Ứng dụng CNTT trong NH: Chính sách cần“bắt nhịp” sự phát triển

Quảng bá dịch vụ Mobile Banking tại ngân hàng Agribank.

Những bước tiến vững chắc

Theo ông Phạm Anh Tuấn – Phó TGĐ Ngân hàng Vietinbank, nhìn lại chặng đường 10 năm đã qua thì có thể khẳng định những định hướng lớn theo nội dung Chỉ thị 58 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng CNTT đã giúp cho ngành viễn thông, CNTT Việt Nam phát triển mạnh mẽ, và từ đó gián tiếp thúc đẩy việc ứng dụng trong ngành ngân hàng.

Dự án “Hiện đại hóa ngân hàng và hệ thống thanh toán” do World Bank tài trợ là minh chứng cụ thể cho việc đầu tư cơ sở hạ tầng theo tinh thần Chỉ thị 58. Ông Tuấn cho biết, khởi đầu cho toàn bộ dự án này là tiểu dự án “Thanh toán điện tử liên ngân hàng” được đi vào hoạt động từ tháng 5/2002, và với tốc độ thanh toán liên ngân hàng gia tăng ngày một nhanh chóng đã khẳng định sự đầu tư, ứng dụng hiệu quả.

Cùng đó, 5 tiểu dự án khác của các ngân hàng như: Ngoại thương Việt Nam, Công thương Việt Nam, Đầu tư và Phát triển Việt Nam, TMCP Hàng hải, TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam đã đi vào hoạt động từ 31/12/2003 đã tạo thành một hệ thống liên hoàn giữa các chi nhánh của từng ngân hàng và giữa các ngân hàng với nhau. Ông Phạm Anh Tuấn cho rằng, đặc điểm nổi bật của các tiểu dự án là xu thế tập trung tài khoản của từng hệ thống ngân hàng thương mại, của chính các ngân hàng với chi nhánh tham gia giao dịch thanh toán điện tử, cho phép quản lý và điều hòa dòng vốn chu chuyển hiệu quả, tăng khả năng kinh doanh, mở rộng dịch vụ của các ngân hàng.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng CNTT trong hoạt động nghiệp vụ cũng đã có nhiều bước tiến như hình thành hệ thống thanh toán quốc gia, các ngân hàng đều có cổng thông tin điện tử, website, áp dụng hệ thống Core Banking và dịch vụ hiện đại như Internet Banking, Mobile Banking, ví điện tử… Như tại Vietinbank, từ năm 2001 đến nay ngân hàng luôn đi tiên phong trong việc cung cấp các dịch vụ tiên tiến với gần 1500 trạm ATM, 10.000 POS (điểm chấp nhận thẻ) trên toàn quốc, triển khai mạnh dịch vụ Internet Banking, Mobile Banking với dịch vụ tiện ích cao như thanh toán cước viễn thông, vận tải qua mạng… Hiện ngân hàng cũng đã triển khai hàng loạt dự án quan trọng nhằm nâng cao dịch vụ khách hàng như quản lý tài chính nội bộ, quản lý quan hệ khách hàng, quản lý rủi ro tín dụng, quản lý rủi ro thị trường…

Chính vì vậy, có thể nhận thấy đến nay ngân hàng đang được xem là một trong những ngành ứng dụng CNTT tốt nhất. Số liệu thống kê năm 2009 cho thấy, tỷ lệ máy tính trên đầu người chiếm tới hơn 80%, 98% máy tính kết nối mạng và 57% kết nối băng thông rộng. Hệ thống an ninh mạng cũng được xếp vào loại tốt khi bước đầu áp dụng chính sách an ninh theo chuẩn quốc tế, thiết lập hệ thống dự phòng hiện đại, tính sẵn sàng cao, 90% được trang bị tường lửa, hệ thống cảnh báo, 79% có mạng riêng ảo VPN… Trong đó, đáng chú ý là đã có 6 ngân hàng xây dựng Data Center…

Ngành ngân hàng ngày càng cung cấp cho khách hàng các dịch vụ tiện ích với khả năng bảo mật cao.

Chính sách phải phù hợp với sự phát triển

Cũng theo ông Phạm Anh Tuấn, việc ứng dụng CNTT đối với ngành ngân hàng đang tồn tại bất cập là hiện nay các quy định về đấu thầu, mua sắm vẫn được xây dựng chủ yếu dựa trên những quy định về xây dựng cơ bản của ngành xây dựng nên có rất nhiều điểm không phù hợp, khiến cho dự án về CNTT trong ngành ngân hàng thường bị chậm trễ. Chính vì vậy, Chính phủ nên chỉ đạo các Bộ, ngành chức năng chỉnh sửa các quy định về đấu thầu hoặc xây dựng quy định đặc thù, phù hợp hơn với CNTT, tạo điều kiện để thúc đẩy các dự án công nghệ.

Cùng đó, một trong những nguyên nhân chính khiến cho việc kết nối giữa các ngân hàng với các ngành thường gặp khó khăn và chậm tiến độ là do Việt Nam còn thiếu các tiêu chuẩn, quy định chung về công nghệ, do sự phát triển tin học mang tính tự phát của mỗi đơn vị. Hiện nay, việc kết nối hệ thống ATM, POS và các hệ thống khác đang ở trong tình trạng này. Bên cạnh đó, trong thời gian tới Chính phủ cũng cần nghiên cứu để gắn chứng thực số cho mỗi công dân vào hộ chiếu hoặc chứng minh thư điện tử để thúc đẩy sự phát triển theo hướng hiện đại, bắt nhịp với xu hướng chung của thế giới…

Trao đổi thêm, ông Tuấn cũng nhận định: Yếu tố con người là vô cùng quan trọng để áp dụng công nghệ. Chính vì vậy, ngành giáo dục cần thúc đẩy việc cải cách, nâng cao chất lượng, trong đó đặc biệt cần sớm thực hiện gắn môi trường giáo dục với môi trường thực tế (như thông qua hợp tác với các doanh nghiệp trong suốt quá trình đào tạo) để đào tạo theo nhu cầu thị trường, chú trọng đào tạo cho các đối tượng chuyên trách quản lý CNTT…

Ngoài ra, việc triển khai áp dụng CNTT không chỉ đơn giản là tự động hóa các quy trình thủ công hiện có, mà ý nghĩa quan trọng của CNTT chính là góp phần thay đổi, cải tiến nhằm nâng cao hiệu quả của các quy trình kinh doanh. Chính vì vậy, nếu không có sự chấp nhận của các cấp quản lý thì những cải tiến đó sẽ không thực hiện được, gây khó khăn và lãng phí cho đầu tư CNTT. Do đó, để đẩy mạnh ứng dụng cũng như phát triển CNTT trong ngành ngân hàng, những quy định chưa thực sự phù hợp trong nhiều lĩnh vực khác như kế toán, thanh toán, tài chính… cũng cần sớm được khắc phục một cách triệt để.

Bài viết đã đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số tháng 12/2010.