Vào mạng để mua bán doanh nghiệp

Chỉ cần nhắp chuột là người ta có thể mua hay bán công ty ở Việt Nam.

Kinh tế Việt Nam tăng trưởng khá trong nhiều năm qua, và với nhiều chính sách cởi trói khu vực kinh tế tư nhân, nhiều công ty cỡ vừa và nhỏ đã ra đời. Số thống kê mới nhất cho thấy cả nước hiện giờ có trên 300.000 doanh nghiệp tư nhân. Kinh doanh, buôn bán trong hàng trăm lĩnh vực ngành nghề.

Ai cũng nghĩ là đã lập ra doanh nghiệp là phải bám với nó đến cùng. Lúc vinh cũng như lúc tủi. Tuy nhiên gần đây tại Việt Nam đã có làn sóng nhận thức mới, đó là chuyển nhượng doanh nghiệp cũng dễ như khai sinh nó vậy.

Lý do người chủ muốn bán doanh nghiệp cũng đa dạng như người ta...chơi xe hơi vậy. Có thể ông chủ muốn chuyển sang một ngành kinh doanh khác. Có thể công ty đang bị lỗ và không muốn kinh doanh nữa.

Cũng có thể do sức khỏe có vấn đề, hay hoàn cảnh gia đình thay đổi. Vân vân. Và trong nhiều trường hợp doanh nghiệp muốn cần thêm vốn để mở rộng kinh doanh, một thực tiễn giống như bao công ty cỡ vừa và nhỏ trên thế giới đã trải qua.

Nước ngoài làm nhiều

 Chuyện này ở nước ngoài người ta làm như cơm bữa. Mua từng phần, hoặc mua đứt công ty. Hay bỏ tiền vào làm cổ đông chiến lược để vực công ty lên. Một thời gian có giá rồi lại bán.

Mạng muabandoanhnghiep.com.vn làm nhiệm vụ như một cái chợ, một sàn giao dịch cho người muốn bán và bên muốn mua. Hàng trên sàn chỉ toàn là doanh nghiệp, đủ mọi loại quy mô, kích cỡ, và ngành nghề.

Sàn này chia ra làm bảy lĩnh vực kinh doanh, và đăng các thông tin (cơ bản) liên quan đến ngành nghề, công việc, lợi tức thu được, lý do muốn bán.

Công ty sở hữu sàn này, IDJ, tức Công ty Đầu tư và Phát triển Đô thị Quốc tế, sẽ thẩm định thêm hồ sơ giấy tờ về công ty niêm yết, để đảm bảo tính xác thực. Nếu chuyện môi giới thành công họ sẽ và thu một khoản phí, từ bên bán.

Ở ngoại quốc chuyện mua một công ty "underperformed" - tức kinh doanh thua lỗ, hay lợi nhuận yếu - chủ yếu do các quỹ đầu tư tư nhân thực hiện. Các quỹ này theo đuổi nguyên tắc hiệu năng, và cạnh tranh cao. Nguyên tắc nữa là họ bỏ tiền ra phải sinh lời. Họ sẽ thay đổi cách điều hành, tiếp thị, quảng cáo, bán hàng, xoay chuyển tình thế để công ty này kinh doanh có lời trong một cung thời gian nhất định.

Chuyển từ lỗ thành lời, từ khủng hoảng thành vững vàng, như thế họ đang có trong tay một món hàng có giá.

Tại Việt Nam

Ở Việt Nam hoạt động mua bán doanh nghiệp bắt đầu được nhen nhóm trong hai năm trở lại đây. Đi đầu có lẽ phải kể đến công ty IDJ, nhà sáng lập ra mạng muabandoanhnghiep.com.vn.  Sau đó một mạng mua bán doanh nghiệp khác trên không gian ảo cũng đã xuất hiện. Đó là mạng muabancongty.com của công ty Tiger Invest.

IDJ cũng đi đầu khi lập ra một công ty tài chính cung cấp vốn cho việc mua bán doanh nghiệp. Đó là IDJ Financial. Công ty này đang quản lý trong tay một nguồn vốn khoảng 150 tỷ đồng (huy động từ các cổ đông, sẽ tăng thành 500 tỷ) và sẽ tham gia sân chơi mua bán doanh nghiệp.

Mua bán doanh nghiệp phải mang lại lợi ích cho người lao động, cho cổ đông, xã hội và đất nước”             Ông Trần Trọng Hiếu, Giám đốc IDJ

Giám đốc của IDJ, Trần Trọng Hiếu, nhấn mạnh đến triết lý kinh doanh của IDJ trong việc lập ra sàn mua bán doanh nghiệp”

“Thứ nhất mua bán doanh nghiệp phải mang lại lợi ích cho người lao động, cho cổ đông, xã hội và đất nước. Vì nếu một công ty phá sản và biến mất thì nhà nước coi như bị mất khoản tiền thuế, người lao động bị mất việc làm, xã hội phải chịu tâm lý "boom and bust", kiểu nay tăng mai sụp, không ổn định.”

Ông Hiếu nhấn mạnh cạnh đó là phải đảm bảo lợi ích cho nhà đầu tư, trong nhiều trường hợp là IDJ. Vì IDJ Financial mua lại một phần cổ phần của doanh nghiệp, họ không muốn bỏ tiền vào đó một cách không công. Điều này cũng áp dụng với nhà đầu tư nước ngoài nắm cổ phần của công ty vừa chuyển đổi hay sang nhượng.

Lợi ích của đối tác đầu tư chiến lược cũng cần phải tính đến. Trong số này có công sức và tiền bạc của các nhà đầu tư độc lập, cổ đông mua cổ phiếu phát hành của doanh nghiệp được đầu tư.

Và cuối cùng dự án được đầu tư phải tới đích và sinh lợi dài hạn.

Hai bên cùng thắng

Ông Hiếu nhấn mạnh trong hàng trăm ngàn công ty tư nhân vừa và nhỏ đang hoạt động tại Việt Nam, IDJ Financial sẽ nhắm đến các công ty cổ phần, với số vốn đăng ký từ tám tỷ đồng trở lên.

Các công ty này theo ông phải đang có trong tay có "lộ trình" niêm yết trên sàn chứng khoán. Ông giải thích "Vì quá trình 'đại chúng hóa' này sẽ buộc doanh nghiệp phải áp dụng những chuẩn mực hiện đại, minh bạch trong cách điều hành."

Ông Hiếu cho rằng như thế mới có sân chơi thoáng cho nhà đầu tư và cả hai phía sẽ cố gắng sống theo ý tưởng "tôi cần anh, anh cần tôi, làm sao cho cả hai bên cùng thắng"

"Một suất đầu tư nhỏ nhất của IDJ trong doanh nghiệp tối thiểu là 8 tỷ đồng, tương đương với 500.000 USD." ông Hiếu nhấn mạnh. "Vì vốn điều lệ tối thiểu để niêm yết trên sàn giao dịch tp Hồ Chí Minh là 80 tỷ đồng, sàn giao dịch Hà Nội là 10 tỷ đồng."

Ông Hiếu nói hai bên có thể đàm phán để xác định phần vốn mà doanh nghiệp muốn bán cho IDJ. Và một khi bỏ tiền vào theo cam kết, IDJ sẽ trở thành một cổ đông ở trong doanh nghiệp đó. Người của IDJsẽ tham gia Hội đồng quản trị, tham gia các hoạt động hoạch định chính sách, chiến lược đầu tư, chiến lược về tài chính và tất cả các vấn đề liên quan.

"Mục tiêu cuối cùng là giúp doanh nghiệp thành công" .

BBC Vietnammese