Vì sao người biểu tình Myanmar tấn công các nhà máy Trung Quốc?

Bắc Kinh yêu cầu chính quyền quân sự Myanmar phải hành động khẩn sau khi hàng chục nhà máy của Trung Quốc ở Hlaingthaya bị những người biểu tình chống chính biến đốt phá.

Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, các đường phố của Hlaingthaya nổi tiếng là thách thức và không mấy thân thiện. Thị trấn ở rìa phía tây của thủ đô cũ Yangon là một trong những thị trấn lớn nhất và đông dân nhất cả nước, với diện tích 67km2 và gần 700.000 cư dân.

Gần một nửa cư dân của của Hlaingthaya đang làm việc trong khoảng 850 nhà máy ở địa phương. Nhiều người trong số họ là lao động nhập cư đến từ vùng nông thôn, tìm cách thoát khỏi cảnh nghèo đói nhưng rốt cuộc thấy cuộc sống ở thành phố cũng có những nguy hiểm riêng.

{keywords}
Một nhà máy của Trung Quốc ở thị trấn Hlaingthaya, ngoại ô Yangon, Myanmar bị phóng hỏa hôm 14/3. Ảnh: EPA

Hàng loạt vụ tấn công bạo lực

Trước đây, những công nhân này đã mô tả Hlaingthaya như thị trấn đáng sợ, nằm ngoài tầm kiểm soát của cảnh sát, nơi thường xảy ra các vụ phạm tội bạo lực như hiếp dâm và cướp bằng dao. Trong 9 tháng đầu năm 2019, gần 1/5 trong tổng số 116 vụ giết người xảy ra tại Yangon là ở Hlaingthaya.

Tuy nhiên, ngay cả đối với Hlaingthaya, những sự kiện xảy ra trong vài ngày qua vẫn gây sốc. Hôm 14/3, hơn 20 người đã thiệt mạng khi lực lượng an ninh đụng độ với những người biểu tình chống đảo chính. Tại Shwepyithar, một thị trấn khác thuộc Yangon, thêm 6 người biểu tình thiệt mạng, nâng tổng số dân thường tử nạn kể từ khi quân đội lật đổ chính quyền dân sự, bắt giữ Cố vấn Nhà nước Aung San Suu Kyi và nhiều quan chức thuộc đảng của bà hôm 1/2.

Sau những vụ chết người nói trên, các đám đông giận dữ mang theo thanh sắt, rìu và xăng đã phóng hỏa 32 nhà máy của chủ đầu tư Trung Quốc ở hai thị trấn, gây thiệt hại 37 triệu USD và làm bị thương 2 nhân viên, theo tờ Thời báo Hoàn cầu của đại lục.

Các vụ tấn công cùng với sức ép từ Đại sứ quán Trung Quốc đã buộc quân đội Myanmar (còn gọi là Tatmadaw) phải áp thiết quân luật tại Hlaingthaya và Shwepyithar ngay tối 14/3. Song, các nhà đầu tư Trung Quốc vẫn sợ hãi và cho biết họ có thể phải tự vũ trang để bảo vệ mình.

Đáng chú ý, bạo lực có dấu hiệu lan rộng ra ngoài các nhà máy. Nhiều thông tin lan truyền trên mạng xã hội hôm 15/3 cho hay, một khách sạn do người Trung Quốc làm chủ và một số nhà hàng ở Hlaingthaya cũng bị đập phá.

Một bác sĩ giấu tên tố cáo, sau các vụ tập kích nhà máy, lực lượng an ninh đã bắn chết ít nhất 42 người. Trong khi truyền thông địa phương và các nhân chứng kể, thêm 12 người đã thiệt mạng khi tham gia các cuộc biểu tình chống chính biến trên toàn quốc hôm 15/3.

Hàng hóa Trung Quốc bị tẩy chay

Nhiều người biểu tình đặt câu hỏi tại sao Trung Quốc không dùng những lời lẽ chỉ trích và các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn nhằm vào Tatmadaw. Xu hướng tẩy chay hàng hóa Trung Quốc sôi sục trong những tuần gần đây. Những người biểu tình cũng tập trung đông đảo bên ngoài Đại sứ quán Trung Quốc để yêu cầu Bắc Kinh lên án chính biến.

Trong số các mục tiêu của đợt tẩy chay lần này là trái cây Trung Quốc nhập khẩu và điện thoại di động do tập đoàn công nghệ Huawei sản xuất. Trong đó, những người biểu tình cáo buộc các sản phẩm của Huawei đã hỗ trợ Tatmadaw thông qua công nghệ nhận dạng khuôn mặt.

Ngay cả các trò chơi điện tử dành cho điện thoại di động do các công ty Trung Quốc phát triển cũng bị tẩy chay. Hàng nghìn người dùng đã xóa các tựa game ăn khách Liên minh huyền thoại của Moonton cũng như PUBG MOBILE của Tencent. Các ứng dụng như TikTok cũng bị gỡ bỏ.

Trên mạng xã hội đã xuất hiện những lời kêu gọi phản đối một đường ống dẫn khí đốt của Trung Quốc dự kiến chạy qua lãnh thổ Myanmar, nối Trung Quốc với Ấn Độ Dương.

Một số chuyên gia nhận định, những điều này đã thổi bùng bạo lực. Công chúng Myanmar đã từ chối các khoản đầu tư trước đây của Trung Quốc, với những nghi ngờ dai dẳng về mục tiêu cũng như các điều kiện của Bắc Kinh khi thuê công nhân địa phương làm việc trong các nhà máy Trung Quốc.

Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng, Bắc Kinh coi Myanmar là đối tác quan trọng trong các tham vọng chiến lược đối với châu Á cũng như sáng kiến ​​Vành đai và Con đường. Tuy nhiên, các dự án do Trung Quốc tài trợ, ví dụ như đập Myitsone trên sông Mekong từ lâu đã vấp phải sự phản đối của người dân ở quốc gia Đông Nam Á.

Những người chỉ trích cho rằng, các khoản đầu tư của Trung Quốc vào Myanmar là nhằm theo đuổi những mục tiêu địa chính trị của riêng Bắc Kinh và không nhằm mang lại lợi ích cho người lao động bình thường ở những khu vực như Hlaingthaya, nơi công nhân trong các nhà máy may mặc của chủ Trung Quốc chỉ được trả thù lao khoảng 5.000 kyat (3,5 USD)/ngày. Rất nhiều công nhân không thể mua được nhà riêng và rủ 2 - 3 người cùng thuê chung một phòng trọ nhỏ với giá 50.000 kyat (35USD) mỗi tháng

Hôm 14/3, một tuyên bố đăng tải trên Facebook của Đại sứ quán Trung Quốc tại Myanmar về những nỗ lực bảo vệ các doanh nghiệp đại lục đã làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong cộng đồng mạng ở quốc gia Đông Nam Á này, với hơn 52.000 bình luận.

Tuấn Anh

Nhiều nhà máy Trung Quốc bị thiêu rụi, Myanmar trải qua ngày đẫm máu

Nhiều nhà máy Trung Quốc bị thiêu rụi, Myanmar trải qua ngày đẫm máu

Ít nhất 39 người đã thiệt mạng vì đụng độ giữa các đám đông biểu tình chống chính biến với lực lượng an ninh Myanmar, đúng vào ngày các nhà máy Trung Quốc tại nước này bị đốt cháy.

Video nhà máy Trung Quốc tại Myanmar bị đốt phá

Video nhà máy Trung Quốc tại Myanmar bị đốt phá

Thời báo Hoàn cầu cho biết, 32 nhà máy do Trung Quốc đầu tư ở Myanmar đã bị phá hoại trong các cuộc tấn công ác ý, gây thiệt hại 37 triệu USD.

tin nổi bật

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.

Nếu EU áp cấm vận dầu mỏ, Nga có bị đẩy vào thế bí?

Moscow đang phải đối mặt với một thách thức chưa từng có: nếu Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu hàng triệu thùng dầu thô của Nga, liệu họ có thể tìm được khách hàng mới?

Vì sao Biển Đen quan trọng với Nga trong cuộc chiến ở Ukraine?

Nhiều chuyên gia cho rằng, Nga sẽ không thể củng cố lực lượng hải quân đang hứng chịu tổn thất trong chiến dịch tấn công quân sự ở Ukraine nếu không có sự tiếp cận lớn hơn với Biển Đen.

Chuyên gia lý giải nguyên nhân đồng Rúp Nga phục hồi phi thường

Sau khi mất gần một nửa giá trị vào tháng Ba do các lệnh trừng phạt từ phương Tây, đồng Rúp Nga đã phục hồi lên mức cao nhất trong hơn hai năm qua.

Vì sao loại vũ khí quan trọng cho Ukraine chống Nga đang bị thiếu hụt?

Hiện có một số nguyên nhân khiến Ukraine bị thiếu hụt nguồn cung tên lửa Javelin, một vũ khí lợi hại do Mỹ tài trợ để chống lại các lực lượng Nga.

Sau Ba Lan, Bulgaria, thành viên EU nào sẽ bị Nga ngắt khí đốt?

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và Liên minh châu Âu (EU) tăng nhiệt sau quyết định của Moscow về ngưng cấp khí đốt cho Ba Lan và Bulgaria.

Nga bắt đầu cắt nguồn cung nhiên liệu, châu Âu có lâm nguy?

Một yếu tố đang phủ bóng lên phản ứng của châu Âu trước chiến dịch tấn công quân sự của Moscow ở Ukraine là, khí đốt Nga đang sưởi ấm các ngôi nhà và cung cấp năng lượng cho các ngành công nghiệp của châu lục.

Nga thất thế trong 'chiến tranh mạng' với Ukraine?

Giữa lúc các lệnh trừng phạt của phương Tây đang gây khó khăn cho nền kinh tế và quân đội hứng chịu tổn thất trong chiến dịch quân sự ở Ukraine, Nga còn phải đối mặt với một thách thức mới.

Lý do Đức dè dặt chuyển vũ khí hạng nặng cho Ukraine

Dù đã tuyên bố thay đổi chính sách đối ngoại và quốc phòng khi xung đột Nga-Ukraine bắt đầu, nhưng Đức vẫn tỏ ra dè dặt trong việc cấp vũ khí hạng nặng cho Kiev.

Sự thay đổi chiến lược của Mỹ trong giai đoạn 2 cuộc chiến Nga - Ukraine

Khi chiến dịch tấn công quân sự của Nga ở Ukraine biến thành cuộc chiến tranh tiêu hao, không có khả năng đạt thỏa thuận hòa bình trong nay mai, Mỹ và các đồng minh bắt đầu thay đổi chiến lược ứng phó.

Nga - Ukraine xung đột, các nước lân cận ảnh hưởng kinh tế thế nào?

Vào thời bình, việc gần các thị trường của Nga và Ukraine là một lợi thế. Tuy nhiên, vào thời chiến, các mối quan hệ chặt chẽ về kinh tế đã trở thành gánh nặng đối với các nước láng giềng.

Ngày bỏ phiếu bầu tổng thống, cử tri Pháp lựa chọn Macron hay Le Pen?

Cử tri Pháp hôm nay (24/4) đi bỏ phiếu bầu tổng thống. Họ sẽ phải quyết định tiếp tục ủng hộ Tổng thống Emmanuel Macron hay nhà lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen.