Tuổi thơ sống trong chuồng bò của người phát minh ra loại vật liệu thay đổi thế giới

Vượt qua những khó khăn của một người nhập cư, bằng niềm đam mê được nuôi dưỡng từ nhỏ với khoa học, GS Omar M Yaghi đã thành công trong việc phát minh ra loại vật liệu có thể làm thay đổi thế giới.

 

 Người đặc biệt với khả năng tạo ra nước từ không khí

GS Omar M. Yaghi tốt nghiệp Đại học Bang New York tại Albany năm 1985 và nhận bằng Tiến sĩ Hóa học Vô cơ của Đại học Illinois tại Urbana-Champaign năm 1990. Từ năm 1990 - 1992, ông là nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ của Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF) tại Đại học Harvard. 

Ông bắt đầu sự nghiệp độc lập của mình năm 1992 với tư cách là Trợ lý Giáo sư tại Đại học Bang Arizona, sau đó chuyển đến Đại học Michigan với tư cách là Giáo sư Hóa học vào năm 1999 trước khi trở thành Giáo sư tại Đại học California vào năm 2006. 

{keywords}
GS Omar M. Yaghi - người phát minh ra khung hữu cơ-kim loại (MOFs).

Từ năm 2012, ông là Giáo sư Hóa học tại Đại học California, Berkeley. GS Yaghi là Giám đốc sáng lập của Viện Khoa học Toàn cầu Berkeley và là Đồng Giám đốc của Viện Khoa học Nano Năng lượng Kavli và Liên minh Nghiên cứu California của BASF.

Ông là nhà khoa học tiên phong trong việc khám phá và phát triển vật liệu khung hữu cơ-kim loại (MOFs), loại vật liệu có tiềm năng cải thiện cuộc sống hàng ngày của hàng triệu người.

Năm 1995, GS Yaghi đã báo cáo việc điều chế thành công dạng thức đầu tiên của hợp chất mà ông cho rằng sẽ trở thành một loại vật liệu xốp được ứng dụng rộng rãi, có tên là khung hữu cơ-kim loại (MOFs). 

Trong phương pháp của ông, các ion kim loại liên kết với các liên kết hữu cơ tích điện theo giản đồ bằng cacboxylat, đi kèm là bằng chứng về độ xốp của vật liệu MOF (phát hiện năm 1998) và độ xốp siêu cao của chúng (phát hiện năm 1999), tạo ra một phản ứng dây chuyền dẫn đến sự phát triển của hóa học và vật liệu MOF. 

{keywords}
GS Omar M. Yaghi là chủ nhân của giải thưởng VinFuture dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới.

Năm 2005, ông mở rộng phương pháp của mình để áp dụng vào việc thiết kế và kết tinh khung hữu cơ cộng hóa trị (COF) 2D đầu tiên và vào năm 2007 là COF dạng 3D. MOF và COF hiện đang được ứng dụng trên toàn thế giới.

Các cấu trúc dạng nano xốp này có thể được sử dụng để thu nhận, lưu trữ, phân tách và kiểm soát thành phần hóa học của nhiều loại khí và phân tử.

Phát minh của GS Yaghi về MOF và COF có ý nghĩa lớn trong việc làm sạch môi trường, mang lại bầu không khí sạch hơn, nguồn năng lượng sạch hơn và nguồn nước sạch hơn. Ngoài ra, máy thu nước MOF của GS Yaghi đã được chứng minh là có tiềm năng cung cấp nước sạch mọi lúc mọi nơi từ không khí, nhờ đó giúp con người có thể tự chủ về nguồn nước.   

Tuổi thơ là một người nhập cư, từng ở chuồng bò

Chia sẻ về câu chuyện cuộc đời mình, GS Omar M. Yaghi cho biết: “Hồi tôi 10 tuổi, tôi đến thư viện vào một buổi trưa và thấy một hình ảnh vô cùng ấn tượng. Nhiều năm sau, tôi mới biết đấy là một mô hình phân tử.”.

“Đó là khởi điểm tình yêu của tôi dành cho hoá học và vật liệu. Từ đó đã dẫn tới đam mê và phát minh của tôi để tạo ra một loại vật liệu mới, khung cơ kim (khung hữu cơ-kim loại - MOFs).”, ông nói.

