Vì sao Trung Quốc 'ngang nhiên' ở Biển Đông?

 Những diễn biến gần đây ở khu vực tranh chấp Biển Đông cho thấy Trung Quốc đang theo đuổi một “chuỗi phản ứng quyết liệt” trong cách tiếp cận ở vùng biển này.

Những diễn biến gần đây ở khu vực tranh chấp Biển Đông cho thấy Trung Quốc đang theo đuổi một “chuỗi phản ứng quyết liệt” trong cách tiếp cận ở vùng biển này.

Tác giả bài viết, Stephanie Kleine-Ahlbrandt, là giám đốc dự án Đông Bắc Á của Nhóm nghiên cứu khủng hoảng quốc tế.
Bắc Kinh đã phản ứng quyết liệt trong một phép thử diễn ra ở bãi cạn Scarborough tranh chấp với Philippines từ đầu tháng 4. Nhân việc Philippines dùng tàu chiến trong vụ việc liên quan tới tàu cá, Trung Quốc đã tận dụng cơ hội để khẳng định chủ quyền của họ với bãi cạn bằng cách triển khai các tàu thực thi pháp luật phi quân sự và cho phép chúng neo đậu lâu dài trong khu vực. 

Bắc Kinh không ngại ngần dùng áp lực kinh tế với Manila khi thắt chặt quy định nhập khẩu hoa quả nhiệt đới, gây tổn thất khoảng 34 triệu USD cho Philippines.

Bắc Kinh cũng công bố hàng loạt quy định hàng hải mới bao trùm cả quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Khi những quy định ấy còn chưa ráo mực, Trung Quốc tuyên bố thành lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” nhằm thiết lập phạm vi quản lý với một khu vực rộng lớn kể cả những nơi tranh chấp với Việt Nam và Philippines. Đầu tuần này, Bắc Kinh còn cho phép bộ Tư lệnh quân sự Quảng Châu thành lập một đơn vị đồn trú ở “Tam Sa”. 

Cũng là một phần của hàng loạt hành động gây hấn, cuối tháng 6, Bắc Kinh quyết định cho phép một trong những tập đoàn dầu khí nhà nước, CNOOC, mời các công ty năng lượng nước ngoài bỏ thầu những dự án cùng thăm dò ở nhiều phần trên Biển Đông thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. 

Khi Trung Quốc ngày càng lấn lướt trong cuộc chơi, người ta hy vọng các nước ASEAN sẽ thống nhất quan điểm về vấn đề tranh chấp. Nhưng sự thật thì ngược lại. Tại cuộc gặp các ngoại trưởng khu vực diễn ra đầu tháng ở Phnom Penh, Trung Quốc đã tận dụng cơ hội làm yếu đi sự đoàn kết của tổ chức này. Họ dùng ảnh hưởng khiến Campuchia, chủ tịch luân phiên ASEAN, ngăn chặn cuộc thảo luận thực sự có ý nghĩa về tranh chấp ở Biển Đông, thậm chí khiến lần đầu tiên trong lịch sử 45 năm, ASEAN không ra được tuyên bố chung.


Tàu khu trục số hiệu 560 của Trung Quốc đã mắc cạn trong phạm vi vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Ảnh: Getty Images

Ngay khi cuộc gặp ở Phnom Penh kết thúc đáng thất vọng, thì hàng loạt báo chí đã đưa tin về việc một tàu khu trục hải quân Trung Quốc mắc cạn gần bãi Trăng Khuyết - chỉ cách đảo chính Palawan của Philippines 110km. Bộ Quốc phòng Trung Quốc tuyên bố, con tàu chỉ thực hiện nhiệm vụ tuần tra thông thường mặc dù nơi mà nó mắc cạn hoàn toàn nằm trong phạm vi vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Tàu khu trục này có khả năng là một phần các chuyến tuần tra theo như mô tả của người phát ngôn quân đội Trung Quốc là “sẵn sàng chiến đấu” ở Biển Đông.

Điều tàu quân sự tới vùng nước tranh chấp cũng có thể là một dấu hiệu cho thấy, Trung Quốc đã thay đổi từ việc sử dụng tàu thực thi pháp luật để phản ứng với những sự cố gần đây kiểu như ở bãi cạn Scarborough. 

Cách tiếp cận trắng trợn hơn của Trung Quốc có thể được giải thích một phần bằng thực tế là, họ không hài lòng với những gì thu được từ sự thay đổi chiến thuật năm 2011 - đặt trọng tâm hơn vào ngoại giao biển tiếp theo những hành động quả quyết. 

Chính trị trong nước cũng góp phần vào thái độ của Trung Quốc ở Biển Đông. Trước đó, khi công chúng hoang mang vì bê bối Bạc Hy Lai, thì sự cố ở bãi cạn Scarborough cung cấp cơ hội tiện lợi nhằm tạo ra sự phân tâm, đánh lạc hướng dư luận. Còn giờ đây, Trung Quốc một lần nữa không ngại ngần “khoe cơ bắp” trên biển, một phần cũng bởi thời gian chuyển giao lãnh đạo đã tới rất gần.

Tuy nhiên, giới lãnh đạo Trung Quốc nên cẩn thận vì những gì họ mong muốn. Một cách tiếp cận cứng rắn có thể dễ phản tác dụng. Nó khiến các nước trong khu vực lo ngại và tìm mọi cách “rào giậu” phòng thủ, tự bảo vệ trước một hàng xóm lớn hung hăng. Hơn thế nữa, các tranh chấp lãnh thổ thường đánh thẳng vào cảm giác chủ nghĩa dân tộc - công chúng nổi giận có thể gây áp lực với chính phủ trong những quyết định ngoại giao. Chính phủ Trung Quốc có thể tự mình mắc kẹt ở vị trí giữa sức ép khu vực, quốc tế và gánh nặng chủ nghĩa dân tộc trong nước. 

