Các dân tộc thiểu số với Cách mạng Tháng Tám 1945Đồng bào các dân tộc thiểu số đã sớm giác ngộ cách mạng, góp sức người, sức của, sẵn sàng hiến dâng tất cả cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Mùa Thu mở ra hành trình đổi thay
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, mùa Thu năm 1945 là dấu mốc thiêng liêng, đánh dấu thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc và đặt nền móng cho quá trình xây dựng một xã hội phát triển, công bằng, tiến bộ.
Đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, thắng lợi ấy mở ra một chặng đường mới - chặng đường được sống, lao động và phát triển trong một đất nước độc lập, thống nhất, bình đẳng giữa các dân tộc.
Từ những vùng đất còn nhiều khó khăn về điều kiện tự nhiên, hạ tầng và kinh tế - xã hội, đồng bào các dân tộc thiểu số từng bước phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng quê hương, tích cực tham gia sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tinh thần đoàn kết, bình đẳng giữa các dân tộc được vun đắp qua từng giai đoạn lịch sử đã trở thành nền tảng để các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có thêm điều kiện phát triển.
Ngày nay, diện mạo nhiều bản làng đã có những thay đổi rõ nét. Những tuyến đường mới nối bản làng với trung tâm xã, huyện; trường học, trạm y tế, điện lưới, viễn thông và công nghệ số từng bước được mở rộng. Sự đổi thay ấy không chỉ đến từ nguồn lực đầu tư mà còn bắt nguồn từ sự thay đổi trong nhận thức, tinh thần chủ động và khát vọng vươn lên của chính người dân.
Những con đường mới trên hành trình phát triển
Nếu trước đây, nhiều bản làng vùng cao phải đối mặt với những trở ngại về giao thông, sản xuất, giáo dục, y tế và sinh kế, thì hôm nay những gam màu mới đang dần hiện hữu.
Ở nhiều địa phương, hệ thống giao thông nông thôn được đầu tư đã giúp rút ngắn khoảng cách giữa bản làng với các trung tâm kinh tế - xã hội. Người dân có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, khoa học kỹ thuật và thị trường.
Các chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước được triển khai qua nhiều giai đoạn đã tập trung giải quyết những vấn đề căn bản, tạo động lực phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 tiếp tục tạo nguồn lực quan trọng để đầu tư hạ tầng, giảm nghèo bền vững, phát triển giáo dục, y tế và bảo tồn văn hóa.
Đằng sau những con số về đầu tư, xây dựng công trình hay giảm nghèo là những thay đổi cụ thể trong đời sống. Đó là những hộ dân mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, vật nuôi phù hợp; những thanh niên dân tộc thiểu số trở về quê hương khởi nghiệp; những sản phẩm đặc trưng của bản làng từng bước tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.
Điều quan trọng hơn cả là tư duy phát triển đang có sự chuyển biến mạnh mẽ. Đồng bào không chỉ trông chờ vào sự hỗ trợ mà ngày càng chủ động phát huy nội lực, khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương để phát triển kinh tế.
Từ nông nghiệp đặc trưng, kinh tế rừng, du lịch cộng đồng đến nghề thủ công truyền thống, nhiều mô hình mới đang mở ra hướng đi phù hợp, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
Văn hóa bản làng - nguồn lực cho tương lai
Phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ được đo bằng những chỉ số kinh tế, mà còn thể hiện qua khả năng gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Mỗi bản làng là một không gian văn hóa độc đáo với tiếng nói, chữ viết, lễ hội, nghề thủ công, tri thức bản địa và những phong tục tốt đẹp. Trong quá trình hội nhập, bảo tồn văn hóa không có nghĩa là giữ nguyên mọi yếu tố truyền thống, mà là biết lựa chọn, phát huy những giá trị phù hợp để trở thành nguồn lực cho phát triển.
Nhiều địa phương đã gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế mới cho người dân. Những ngôi nhà sàn, làn điệu dân ca, nghề dệt thổ cẩm, sản phẩm thủ công, ẩm thực truyền thống… không chỉ là biểu tượng văn hóa mà còn trở thành những giá trị kinh tế, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất và con người.
Trong quá trình ấy, đồng bào dân tộc thiểu số vừa là chủ thể gìn giữ, vừa là lực lượng sáng tạo, phát huy và lan tỏa các giá trị văn hóa cộng đồng.
Khát vọng vươn lên từ sức mạnh nội sinh
Nếu Cách mạng Tháng Tám trao cho dân tộc quyền làm chủ đất nước, thì hôm nay tinh thần ấy được tiếp nối bằng việc mỗi người dân, mỗi cộng đồng chủ động lựa chọn hướng đi phát triển phù hợp cho chính mình.
Những năm gần đây, hình ảnh đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng xuất hiện rõ nét hơn trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Nhiều cán bộ, trí thức, doanh nhân, người lao động là người dân tộc thiểu số đang đóng góp tích cực vào sự phát triển của quê hương, đất nước.
Đặc biệt, thế hệ trẻ ở các bản làng hôm nay có thêm nhiều cơ hội nhờ giáo dục, công nghệ số và sự kết nối của thị trường. Một học sinh vùng cao có thể tiếp cận kho tri thức rộng lớn qua Internet; một người sản xuất có thể đưa sản phẩm địa phương đến với người tiêu dùng thông qua các nền tảng số.
Đó là những biểu hiện sinh động của một quá trình phát triển mới, trong đó con người và văn hóa bản địa trở thành nguồn lực quan trọng.
Tiếp nối mùa Thu cách mạng trong kỷ nguyên mới
Hành trình từ mùa Thu cách mạng năm 1945 đến những bản làng đổi mới hôm nay là hành trình của niềm tin, đoàn kết và khát vọng phát triển.
Những thành tựu đạt được là đáng tự hào, nhưng chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức như thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo sinh kế bền vững, bảo tồn văn hóa trong quá trình hội nhập và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Điều đó đòi hỏi cách tiếp cận mới trong phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: lấy người dân làm trung tâm, phát huy sức mạnh cộng đồng, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa, giữa hiện đại hóa với giữ gìn bản sắc.
Những bản làng hôm nay không chỉ được nhìn nhận như những địa bàn còn nhiều khó khăn cần hỗ trợ, mà ngày càng được khẳng định là những không gian phát triển giàu tiềm năng với giá trị riêng về con người, văn hóa, tài nguyên và cảnh quan.
Hơn tám mươi năm trước, Cách mạng Tháng Tám đã khơi dậy sức mạnh đoàn kết và quyền làm chủ của dân tộc Việt Nam. Hôm nay, tinh thần ấy tiếp tục được thể hiện trong từng con đường mới, từng mô hình sản xuất mới, từng lớp học mới và trong khát vọng vươn lên của mỗi bản làng.
Khi nội lực cộng đồng được khơi dậy, khi những giá trị văn hóa được phát huy, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào hành trình xây dựng một Việt Nam phát triển, phồn vinh và giàu bản sắc.
.svg){kind=icon}