{keywords}
Tuổi thơ gian khó của GS Omar M. Yaghi. 

GS Omar M. Yaghi là một người có bản tính tự lập từ khi còn rất nhỏ. Đến năm 9, 10 tuổi, ông đã nói với bố mẹ đừng kiểm tra kết quả học tập của bản thân, thay vào đó, chính bản thân ông sẽ là người tự chịu trách nhiệm.”

Sinh ra trong một gia đình người tị nạn, tuổi trẻ của GS Omar M. Yaghi là những ngày tháng cả gia đình phải sống chung với những con bò. Tuy có một tuổi thơ gian khó, thế nhưng theo nhà khoa này, việc trải qua những điều đó khiến bản thân ông cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. 

“Tình yêu thương và sự khích lệ của cha mẹ có ý nghĩa vô cùng quan trọng với tôi, để từ đó tôi tiến lên phía trước và đạt được những thành tựu của mình.”, ông nói. 

{keywords}
GS Omar M. Yaghi khi còn nhỏ. 

Theo GS Omar M. Yaghi, trong vòng 30 năm, ông và những người cộng sự đã thiết kế để tạo ra một loại vật liệu khối lượng nhỏ nhưng có thể che phủ bề mặt không chỉ một sân bóng với 1 gram vật liệu mà thậm chí còn hơn thế. 

Giải thích về loại vật liệu mới của mình, GS Omar M. Yaghi  cho biết, khi phân tích ở góc độ phân tử, vật liệu có rất nhiều lỗ rỗng. 

Khi đi sâu vào các lỗ rỗng trong vật liệu, chúng ta có thể sử dụng các tác nhân hóa chất để lập trình, loại bỏ CO2 trong không khí hay lập trình nó để chuyển đổi CO2 thành nguyên liệu, thậm chí có thể khai thác nước từ không khí.

“Ở sa mạc trong không khí vẫn có nước. Tại đó, vật liệu khung cơ kim có thể sử dụng để khai thác nước tại những vùng này. Đây là phương án khả thi nhất bỏi các biện pháp làm lạnh để tạo ra nước chỉ có thể dùng ở nơi có độ ẩm cao.”, GS Omar M. Yaghi cho biết. 

{keywords}
GS Omar M. Yaghi giải thích về sự tồn tại của các lỗ rỗng trong phân tử. 

Nói về trải nghiệm của bản thân, GS Omar M. Yaghi cho rằng: “Khi còn nhỏ, tôi không bao giờ nghĩ mình sẽ có cơ hội thay đổi thế giới. Tôi cũng không nghĩ rằng một ngày nào đó tôi sẽ tạo ra một phát minh có ý nghĩa như vậy. Đây là một giấc mơ đã trở thành sự thực.”.

Theo GS Omar M. Yaghi: “Tôi đến với hóa học bằng vẻ đẹp của phân tử, và bằng cách nào đó, nó đã giúp tôi có được thành công như ngày hôm nay.”.

“Tôi tin tưởng nhân loại dù gặp phải bất kỳ vấn đề gì, nếu chúng ta có quyết tâm, ý chí, cam kết và đầu tư nguồn lực thì có thể giải quyết được tất cả các vấn đề. Chúng ta có thể đổi mới, sáng tạo, do đó có thể giải quyết mọi vấn đề trên thế giới.”, nhà khoa học này chia sẻ. 

GS. Omar M. Yaghi được trao Giải Đặc biệt dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới của VinFuture vì ông là nhà khoa học tiên phong trong việc khám phá và phát triển vật liệu khung hữu cơ-kim loại (MOFs) có tiềm năng cải thiện cuộc sống hàng ngày của hàng triệu người.

Trọng Đạt

3 nhà khoa học nghiên cứu ra vắc xin Covid-19 nhận giải thưởng VinFuture

3 nhà khoa học nghiên cứu ra vắc xin Covid-19 nhận giải thưởng VinFuture

VinFuture là giải thưởng khoa học công nghệ lớn nhất được tổ chức tại Việt Nam từ trước đến nay, thu hút được sự quan tâm theo dõi của những nhà khoa học top đầu thế giới.   

tin nổi bật

Xem xe tăng robot tự hành "thả" drone và khai hoả

Xe tăng robot chiến đấu không người lái hạng trung (M-RCV) vừa được Bộ Quốc phòng Israel giới thiệu tại Triển lãm Quốc phòng và An ninh Eurosatory ở Paris mới đây.

