 |
|
|
Báo cáo của UBTVQH cho hay, trong 3 năm, từ tháng 10/2005 đến tháng 8/2008, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã cấp 3.495 giấy phép khai thác, gấp hơn 7 lần số lượng Trung ương cấp trong 12 năm.
"Tổn thất tài nguyên khoáng sản là rất lớn, nhất là các địa phương có biên giới, có cảng thì xuất khẩu khoáng sản thô khá nhiều" - báo cáo nhận định.
Trong khi đó, số lượng dự án chế biến sâu khoáng sản rất ít. Nếu có thì cũng là những dự án chế biến với công nghệ đơn giản, không có giá trị cao về mặt kinh tế.
Từ năm 2005, việc cấp phép khai thác khoáng sản được phân cấp mạnh về địa phương, nhiều giấy phép cấp không đúng đối tượng, một số đơn vị có tiềm năng khai thác, chế biến thì không được cấp giấy phép, còn nhiều tổ chức, cá nhân không hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản, không có nhân lực, trang thiết bị lại được cấp, đã dẫn đến tình trạng chuyển nhượng giấy phép khai thác.
Thực trạng trên khiến Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu đặt câu hỏi về "địa chỉ trách nhiệm" với đề nghị chỉ rõ vai trò của trung ương, địa phương, cơ quan, cá nhân cụ thể. Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội Trương Thị Mai cho rằng cần làm rõ thực trạng khai khoáng tràn lan do năng lực bộ máy hay do chạy theo lợi ích của địa phương, doanh nghiệp, cá nhân trong bộ máy quản lý nhà nước.
Chủ nhiệm UB Quốc phòng - An ninh Nguyễn Kim Khoa thì nhận định "không có chỗ nào có khoáng sản mà không diễn biến phức tạp".
Sơ hở về phân cấp?
Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng khẳng định chủ trương phân cấp, giao quyền cho địa phương là đúng xong bà nêu câu hỏi "việc chấp hành ở địa phương có nghiêm chỉnh, thống nhất, có đúng thẩm quyền được giao không, còn sơ hở gì"?. Bà cho rằng Trung ương cũng phải xem xét trách nhiệm của mình.
Hiệu quả khai khoáng là điều các thành viên của UBTVQH đặt câu hỏi. Bà Trương Thị Mai cho hay, trong những năm qua, ngành công nghiệp khai khoáng Việt Nam đã đóng góp 10-11% GDP, trong đó chủ yếu của dầu, khí. Vậy giá trị đóng góp cụ thể của nhiều loại khoáng sản khác đến đâu?
Nguyên nhân chỉ ra do việc phân cấp mạnh về quản lý, khai thác khoáng sản mà chưa gắn chặt chẽ với việc thanh tra, kiểm tra, giám sát thực hiện, đề cao trách nhiệm của cơ quan cấp phép và chế tài xử lý các vi phạm đã khiến cho tình trạng cấp phép tràn lan, thất thoát tài nguyên, thậm chí không theo quy hoạch, trái pháp luật.
Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng cũng cho rằng cần kiểm tra xem 4.000 giấy phép đã cấp sai đúng thế nào, từ đó đề xuất Chính phủ rà soát nếu sai thì dừng, thu hồi giấy phép, xử lý cán bộ. Sau đó xem xét sửa chế độ cấp phép...
Một trong những kiến nghị được đưa ra là sớm sửa đổi một loạt luật, trong đó có luật Đất đai, luật Xây dựng... Sớm ban hành luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, luật Đo đạc và bản đồ… theo hướng tăng cường hiệu lực các cơ quan quản lý nhà nước, phân công, phân cấp rõ ràng...
Linh Thư
.svg){kind=icon}
