chục ứng dụng chứa hàng loạt bộ phim loại này xuất hiện.
Có thể kể đến các ứng dụng như Drama..., Net..., Reel..., Star..., Free… tất cả đều do công ty nước ngoài phát hành và đa số đến từ Trung Quốc.
Trên các ứng dụng này là vô vàn các phim ngắn được tạo bởi AI, có giao diện bằng tiếng Việt. Mỗi tập phim sản xuất từ đây thường có độ dài từ 1 phút 30 giây đến 5 phút với phụ đề hoặc lồng tiếng bằng tiếng Việt (thông qua công nghệ AI) và số lượng liên tục được cập nhật hàng ngày.
Nếu như trước đây, các bộ phim ngắn với các nội dung tổng tài, xuyên không, trùng sinh, thần y, hệ thống thức tỉnh… thường có bối cảnh nhân vật và nội dung mang đậm chất xã hội Trung Quốc thời cổ trang hay hiện đại, thì giờ đây, cũng với các kịch bản đó, nhưng nhờ AI, các bộ phim này từ cùng một kịch bản được “lột xác” với các nhân vật đồ hoạ đậm chất châu Âu, Mỹ, mặc trang phục “thiếu vải” và các “cảnh nóng” trở nên mạnh bạo hơn.
Đồng thời xuất hiện thêm rất nhiều bộ phim có nội dung lệch lạc, trái với thuần phong mỹ tục, như mẹ kế với con chồng, bố dượng và con gái, phản bội bên hồ bơi…
Có phim các nhân vật ăn mặc hở hang, khoe các bộ phận nhạy cảm của cơ thể và do thời lượng mỗi tập phim rất ngắn nên “cảnh nóng” xuất hiện liên tục.
Để xâm nhập và quảng bá vào thị trường Việt Nam nhằm thu hút người xem, các ứng dụng này chạy quảng cáo trên rất nhiều nền tảng, đặc biệt là Facebook và Tiktok. Các quảng cáo này thường là giới thiệu các tập phim có nội dung gây tò mò, phim người lớn, đến đoạn cao trào sẽ dừng lại, người xem muốn tiếp tục sẽ phải tải ứng dụng về và đóng phí để xem.
Mô hình hoạt động của các ứng dụng phim ngắn AI này đều theo một công thức chung, đó là đầu tiên cho người xem thưởng thức các tập phim ngắn hoàn toàn miễn phí. Khi "cá đã cắn câu', muốn xem các tập tiếp theo người dùng phải đăng ký các gói tài khoản và nạp tiền với các hình thức đa dạng, từ xem theo tập, đến gói tuần, tháng và năm…
Rất nhiều người sau khi xem các phim ngắn này, đến giai đoạn nạp tiền đã ý thức được rằng phải dừng lại. Thế nhưng những người làm ứng dụng phim ngắn AI, bằng những “thủ đoạn” có tính chất tạo sự tò mò và “gây nghiện”, vẫn khiến người dùng phải xuống tiền để xem tiếp các bộ phim.
Chị Như Nhiên, đang sống tại TPHCM, cho biết chị đã nhiều lần nạp tiền cho các ứng dụng phim ngắn này, có lúc đã dứt ra nhưng rồi vẫn quay lại nạp tiền để xem tiếp.
Cụ thể, khi chị xem một bộ phim ngắn trên các nền tảng, đến giai đoạn ứng dụng yêu cầu nạp tiền, chị quyết định không xem nữa. Tuy nhiên, khi chị truy cập các nền tảng khác như Facebook, TikTok… các quảng cáo phim ngắn này liên tục xuất hiện và ra đúng tập phim mà mình đang xem.
Đáng chú ý là các quảng cáo này trên Facebook và Tiktok lại cho xem các tập phim dài hơn rất nhiều so với khi xem trên ứng dụng. Thế là chị Như Nhiên lại xem tiếp nhưng đến lúc cao trào, gần kết thúc lại không thể xem. Điều này tạo ức chế cho chị, khiến người có cảm giác nôn nao và quyết định trở lại ứng dụng để đóng tiền vào xem bộ phim kết thúc như thế nào.
Anh Hoàng Tuấn, cũng tại TPHCM, chia sẻ khi xem các bộ phim ngắn AI này nó khiến anh bị “nghiện”.
Điều đáng lo ngại là các ứng dụng này đang được thả nổi, thoải mái phát tán các phim ngắn được tạo bởi AI vào thị trường Việt Nam một cách tự do, không qua sự kiểm duyệt nội dung nào.
Những hệ luỵ của các phim ngắn AI đến từ Trung Quốc cũng đã được các chuyên gia và truyền thông liên tục cảnh báo trong thời gian qua.
Đơn cử, có phim tác động tiêu cực đến nhận thức của giới trẻ, sử dụng thuật toán đề xuất bủa vây người dùng, đi kèm kịch bản giật gân, độc hại (loạn luân, bạo lực, tình dục lệch chuẩn) dễ dàng tiếp cận trẻ vị thành niên vốn chưa hoàn thiện về thế giới quan. Việc tiếp xúc thường xuyên với các nội dung này làm méo mó chuẩn mực đạo đức, tha hóa nhận thức về tình cảm gia đình và quan hệ xã hội.
Do không được thẩm định từ cơ quan quản lý trong nước, những ứng dụng phim ngắn này có thể bị lợi dụng để cài cắm các thông tin xuyên tạc lịch sử, hoặc lồng ghép tư tưởng bài trừ văn hóa bản địa một cách tinh vi mà người xem khó nhận ra.
Ngoài ra, với công nghệ AI cho phép sản xuất nội dung quy mô lớn, chỉ trong thời gian ngắn với chi phí gần như bằng không, khi kết hợp với các chiêu trò tiếp thị qua mạng xã hội, chúng biến các kho ứng dụng thành công cụ phát tán văn hóa phẩm đồi trụy trá hình, thách thức trực tiếp trật tự quản lý truyền thông và môi trường mạng lành mạnh tại Việt Nam.
Mô hình trả tiền theo từng tập tạo ra cơ chế "nghiện vi mô", kích thích người xem nạp tiền liên tục mà không kiểm soát được chi phí. Bên cạnh đó, việc liên kết thẻ ngân hàng quốc tế hoặc tài khoản thanh toán trên các ứng dụng trôi nổi, không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nguy cơ cao bị đánh cắp thông tin thẻ, gian lận tài chính và thu thập dữ liệu cá nhân trái phép.
Bài 3: Chiêu trò miễn phí và 'thủ đoạn' thu tiền của phim ngắn AI đến từ Trung Quốc
Không cần phim trường hay dàn sao thực lực, các xưởng phim AI Trung Quốc đang vận hành như dây chuyền công nghiệp, với sự hậu thuẫn từ chính sách và các tập đoàn công nghệ.
Chi phí làm phim ngắn giảm tới 90%, thời gian rút xuống còn 5 ngày. Trí tuệ nhân tạo (AI) đang biến điện ảnh từ cuộc chơi tỷ USD thành cỗ máy kinh doanh siêu tốc tại Trung Quốc.
Chi phí làm phim chạm đáy khiến thị trường Trung Quốc ngập trong các sản phẩm trùng lặp. Đằng sau hơn 200.000 phim phát hành là cuộc đào thải khốc liệt, khi tỷ lệ bứt phá chưa tới 0,5%.
.svg){kind=icon}