NFT “dùng thử” lần đầu xuất hiện trên thị trường crypto

Startup Calo Metaverse vừa giới thiệu rộng rãi phiên bản Trial NFTs. Đây là dự án đầu tiên trên thế giới triển khai NFTs bản “dùng thử” có giới hạn.

Bệnh viện không giấy tờ, không xếp hàng, không thanh toán bằng tiền mặt

Người dân không phải xếp hàng, sử dụng một loại giấy tờ chung và thanh toán số khi đến bệnh viện, đó là những gì chuyển đổi số có thể mang lại cho ngành y tế Việt Nam.

Đèn đường thông minh, logistic xanh là tương lai của smart city ở Việt Nam

Sau một khoảng thời gian tăng trưởng nóng, các đô thị ở Việt Nam đang hướng tới những mô hình phát triển đô thị bền vững, đô thị xanh, đô thị thông minh.

Không chỉ là tiền điện tử, Blockchain sẽ là “cơn sóng thần” công nghệ

Khẳng định Blockchain không chỉ là tiền điện tử, Giám đốc Công nghệ (CTO) Tập đoàn FPT cho rằng, công nghệ Blockchain sẽ được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực của đời sống.

Miraway liên tiếp giành những giải thưởng danh giá

Công ty Cổ phần Miraway Giải pháp Công nghệ vừa nhận danh hiệu Top 10 Thương hiệu Dẫn đầu Việt Nam 2022 và giải thưởng Best Solution Awards 2021.

Xem chó robot bơi qua suối, vượt đường rừng

Chó robot có thể bơi qua suối nhẹ nhàng và thuần thục. Đây là phiên bản robot Vision 60 mới nhất vừa được công ty Ghost Robotics giới thiệu.

Chuyển đổi số thành hay bại phụ thuộc vào người đứng đầu

Người đứng đầu có vai trò quyết định trong tháo gỡ, thay đổi thể chế để chuyển đổi số diễn ra nhanh hơn.

Tra cứu online, nhận diện khuôn mặt: Chuyện thường ngày ở thành phố thông minh

Tìm chỗ đỗ xe online, nhắn tin địa chỉ cửa hàng để kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm... đó là những điều khi nghe qua nhiều người nghĩ chỉ có ở nước ngoài. Thế nhưng, không khó để trải nghiệm điều này tại các thành phố thông minh ở Việt Nam.

Hàng năm, mỗi người Việt thải 54 kg rác thải nhựa ra môi trường

Lượng rác thải nhựa người Việt thải ra môi trường đã tăng lên rất nhanh. Đây là lý do nhiều dự án thí điểm đang được Việt Nam cùng các tổ chức quốc tế phối hợp triển khai nhằm giảm thiểu rác thải nhựa.

Xem nông dân sử dụng smartphone điều khiển máy gặt không người lái trên đồng

Công nghệ đã giúp những người nông dân Trung Quốc trồng trọt, thu hoạch, quản lý đồng ruộng dễ dàng ngay cả trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Bitcoin giảm sốc còn 20.000 USD, vẫn tiếp tục dò đáy

Trong 2 năm trở lại đây, chưa khi nào giá Bitcoin lại tụt giảm thê thảm đến vậy.

80% thị phần điện toán đám mây Việt Nam nằm trong tay doanh nghiệp ngoại

Đây là một thực trạng cần lưu ý trong bối cảnh hạ tầng thông tin truyền thông sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội số.

Cuộc thi Oraichain Hackathon 2022 đã tìm ra người chiến thắng

Oraichain Hackathon 2022 là cuộc thi lập trình Blockchain do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Công ty Cổ phần Oraichaion Labs phối hợp tổ chức.

Bitcoin giảm sốc nhất 2 năm qua, thị trường crypto chìm trong sắc đỏ

Kể từ cuối năm 2020 đến nay, chưa khi nào giá Bitcoin lại giảm sâu đến vậy. Đây là một tín hiệu xấu cho cả thị trường crypto.