Truyền hình di động chưa thể cất cánh

Dịch vụ Mobile TV tại Việt Nam chưa thể phổ biến vì giá cước đắt, máy đầu cuối ít, giá cao. Ảnh: Thanh Hải

ICTnews - Tại Việt Nam, dịch vụ truyền hình trên điện thoại di động (MobileTV) - được đánh giá là “mỏ vàng” mới của dịch vụ di động trong tương lai - không thể bùng nổ như kỳ vọng.

Cuộc đua Mobile TV trên thế giới bắt đầu nóng lên từ đầu năm 2006, khi các chuyên gia tham dự Hội nghị 3GSM diễn ra tại Barcelona (Tây Ban Nha) dự báo các mạng Mobile TV trên toàn cầu sẽ đạt 51 triệu thuê bao vào năm 2009, mang lại doanh thu mỗi năm khoảng 6,6 tỷ USD.

Cước cao, máy đắt và ít

Không chậm chân trong cuộc đua này, tại Việt Nam, từ cuối năm 2006, hai doanh nghiệp chính thức thương mại hóa Mobile TV là Công ty cổ phần dịch vụ BCVT Sài Gòn (SPT) và Tổng công ty Truyền thông đa phương tiện VTC. Hồi mới ra mắt dịch vụ, cả hai đều dự báo Mobile TV nhanh chóng bùng nổ thuê bao. Song đến nay cả hai doanh nghiệp này đều than thở về việc dịch vụ này rất khó phát triển.

S-Fone, mạng điện thoại di động CDMA của SPT tiên phong trong việc cung cấp dịch vụ Mobile TV vào tháng 12/2006 theo chuẩn DMB. Nhưng từ đó đến nay mới chỉ có duy nhất một loại máy Samsung F363 hỗ trợ xem phim, xem truyền hình, nghe các kênh phát thanh trực tiếp bằng 3 hình thức: Tải về, xem theo yêu cầu và xem trực tiếp. Thực tế khó có thể tìm được những thuê bao S-Fone sử dụng dịch vụ Mobile TV.

Còn VTC ra mắt dịch vụ Mobile TV theo chuẩn DVB-H từ tháng 1/2007, vào thời điểm đó VTC kỳ vọng phát triển được ít nhất 80.000 thuê bao trong năm đầu tiên, song cho tới thời điểm này mới có khoảng gần 10.000 thuê bao.

Nguyên nhân khiến chính khiến cho S-Fone khó thương mại hóa Mobile TV là do mức cước còn quá cao. Hồi mới ra mắt dịch vụ Mobile TV, thuê bao S-Fone phải chi trả khoảng 5.000 đồng/phút. Sau đó S-Fone “cải thiện” bằng cách phát hành riêng gói cước dữ liệu (không gồm cước thoại), nhưng mức cước vẫn còn khá cao. Hiện tại khách hàng xem Mobile TV S-Fone trả 2 loại cước. Với gói cước 400.000 đồng/tháng được xem truyền hình với dung lượng tối đa là 4GB, gói cước 250.000 đồng/tháng được xem truyền hình với dung lượng tối đa 2GB, vượt quá hạn mức dung lượng này khách hàng trả thêm 0,5 đồng/KB truy cập. Nếu khách hàng sử dụng các dịch vụ nội dung khác thì phải trả phí riêng. Ví dụ, cước tải nhạc (MOD) là 2.000 đồng/bài, nghe trực tuyến 500 đồng/bài, cước xem phim (VOD) tải về 2.500 đồng/nội dung, xem trực tuyến 1.000 đồng/nội dung. Với cách tính này, thuê bao S-Fone phải chi tối thiểu 250.000 đồng/tháng riêng cho dịch vụ Mobile TV. Trong khi cước phí dịch vụ di động đang ngày càng giảm xuống thì cước phí xem Mobile TV của S-Fone là quá cao. Tất cả các lãnh đạo S-Fone đều từ chối khi được hỏi về số lượng  thuê bao S-Fone đang sử dụng Mobile TV và cũng không tiết lộ con số về doanh thu của riêng dịch vụ này, ngoại trừ nói chung một câu: “chưa nhiều lắm”.

