Uber bại trận và tương lai u ám của 'nền kinh tế tạm bợ' tại châu Âu

Với phán quyết của Tòa án Tối cao Anh, Uber sẽ phải công nhận tài xế là nhân viên chính thức. Điều đó có thể đặt dấu chấm hết cho "nền kinh tế tạm bợ" tại châu Âu.

Theo Bloomberg, sau thất bại của Uber Technologies trong cuộc chiến pháp lý dài hơi tại Anh, hãng gọi xe Mỹ và các công ty "kinh tế tạm bợ" (gig economy) khác sẽ đối mặt với làn sóng khiếu nại từ người lao động trong khu vực châu Âu.

Hôm 19/2, Thẩm phán George Leggatt nêu rõ Tòa án Tối cao Anh bác bỏ kháng cáo của Uber và giữ nguyên phán quyết của các tòa áp cấp dưới, được đưa ra vào năm 2016, 2017 và 2018.

Vụ kiện ban đầu chống lại Uber được đưa ra vào năm 2016 bởi hai tài xế của công ty, James Farrar và Yaseen Aslam. Họ lập luận rằng Uber kiểm soát gần như tất cả khía cạnh trong điều kiện làm việc, tức đóng vai trò là người sử dụng lao động.

Uber thua kiện ba lần vào năm 2016, 2017 và 2018. Phán quyết ngày 19/2 của Tòa án Tối cao Anh đặt dấu chấm hết cho mọi nỗ lực chống đối của công ty Mỹ.

{keywords}
Theo phán quyết tại Tòa án Tối cao Anh, Uber phải coi tài xế là "nhân viên" thay vì "đối tác". Ảnh: Reuters.

Bước ngoặt quan trọng

Theo phán quyết, Uber phải coi các tài xế là nhân viên. Điều này có nghĩa là tài xế sẽ được hưởng mức lương tối thiểu, ngày nghỉ phép có trả lương và những biện pháp bảo vệ pháp lý khác. Bloomberg nhận định phán quyết sẽ mở đường cho những khiếu nại khác, không chỉ đến từ các tài xế Uber.

"Các nhân viên giao hàng cho những công ty như Amazon.com, cũng như các công ty nhỏ khác, giờ có một con đường rõ ràng hơn để phản đối những điều khoản làm việc của các nền tảng trên", chuyên gia lao động Mick Rix thuộc công đoàn GMB nhận định.

"Đó không chỉ là câu chuyện của riêng Uber, mà còn toàn bộ nền kinh tế tạm bợ", ông Rix nhận xét. Ông mô tả nền kinh tế tạm bợ là "một mô hình kinh doanh giả tạo, sai trái và bóc lột người lao động". Trong nền kinh tế này, người lao động làm việc bán thời gian, tạm bợ trong khi các công ty chỉ muốn sử dụng lao động tự do thay vì lao động có hợp đồng.

Trong bối cảnh công nghệ bùng nổ, Anh là một trong những thị trường quan trọng nhất đối với các nền tảng công nghệ, từ gọi xe đến giao đồ ăn. Đối với riêng Uber (có trụ sở tại San Francisco), Anh là thị trường châu Âu lớn nhất.

"Bất cứ doanh nghiệp nào thuộc mô hình kinh tế tạm bợ đều cần ghi nhớ ngày hôm nay", ông Michelle Hobbs, chuyên gia luật việc làm tại Stevens & Bolton, nhận định.

"Phán quyết mang tính bước ngoặt này chắc chắn sẽ làm tăng áp lực đối với các doanh nghiệp thuộc 'nền kinh tế tạm bợ' trong việc cung cấp những điều khoản, điều kiện tốt hơn cho người lao động", ông nói thêm.

Những người lao động làm việc trong các nền tảng như Uber được coi là đối tác độc lập thay vì nhân viên chính thức. Họ đang trở thành một bộ phận ngày một lớn của lực lượng lao động.

