Tuổi thơ sống trong chuồng bò của người phát minh ra loại vật liệu thay đổi thế giới

Vượt qua những khó khăn của một người nhập cư, bằng niềm đam mê được nuôi dưỡng từ nhỏ với khoa học, GS Omar M Yaghi đã thành công trong việc phát minh ra loại vật liệu có thể làm thay đổi thế giới.

 

 Người đặc biệt với khả năng tạo ra nước từ không khí

GS Omar M. Yaghi tốt nghiệp Đại học Bang New York tại Albany năm 1985 và nhận bằng Tiến sĩ Hóa học Vô cơ của Đại học Illinois tại Urbana-Champaign năm 1990. Từ năm 1990 - 1992, ông là nghiên cứu sinh sau Tiến sĩ của Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF) tại Đại học Harvard. 

Ông bắt đầu sự nghiệp độc lập của mình năm 1992 với tư cách là Trợ lý Giáo sư tại Đại học Bang Arizona, sau đó chuyển đến Đại học Michigan với tư cách là Giáo sư Hóa học vào năm 1999 trước khi trở thành Giáo sư tại Đại học California vào năm 2006. 

{keywords}
GS Omar M. Yaghi - người phát minh ra khung hữu cơ-kim loại (MOFs).

Từ năm 2012, ông là Giáo sư Hóa học tại Đại học California, Berkeley. GS Yaghi là Giám đốc sáng lập của Viện Khoa học Toàn cầu Berkeley và là Đồng Giám đốc của Viện Khoa học Nano Năng lượng Kavli và Liên minh Nghiên cứu California của BASF.

Ông là nhà khoa học tiên phong trong việc khám phá và phát triển vật liệu khung hữu cơ-kim loại (MOFs), loại vật liệu có tiềm năng cải thiện cuộc sống hàng ngày của hàng triệu người.

Năm 1995, GS Yaghi đã báo cáo việc điều chế thành công dạng thức đầu tiên của hợp chất mà ông cho rằng sẽ trở thành một loại vật liệu xốp được ứng dụng rộng rãi, có tên là khung hữu cơ-kim loại (MOFs). 

Trong phương pháp của ông, các ion kim loại liên kết với các liên kết hữu cơ tích điện theo giản đồ bằng cacboxylat, đi kèm là bằng chứng về độ xốp của vật liệu MOF (phát hiện năm 1998) và độ xốp siêu cao của chúng (phát hiện năm 1999), tạo ra một phản ứng dây chuyền dẫn đến sự phát triển của hóa học và vật liệu MOF. 

{keywords}
GS Omar M. Yaghi là chủ nhân của giải thưởng VinFuture dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới.

Năm 2005, ông mở rộng phương pháp của mình để áp dụng vào việc thiết kế và kết tinh khung hữu cơ cộng hóa trị (COF) 2D đầu tiên và vào năm 2007 là COF dạng 3D. MOF và COF hiện đang được ứng dụng trên toàn thế giới.

Các cấu trúc dạng nano xốp này có thể được sử dụng để thu nhận, lưu trữ, phân tách và kiểm soát thành phần hóa học của nhiều loại khí và phân tử.

Phát minh của GS Yaghi về MOF và COF có ý nghĩa lớn trong việc làm sạch môi trường, mang lại bầu không khí sạch hơn, nguồn năng lượng sạch hơn và nguồn nước sạch hơn. Ngoài ra, máy thu nước MOF của GS Yaghi đã được chứng minh là có tiềm năng cung cấp nước sạch mọi lúc mọi nơi từ không khí, nhờ đó giúp con người có thể tự chủ về nguồn nước.   

Tuổi thơ là một người nhập cư, từng ở chuồng bò

Chia sẻ về câu chuyện cuộc đời mình, GS Omar M. Yaghi cho biết: “Hồi tôi 10 tuổi, tôi đến thư viện vào một buổi trưa và thấy một hình ảnh vô cùng ấn tượng. Nhiều năm sau, tôi mới biết đấy là một mô hình phân tử.”.

“Đó là khởi điểm tình yêu của tôi dành cho hoá học và vật liệu. Từ đó đã dẫn tới đam mê và phát minh của tôi để tạo ra một loại vật liệu mới, khung cơ kim (khung hữu cơ-kim loại - MOFs).”, ông nói.

