Vì sao hàng triệu chiếc xe đạp bị vứt bỏ như rác ở Trung Quốc

Các ứng dụng chia sẻ xe đạp từng được kỳ vọng giải quyết tình trạng ách tắc giao thông ở những thành phố lớn tại Trung Quốc. Nhưng mô hình này thất bại, hàng triệu xe bị vứt bỏ.

Theo Foreign Policy, cho đến cuối thập niên 1990, Trung Quốc vẫn được coi là “quốc gia của những người đi xe đạp”. Xe đạp là một phần quan trọng của cuộc sống thường ngày tại quốc gia tỷ dân vào thập niên 1970. Để kết hôn, đàn ông Trung Quốc phải có một chiếc xe đạp đàng hoàng, giống như phải sở hữu nhà và xe hơi ngày nay.

Mỗi sáng, “đội quân" hàng chục nghìn người đi xe đạp túa ra các con phố của thủ đô Bắc Kinh. Nhưng từ năm 1995 đến 2002, chính phủ Trung Quốc thực hiện các chính sách hạn chế xe đạp nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp ôtô và khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng.

Khi dịch SARS bùng lên tại Trung Quốc, sự hoảng loạn lan rộng khiến nhiều người coi các phương tiện giao thông công cộng là ổ dịch nguy hiểm. Cơn sốt mua sắm ôtô cá nhân bùng lên dữ dội tại các thành phố lớn.

{keywords}
Xe đạp từng đóng vai trò thiết yếu trong đời sống của đất nước tỷ dân. Ảnh: Getty Images.

Hậu quả là ngày nay các đô thị lớn của Trung Quốc đều đối mặt với tình trạng tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng. Giải pháp là gì? Khuyến khích người dân thành phố đi xe đạp, vừa để giảm số lượng ôtô lưu thông trên đường phố, vừa giúp những người sử dụng phương tiện giao thông công cộng nhanh chóng về nhà từ ga tàu điện hay trạm xe buýt.

Từ Ofo và Mobike, các ứng dụng chia sẻ xe đạp ồ ạt xuất hiện tại Trung Quốc. Ý tưởng là rất đơn giản. Một người dùng smartphone quét mã QR, lấy xe đạp đi rồi đặt nó gọn gàng trên lề đường, để cho người khác sử dụng tiếp. Và một cơn sốt bùng lên.

18 triệu xe đạp trên đường phố

Ước tính từ năm 2014 đến 2017, khoảng 60 công ty khởi nghiệp lao vào ngành kinh doanh chia sẻ xe đạp. Có tới 16-18 triệu chiếc xe đạp được đưa vào sử dụng ở các thành phố lớn tại Trung Quốc. Năm 2017, Ofo đạt giá trị thị trường 2 tỷ USD và có tới 62,7 triệu người sử dụng thường xuyên hàng tháng.

Trên thực tế, từ năm 2007 chính quyền nhiều thành phố ở Trung Quốc đã áp dụng các chính sách khuyến khích người dân sử dụng xe đạp. Các thành phố như Bắc Kinh, Hàng Châu và Vũ Hán mở nhiều trạm cho thuê xe đạp, nhưng dịch vụ này sớm chết yểu. Đa phần người dân cho rằng việc phải lội bộ đến trạm cho thuê xe đạp là quá bất tiện.

Các ứng dụng chia sẻ xe đạp như Ofo hay Mobike khắc phục được điểm yếu đó. Khi xe đạp có mặt ở mọi con đường, sự bất tiện đã biến mất. Người dùng dễ dàng sử dụng dịch vụ thông qua một ứng dụng trên điện thoại và chỉ mất khoảng 45 USD tiền đặt cọc, thanh toán qua mạng di động.

Với chính phủ Trung Quốc, cơn sốt chia sẻ xe đạp là cơ hội để khẳng định vị thế dẫn đầu trong cuộc chiến toàn cầu chống biến đổi khí hậu. Do đó, chính quyền các địa phương nhiệt tình hỗ trợ dịch vụ chia sẻ xe đạp, để các công ty khởi nghiệp này thoải mái hoạt động và phát triển.

{keywords}
Một nghĩa địa xe đạp tại Thượng Hải. Ảnh: Getty Images.

Nhưng kinh tế Trung Quốc liên tục tăng trưởng, tỷ lệ người giàu ngày càng tăng cao, đồng nghĩa với số lượng xe hơi tăng vọt. Người đi xe đạp thường phải di chuyển trên vỉa vè. Cộng thêm tình trạng xe đạp đậu khắp nơi, vỉa hè tại các thành phố lớn ngày càng trở nên chật hẹp.