Thái An (theo CNN)

tin nổi bật

Hầm chui Lê Văn Lương thông thoáng giờ tan tầm ngày đầu thông xe

Chiều 5/10, trong khung giờ cao điểm buổi chiều đầu tiên sau khi hầm chui Lê Văn Lương (Hà Nội) thông xe, tình trạng kẹt cứng phương tiện đã không còn khiến nhiều người qua lại ngạc nhiên.

Vụ trăm người ẩn náu trong ngôi nhà ở TP.HCM gọi điện, 3 tháng lừa 4,3 tỷ đồng

Công an quận Tân Phú, TP.HCM cho hay, đã làm rõ về các tình tiết liên quan đến ổ nhóm giả ngân hàng để lừa đảo khắp nơi do Nguyễn Hồng Thạch cầm đầu.

Đề xuất điều chỉnh mức lương cơ bản, tăng phụ cấp cho bác sĩ tuyến cơ sở

Bộ Y tế đề xuất ban hành chính sách điều chỉnh mức lương cơ bản, tăng phụ cấp ưu đãi nghề cho nhân viên y tế tuyến cơ sở, y tế dự phòng.

Con trai bà Nguyễn Phương Hằng gửi đơn xin khoan hồng và bảo lãnh mẹ

Con trai của bà Nguyễn Phương Hằng gửi đơn đến cơ quan tố tụng xin khoan hồng giảm nhẹ hình phạt và xin được bảo lãnh cho mẹ để chữa bệnh.

Trung ương thảo luận đề án đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Trong ngày làm việc thứ ba, Trung ương thảo luận tiếp đề án tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị và đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Bàn giao 8 ngư dân Myanmar gặp nạn trên biển về nước

Hôm nay (5/10), Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu phối hợp cùng Sở Ngoại vụ, Công an tỉnh này tổ chức bàn giao 8 ngư dân Myanmar cho đại diện ủy quyền Đại sứ quán Myanmar tại Việt Nam.

Chủ tịch Nghệ An chỉ đạo ‘không để người dân thiếu ăn, thiếu chỗ ở’ sau lũ

Làm việc với huyện Kỳ Sơn đang khắc phục hậu quả lũ lụt, Chủ tịch tỉnh Nghệ An chỉ đạo cần nhanh chóng hỗ trợ người dân sớm ổn định cuộc sống.

Cảnh sát Hà Nội hóa trang xử lý xe khách chạy ‘rùa bò’

Bắt khách quanh bến Giáp Bát (Hà Nội), nhiều tài xế chỉ đi với vận tốc 15 – 18km/h gây ùn tắc giao thông. Lực lượng CSGT đã hóa trang, mật phục bắn tốc độ các xe này.

Kiến nghị xử tử hình tội phạm tham ô, nhận hối lộ

Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long đã trả lời các ý kiến, kiến nghị cử tri các địa phương gửi đến sau kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XV về nội dung tăng mức phạt đối với tội phạm tham ô, nhận hối lộ.

Xót xa cảnh đãi gạo lấm bùn đất ở tâm lũ Kỳ Sơn

Giữa tâm lũ Kỳ Sơn (Nghệ An), nơi chuyện ăn uống phải lo từng bữa, bà Lan xót xa đãi hơn 6 tạ gạo ngập nước ngay trước cổng nhà.

Sập giàn giáo công trình ở Vĩnh Long, 1 người bị thương

Trong lúc đổ bêtông công trình nhà văn hóa, thể thao thị xã Bình Minh (Vĩnh Long), giàn giáo bất ngờ bị sập đã khiến một công nhân bị thương phải đưa vào bệnh viện cấp cứu.

Bộ Chính trị khuyến khích từ chức và nguyện vọng của 3 ủy viên Trung ương

Việc Trung ương Đảng cho 3 ủy viên thôi tham gia Ban Chấp hành nhiệm kỳ XIII ngoài việc dựa vào chủ trương bố trí công tác đối với cán bộ sau khi bị kỷ luật còn xem xét đến nguyện vọng của cán bộ.

Lũ quét ở Kỳ Sơn: Khẩn cấp di dời bản Hoà Sơn trước nguy cơ sạt lở núi

Sau trận lũ ống, lũ quét kinh hoàng ở bản Hoà Sơn, xã Tà Cạ (huyện Kỳ Sơn, Nghệ An), bản này đang đối diện nguy cơ cả ngọn núi sạt lở vùi lấp. Nhiều vết nứt kéo dài khiến người dân, chính quyền địa phương hết sức lo lắng.

Hà Nội thu phí phương tiện để giảm ùn tắc vào thời điểm thích hợp

TP Hà Nội đang hoàn thiện đề án thu phí phương tiện cơ giới đường bộ vào một số khu vực trên địa bàn thành phố có nguy cơ ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và sẽ áp dụng vào thời điểm thích hợp.

Đi ôtô mất 45 phút mới thoát qua hầm chui Lê Văn Lương ngày thông xe

Sáng 5/10, các phương tiện từ hướng Tố Hữu vào trung tâm thủ đô được phép lưu thông qua hầm chui Lê Văn Lương (Hà Nội) nhưng cảnh ùn tắc vẫn diễn ra như khi công trình này chưa khánh thành.