{keywords}
Tuổi thơ gian khó của GS Omar M. Yaghi. 

GS Omar M. Yaghi là một người có bản tính tự lập từ khi còn rất nhỏ. Đến năm 9, 10 tuổi, ông đã nói với bố mẹ đừng kiểm tra kết quả học tập của bản thân, thay vào đó, chính bản thân ông sẽ là người tự chịu trách nhiệm.”

Sinh ra trong một gia đình người tị nạn, tuổi trẻ của GS Omar M. Yaghi là những ngày tháng cả gia đình phải sống chung với những con bò. Tuy có một tuổi thơ gian khó, thế nhưng theo nhà khoa này, việc trải qua những điều đó khiến bản thân ông cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn. 

“Tình yêu thương và sự khích lệ của cha mẹ có ý nghĩa vô cùng quan trọng với tôi, để từ đó tôi tiến lên phía trước và đạt được những thành tựu của mình.”, ông nói. 

{keywords}
GS Omar M. Yaghi khi còn nhỏ. 

Theo GS Omar M. Yaghi, trong vòng 30 năm, ông và những người cộng sự đã thiết kế để tạo ra một loại vật liệu khối lượng nhỏ nhưng có thể che phủ bề mặt không chỉ một sân bóng với 1 gram vật liệu mà thậm chí còn hơn thế. 

Giải thích về loại vật liệu mới của mình, GS Omar M. Yaghi  cho biết, khi phân tích ở góc độ phân tử, vật liệu có rất nhiều lỗ rỗng. 

Khi đi sâu vào các lỗ rỗng trong vật liệu, chúng ta có thể sử dụng các tác nhân hóa chất để lập trình, loại bỏ CO2 trong không khí hay lập trình nó để chuyển đổi CO2 thành nguyên liệu, thậm chí có thể khai thác nước từ không khí.

“Ở sa mạc trong không khí vẫn có nước. Tại đó, vật liệu khung cơ kim có thể sử dụng để khai thác nước tại những vùng này. Đây là phương án khả thi nhất bỏi các biện pháp làm lạnh để tạo ra nước chỉ có thể dùng ở nơi có độ ẩm cao.”, GS Omar M. Yaghi cho biết. 

{keywords}
GS Omar M. Yaghi giải thích về sự tồn tại của các lỗ rỗng trong phân tử. 

Nói về trải nghiệm của bản thân, GS Omar M. Yaghi cho rằng: “Khi còn nhỏ, tôi không bao giờ nghĩ mình sẽ có cơ hội thay đổi thế giới. Tôi cũng không nghĩ rằng một ngày nào đó tôi sẽ tạo ra một phát minh có ý nghĩa như vậy. Đây là một giấc mơ đã trở thành sự thực.”.

Theo GS Omar M. Yaghi: “Tôi đến với hóa học bằng vẻ đẹp của phân tử, và bằng cách nào đó, nó đã giúp tôi có được thành công như ngày hôm nay.”.

“Tôi tin tưởng nhân loại dù gặp phải bất kỳ vấn đề gì, nếu chúng ta có quyết tâm, ý chí, cam kết và đầu tư nguồn lực thì có thể giải quyết được tất cả các vấn đề. Chúng ta có thể đổi mới, sáng tạo, do đó có thể giải quyết mọi vấn đề trên thế giới.”, nhà khoa học này chia sẻ. 

GS. Omar M. Yaghi được trao Giải Đặc biệt dành cho Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới của VinFuture vì ông là nhà khoa học tiên phong trong việc khám phá và phát triển vật liệu khung hữu cơ-kim loại (MOFs) có tiềm năng cải thiện cuộc sống hàng ngày của hàng triệu người.

Trọng Đạt

3 nhà khoa học nghiên cứu ra vắc xin Covid-19 nhận giải thưởng VinFuture

3 nhà khoa học nghiên cứu ra vắc xin Covid-19 nhận giải thưởng VinFuture

VinFuture là giải thưởng khoa học công nghệ lớn nhất được tổ chức tại Việt Nam từ trước đến nay, thu hút được sự quan tâm theo dõi của những nhà khoa học top đầu thế giới.   

tin nổi bật

Khởi động dự án nghiên cứu hệ thống IoT cho nông nghiệp thông minh

Hệ thống IoT nông nghiệp dựa trên điện toán biên là dự án nghiên cứu được Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông thực hiện với kinh phí do Nhật Bản tài trợ.