Bắc Kinh và Thượng Hải là những thành phố có tỷ lệ người sử dụng dịch vụ chia sẻ xe đạp lớn nhất. Đến năm 2017, xe đạp bắt đầu trở thành "chướng ngại vật" trên vỉa hè, gây khó khăn cho người đi bộ. Chính quyền phải triển khai hàng loạt chiếc xe tải thu thập xe đạp đỗ bừa bãi. Công nhân xếp xe phải dọn dẹp đống hỗn độn này mỗi ngày.

Một vấn đề nữa là các công ty khởi nghiệp đua nhau hạ giá thuê xe đạp để giành thị phần. Thậm chí một số doanh nghiệp mới còn tung ra các gói miễn phí để thu hút người dùng. Hàng loạt công ty nhỏ đốt sạch tiền đầu tư và âm thầm biến mất khỏi thị trường.

Chính quyền siết chặt quản lý

Việc nhiều công ty chết yểu là điều không gây ngạc nhiên. Theo phân tích của Tân Hoa Xã, mỗi chiếc xe đạp có chi phí sản xuất khoảng 210 USD chỉ đem về 1 NDT (tương đương 0,15 USD) lợi nhuận sau 2 giờ cho thuê. Người dùng đặt cọc 15 - 45 USD.

Theo quan điểm của các chủ đầu tư, sản phẩm thực sự là dữ liệu người tiêu dùng. Thông tin khách hàng sẽ được lưu trữ để phục vụ mục đích quảng cáo. Nhưng thực tế, những lợi ích mơ hồ này không thể nuôi sống các công ty nhỏ thiếu vốn.

Từ tháng 6 đến tháng 11 năm 2017, lần lượt các công ty Kuqi Bikes, Bluegogo, Dingding Bikes, 3Vbikes và Wukong Bikes ngừng hoạt động, không thể thanh toán tiền cho nhà cung cấp cũng như trả tiền đặt cọc. Cùng thời điểm đó, chính quyền các địa phương bắt đầu siết chặt quản lý dịch vụ chia sẻ xe đạp và phạt tiền các hành vi sai quy định.

Người đi xe đạp đối mặt nguy cơ bị phạt khi phóng xe bất chấp trên vỉa hè. Vào tháng 5/2018, Bắc Kinh ra quy định phạt tiền các công ty cho thuê xe đạp để xảy ra tình trạng đỗ xe không đúng quy định. Các thành phố khác cũng sớm làm theo. Nhiều biển cấm xe đạp cho thuê xuất hiện ở cổng chung cư, khu thương mại và công viên công cộng.

{keywords}
Xe đạp bị vứt bỏ ở một cánh đồng trống ở Nam Ninh. Ảnh: Getty Images.

Ngay cả Mobike và Ofo cũng vật vã trong cơn khốn khó vì doanh thu thấp và hoạt động bị hạn chế. Tháng 4/2018, Mobike được dịch vụ giao thức ăn nhanh Meituan Dianping mua lại và giờ hoạt động cầm chừng với số lượng xe đạp lưu hành giảm đáng kể.

Trong khi đó, Ofo cũng dần cạn tiền, phải vật lộn để thanh toán cho nhà cung cấp và duy trì hoạt động. Đầu năm 2018, Ofo dừng hoạt động mở rộng tại nước ngoài để tập trung vào thị trường nội địa. Có thời điểm hàng trăm người xếp hàng dài bên ngoài trụ sở Ofo ở Bắc Kinh, đòi trả lại tiền đặt cọc.

Trên ứng dụng Ofo, 13 triệu người dùng gửi yêu cầu hoàn lại số tiền đặt cọc. Tháng 12/2018, Ofo cân nhắc khả năng tuyên bố phá sản. Đến tháng 1/2019, hãng giải tán bộ phận thị trường quốc tế.

Bất chấp khủng hoảng của Ofo và Mobike, Hellobike mới huy động được hơn 500 triệu USD tiền đầu tư từ Primavera Capital và Ant Financial của Alibaba. Foreign Policy bình luận dường như vẫn có những nhà đầu tư chưa tỉnh dậy từ giấc mộng cho thuê xe đạp.

Trong khi đó, chính quyền Thượng Hải đang bổ sung thêm các trạm cho thuê xe. Đó có thể là sự trở lại của phiên bản chia sẻ xe đạp nhàm chán nhưng dễ quản lý hơn. Có lẽ tại Trung Quốc, luôn có một tỷ lệ dân số thích di chuyển bằng xe đạp. Nhưng chừng đó là không đủ để xây dựng một đế chế cho thuê xe khổng lồ.

(Theo Zing)

tin nổi bật

Mai vàng rục rịch vào vụ Tết, khách thuê đặt cọc sớm

Mai vàng tại TP.HCM đang trong công đoạn chăm sóc phục vụ cho Tết Nguyên đán 2023. Một số vườn khách đã đặt thuê cây sớm để chơi Tết. Tuy nhiên, diễn biến thời tiết thất thường thời gian qua khiến không ít chủ vườn bị ảnh hưởng.