Đại dịch Covid-19 đưa các tài xế, nhân viên giao hàng thành những người lao động tuyến đầu. Họ có nguy cơ lây nhiễm cao, phải tăng cường làm việc để đáp ứng nhu cầu gia tăng. Điều đó gây áp lực lên các công ty công nghệ nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động, bao gồm bảo hiểm và ngày nghỉ phép có lương.

Đến gần dấu chấm hết

Các nhà hoạch định chính sách của Liên minh châu Âu dự kiến công bố các khuyến nghị cải thiện điều kiện làm việc của người lao động vào cuối tháng này. Tại Tây Ban Nha, chính phủ đang chuẩn bị thay đổi luật lao động, buộc các nền tảng giao đồ ăn phải coi người lao động là nhân viên chính thức.

Một số công ty giao đồ ăn (theo định hướng công nghệ) có cách tiếp cận khác. Trong một bài đăng trên Twitter, ông Jitse Groen - Giám đốc điều hành Just Eat Takeaway.com NV - nhận định phán quyết của Tòa án Tối cao Anh "gần như đặt dấu chấm hết cho nền kinh tế tạm bợ ở châu Âu".

Just Eat Takeaway.com NV trả lương cho tài xế theo giờ và cung cấp một số quyền lợi khác. "Tài xế taxi không phải người lao động tự do", ông Groen khẳng định.

Trao đổi với Financial Times, ông nhận xét việc các nền tảng sử dụng đối tác độc lập "đã dẫn đến điều kiện làm việc bấp bênh trên khắp châu Âu". "Đó là điều tồi tệ nhất từng thấy trong vòng 100 năm qua”, ông nhấn mạnh.

{keywords}
Việc các nền tảng công nghệ coi người lao động là đối tác đã tạo ra một điều kiện lao động cực kỳ bấp bênh. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, luật của Anh phân biệt giữa người lao động được hưởng tất cả quyền việc làm như trả lương làm thêm giờ (employee) và người lao động đủ điều kiện nhận lương tối thiểu và lương nghỉ lễ nhưng không được hưởng đầy đủ quyền lợi (worker).

Tất nhiên các đại diện của nền kinh tế tạm bợ lên tiếng phản đối phán quyết của Tòa án Tối cao Anh. Theo ông Sacha Michaud, nhà đồng sáng lập ứng dụng giao hàng Glovo của Tây Ban Nha, luật lao động nghiêm ngặt sẽ “hạn chế nghiêm trọng tính linh hoạt”, dẫn đến ảnh hưởng xấu tới các tài xế và nhân viên giao hàng.

"Điều đó cũng sẽ có tác động tiêu cực đến chúng tôi, cản trở việc mở rộng phạm vi hoạt động đến các thị trấn và thành phố nhỏ hơn. Nó còn gây ảnh hưởng tới những doanh nghiệp vừa và nhỏ địa phương. Bởi họ không thể tự cung cấp dịch vụ giao hàng riêng", ông bình luận.

(Theo Zing)

tin nổi bật

Biến đồng trũng thành đầm sen 7ha, lội bùn hái hoa, cắt đài thu về chục triệu

Những ngày này, người dân thị trấn Thạch Hà đang lội xuống bùn hái đài sen. Cánh đồng sen hơn 7ha này cho thu hoạch cao, mỗi hộ thu về vài chục triệu đồng.

Cầm sổ đỏ, sổ tiết kiệm là tài sản bảo đảm, ngân hàng bị bắt trả lại, nguy cơ mất trắng

Có trường hợp, ngân hàng nhận sổ tiết kiệm làm tài sản thế chấp vẫn chưa thể yên tâm vì bỗng một ngày, tòa án tuyên hợp đồng thế chấp vô hiệu do có khiếu kiện của vợ hoặc chồng về tài sản.

Những dịch vụ “hái ra tiền” khi Hà Nội nắng nóng

Những ngày Hà Nội nắng nóng gay gắt lên đến gần 40 độ C cũng là thời điểm “hái ra tiền” của một số dịch vụ ăn theo.

Nho đen không hạt giá 40 nghìn đồng/kg, nguồn gốc đáng ngờ

Loại nho ngọt lịm và không có hạt được rao bán giá chỉ từ 40.000-80.000 đồng/kg, được quảng cáo là nho bắp không hạt Ninh Thuận nhưng thực chất đây là hàng Trung Quốc.

Những rủi ro của thế giới kỹ thuật số

Trong một thế giới mà các thiết bị kỹ thuật số dễ dàng bị xâm nhập, thao túng và vũ khí hóa, nhận thức là điều cần thiết. Chỉ bằng cách hiểu rõ hơn về rủi ro, chúng ta có thể dễ dàng giảm thiểu nguy cơ hơn.

Hàng triệu lít xăng giả đã được tiêu thụ như thế nào?

Vụ sản xuất xăng giả tại cửa hàng bán lẻ xăng dầu Gia Khiêm Vũng Tàu vừa bị Công an tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu phối hợp với Công an thị xã Phú Mỹ triệt phá, khiến dư luận và người dân khu vực xung quanh cây xăng này không khỏi bất ngờ.

Giá thịt heo bán lẻ tăng

Giá thịt heo bán lẻ tại nhiều chợ của TPHCM tăng từ 5.000 - 10.000/kg, tuỳ loại. Những nơi chưa tăng, tiểu thương cho biết, giá sẽ tăng trong những ngày tới.

Thương lái mua gom cau ở miền Tây

Cây cau được nông dân miền Tây trồng xen trong vườn trái cây nhằm tận dụng đất thừa. Giá cau dao động trong khoảng 30.000 đồng/kg, cao điểm có thể vượt 100.000 đồng.

40 tỷ USD nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục là nhóm hàng nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch xấp xỉ 40 tỷ USD.

Thuỷ điện ĐăkBa do Vinaconex đầu tư xây dựng sắp hoà lưới điện quốc gia

Tổng Công ty Vinaconex vừa thông báo, chưa đầy 18 tháng kể từ ngày khảo sát địa hình núi Trường Sơn, dự án đầu tư xây dựng Thủy điện ĐăkBa đã đạt 70% sản lượng, sẽ hoàn thành vượt tiến độ và dự kiến hòa lưới điện Quốc gia vào tháng 12/2022.

Giá tăng gấp 4, nông dân thắp đèn nhổ hành đêm, che bạt thu hoạch giữa trưa

Thời điểm này, giá hành hoa tại Nghệ An tăng gấp 4 so với dịp sau Tết nguyên đán. Người dân ra đồng từ giữa đêm hoặc che bạt làm xuyên trưa để "cướp giá".

Chuyên gia công nghệ chia sẻ ‘chìa khoá’ giúp ngân hàng hút khách

Nâng cao trải nghiệm người dùng đang là yêu cầu sống còn của các ngân hàng số trong cuộc chạy đua ngày càng khốc liệt để thu hút và giữ chân người dùng.

Hai cú dập liên tiếp, chưa kịp hồi sức đã trọng thương

Nhiều doanh nghiệp vận tải hàng hóa, vận tải hành khách trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế đang rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan”. Dịch bệnh chưa qua thì giá xăng tăng mạnh, 2 cú dập khiến DN khốn đốn vì chưa kịp hồi sức đã trọng thương

Hàng điện máy đầy bẫy công nghệ

Nhiều sản phẩm điện máy, điện lạnh hiện nay được tích hợp công nghệ nhằm tăng tính năng nhưng nếu người tiêu dùng không biết sử dụng thì lợi bất cập hại.

Quán bia hơi Hà Nội 'hốt bạc' ngày nắng nóng

Thời tiết nắng nóng đã đẩy doanh số và thu nhập của các quán bia hơi ở Hà Nội tăng gấp 3-4 lần.