EVNHANOI hợp tác vận hành nền tảng dữ liệu thành phố thông minh

Ngày 11/5/2022 Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) đã ký biên bản ghi nhớ (MOU) với Liên Minh Công ty TNHH Phát triển THT & Bespin Global Việt Nam về vận hành nền tảng dữ liệu thành phố thông minh.

Base.vn hợp tác Phi&P nâng tầm quản trị nhân sự cho doanh nghiệp Việt

Công ty TNHH Tư vấn và Đào tạo Nhân sự Phi&P và Base.vn vừa ký kết thỏa thuận hợp tác, cùng hướng tới mục tiêu nâng tầm chất lượng nhân sự và công tác quản trị nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Việt dựa trên các ứng dụng công nghệ.

Giáo dục STEM là cách tiếp cận phù hợp để nâng cao kiến thức, kỹ năng số

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định, cần đẩy mạnh việc đào tạo nguồn nhân lực về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo từ chính các em học sinh, thế hệ măng non của đất nước.

Điện khí hoá xe cổ cao cấp phức tạp như thế nào?

Do nhu cầu sở hữu xe cổ tăng đột biến, nhiều người muốn chuyển đổi điện khí hoá xe cổ, phương tiện nằm trong phân khúc cao cấp.

Facebook sẽ đăng ký, kê khai và nộp thuế nhà thầu nước ngoài ở Việt Nam

Đây là cam kết vừa được Meta - công ty mẹ của mạng xã hội Facebook chia sẻ, nhân sự kiện tập đoàn này ký kết biên bản ghi nhớ với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia.

Tôn vinh các trí thức hàng đầu Việt Nam về khoa học, công nghệ

Các trí thức được vinh danh là những cá nhân có uy tín khoa học, có nhiều đóng góp thiết thực, hiệu quả và có tầm ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành, được xã hội công nhận.

Nga: Hợp pháp hóa thanh toán bằng tiền điện tử chỉ là sớm hay muộn

Bộ trưởng Thương mại Nga Denis Manturov khẳng định việc nước này hợp pháp hoá việc thanh toán sử dụng tiền mã hoá chỉ là “vấn đề sớm hay muộn”.

Người Việt tìm kiếm gì nhiều nhất trên Google về SEA Games 31?

Không nằm ngoài dự đoán, trên công cụ tìm kiếm Google, các thông tin liên quan đến những trận đấu bóng đá là điều được nhiều người Việt Nam tìm kiếm nhất trong kỳ SEA Games 31 năm nay.

Hơn 23% tài khoản theo dõi Twitter của Elon Musk là giả mạo

Hơn 23,42% trong số 93 triệu người theo dõi trên Twitter của tỷ phú Elon Musk có thể là tài khoản giả mạo hoặc spam, theo nghiên cứu từ hai nhóm SparkToro và Followerwonk.

Dữ liệu gene người Việt sẽ được bảo vệ bằng công nghệ Blockchain

Genetica – startup về giải mã gene của người Việt vừa cho biết sẽ dùng Blockchain để bảo vệ dữ liệu nhờ mối quan hệ hợp tác với một công ty công nghệ Mỹ.

Toàn cảnh ‘drama’ chưa hồi kết giữa Twitter và Elon Musk

Những khúc ‘cua gắt’ liên tục xảy ra với thương vụ mua lại Twitter của tỷ phú lắm chiêu trò Elon Musk.

Nga chính thức phát hành kho ứng dụng nội địa, đáp trả Google

Kho ứng dụng tên NashStore mang ý nghĩa “Cửa hàng của chúng tôi”.

“Kỳ lân” Fintech MoMo định biến Đà Nẵng thành “cứ địa” công nghệ mới

Startup MoMo đang có dự định ra mắt một trung tâm công nghệ đặt tại Đà Nẵng, biến nơi này trở thành “cứ địa” công nghệ thứ ba, sau TP.HCM và Hà Nội.

Google tiến hành hạn chế dịch vụ tại Belarus

Các lệnh trừng phạt của Google đối với Nga đã lan rộng đến Belarus.