Cam ‘tiến Vua’ 80 nghìn một quả rụng hàng loạt, nông dân lo lắng

Dù sắp đến kỳ thu hoạch nhưng nhiều diện tích cam 'tiến Vua' - cam Xã Đoài ở Nghệ An đang đối mặt với hiện tượng rụng hàng loạt do mưa lũ, nông dân thiệt hại lớn.

TP.HCM: Doanh nghiệp vẫn cần tuyển dụng khoảng 40.000 lao động

Từ nay đến giữa năm 2023, doanh nghiệp tại TP.HCM vẫn cần tuyển dụng khoảng 40.000 lao động. Các cơ quan đang theo dõi lương, thưởng cho công nhân Tết Nguyên đán tới đây.

Sản xuất kiểu may rủi, rớt giá người chăn nuôi thiệt nhất

Người chăn nuôi hầu như không nắm được biến động thị trường, họ sản xuất theo hướng may rủi. Thế nên, lúc thị trường lên giá thì không được hưởng lợi, nhưng khi thị trường đi xuống họ gánh chịu là chính.

Sao Việt ‘phủ hồng’ sự kiện sinh nhật 5 năm của Hebora

Ngày 3/12, Sảnh Đông AEON Mall Tân Phú Celadon nhộn nhịp với sự kiện kỷ niệm sinh nhật 5 năm của thương hiệu Hebora. Bầu không khí “nóng” hơn với sự xuất hiện của dàn sao Việt đình đám trong trang phục màu hồng lộng lẫy.

3 yếu tố thu hút học viên của trường Thẩm mỹ ANA

Với bề dày kinh nghiệm và cam kết 100% việc làm cho học viên sau tốt nghiệp, trường Thẩm mỹ ANA thu hút đông đảo học viên ngành làm đẹp.

Chi 1,2 tỷ USD nhập khẩu thịt, hàng lậu vẫn tuồn về Việt Nam

Các doanh nghiệp nước ta đã chi 1,21 tỷ USD nhập khẩu thịt và sản phẩm thịt trong 10 tháng đầu năm. Song, những ngày gần đây, hàng lậu vẫn tuồn qua biên giới về Việt Nam.

Vé máy bay Tết: Chặng cao ngất, chặng rẻ bèo

Càng sát Tết, giá vé máy bay càng căng thẳng, đắt đỏ đặc biệt với các chặng bay ‘hot’ từ TP.HCM đi Hà Nội, Vinh (Nghệ An) hay Thanh Hóa. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại vào TP.HCM, giá vé lại rất rẻ.

Giá thịt lợn tại chợ bất ngờ giảm mạnh

Giá thịt lợn tại các chợ ở Hà Nội giảm mạnh theo giá lợn hơi xuất chuồng. Đây là chuyện quá lạ vào dịp cận Tết Dương lịch nếu chiếu theo quy luật thị trường.

50% lao động tại các cơ sở lưu trú du lịch nghỉ việc

Sau dịch Covid-19, lao động của các cơ sở lưu trú du lịch biến động, số lượng và chất lượng đều giảm sút. 40-50% trong tổng số nhân lực trong hệ thống đã chuyển sang làm việc khác.

Bộ Công Thương muốn có quy định về chợ đêm

Nghị định số 02/2003/NĐ-CP chưa có quy định về chợ đêm trong khi thực tiễn đã phát sinh hoạt động này, nên Bộ Công Thương muốn sửa đổi theo hướng đưa ra quy định về chợ đêm.

Giá dầu thế giới trước các sức ép vĩ mô

Thị trường dầu thô thế giới trong giai đoạn cuối tháng 11, đầu tháng 12 đã chịu hàng loạt các biến số khó lường tác động tới nguồn cung. Điều này phần nào hỗ trợ cho giá dầu phục hồi từ mức đáy thấp nhất kể từ cuối năm ngoái.

Dâu tây Trung Quốc đổ bộ chợ, giá rẻ khó tin

Dâu tây Trung Quốc đang đổ bộ chợ Việt. Đáng nói, loại trái cây này của Trung Quốc có mức giá rẻ khó tin so với hàng Sơn La hay các loại dâu tây nhập khẩu khác.

Ly kỳ nhập khẩu chó cảnh, người chơi có thể mất trắng hàng trăm triệu đồng

Mặc dù đã nhiều lần nhập khẩu chó cảnh từ châu Âu về Việt Nam, nhưng lần nào Trung cũng lo lắng bởi nếu vật nuôi chết, anh có thể mất hàng trăm triệu đồng.

Đặc sản Việt gần 1 triệu tấn, sang Mỹ có giá 900 nghìn đồng/quả

Tại thị trường nội địa, một trái bưởi da xanh có giá từ 23.000-45.000 đồng. Nhưng sang đến Mỹ, loại đặc sản này được bán với giá đắt nhất 535.000 đồng/kg, tức hơn 900.000 đồng/quả.