VTC không bị hạn chế về cước, bởi vì so với Mobile TV của S-Fone, Mobile TV của VTC có lợi thế hơn vì thuê bao của 3 mạng GSM là MobiFone, Vinaphone, Viettel có thể sử dụng dịch vụ. Mobile TV của VTC có giá cước “mềm” hơn rất nhiều, cước tính trọn gói theo tháng, khách hàng không bị hạn chế thời gian và dung lượng xem. Hiện VTC có 2 gói cước, gói 30.000 đồng/tháng xem được 1 kênh VTCm và 2 kênh phát thanh, gói 90.000 đồng/tháng xem được 7 kênh truyền hình và 2 kênh phát thanh. So với chi phí bình quân để xem truyền hình di động của một số nước châu Á là 12 - USD/tháng thì cước phí của VTC rẻ hơn. Các chương trình Mobile TV của VTC khá hấp dẫn, hình ảnh đẹp và được phát online 24/24. Tuy nhiên, giá máy cao là hạn chế lớn nhất khiến VTC Mobile khó thương mại hoá.

Hiện Nokia đang độc chiếm thị trường máy đầu cuối xem truyền hình số di động VTC với 2 loại máy, N92 hơn 12 triệu đồng và N77 là 8,5 triệu đồng. Để thúc đẩy dịch vụ, thay vì tập trung nâng cao chất lượng nội dung, VTC phải đi làm thương mại, tìm kiếm đối tác cung cấp thiết bị. Nhưng cố gắng này cũng không mang lại hiệu quả. Hãng Samsung đã tham gia thử nghiệm kỹ thuật cho máy P930, song cho đến nay vẫn chưa thành công vì không tương thích với hệ thống mạng.

Chờ ngày hái quả

Ông Lê Đoàn Quân, Giám đốc Công ty Truyền hình số di động cho biết, VTC hiện đang “nuôi” dịch vụ chờ tới khi có nhiều loại thiết bị đầu cuối xem truyền hình di động DVB-H được tung ra thị trường. Ông Quân cho rằng, điều này là rất khả quan vì cuối năm 2007, chuẩn DVB-H đã chính thức được Hiệp hội Phát thanh Truyền hình Thế giới phê chuẩn, chỉ trong một thời gian ngắn nữa sẽ có nhiều loại thiết bị xem truyền hình “bỏ túi” ra đời. Sắp đến thời truyền hình di động không chỉ là xem trên điện thoại mà bất kỳ thiết bị cầm tay nào cũng trở thành chiếc ti vi.

“Sẽ có nhiều thiết bị đầu cuối giá  bình dân hơn, nếu giá máy hạ xuống khoảng 3-4 triệu đồng thì chắc chắn lượng thuê bao sẽ tăng nhanh hơn”, ông Quân nói. Hiện nay trung bình mỗi tháng VTC thu được khoảng 400 triệu đồng cước cũng đủ để nuôi dịch vụ.

Bên cạnh hạn chế về cước cao, thiết bị ít chủng loại và giá đắt, thì vùng phủ sóng còn quá hẹp cũng là nguyên nhân khiến dịch vụ Mobile TV bị cầm chân. Hiện VTC Mobile mới chỉ phủ sóng ở Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng và Hải Phòng. Tại 3 địa phương này, chất lượng âm thanh và hình ảnh khá tốt. Một số khu vực lân cận với 3 tỉnh này cũng có thể bắt được sóng nhưng chất lượng còn chập chờn. Việc mở rộng vùng phủ sóng Mobile TV cũng không dễ dàng vì chỉ những nơi phủ sóng GPRS thì mới phủ sóng được Mobile TV. Mà VTC không chủ động được vì mở rộng vùng phủ sóng GPRS lại phụ thuộc vào các nhà khai thác dịch vụ di động. Tương tự S-Fone cũng mới chỉ phủ sóng 3G ở khoảng 4, 5 tỉnh, thành phố lớn.

Dù chưa thể kiếm lời từ Mobile TV, nhưng S-Fone và VTC vẫn là những người đi tiên phong trong việc đưa công nghệ tiên tiến nhất, công nghệ hội tụ giữa viễn thông, Internet và phát thanh truyền hình vào Việt Nam và vẫn đang âm thầm “nuôi” cây để chờ ngày hái quả.

Minh Quyên

• Bài viết đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 14 ra ngày 18/2/2008