Vì sao Trung Quốc 'ngang nhiên' ở Biển Đông?

 Những diễn biến gần đây ở khu vực tranh chấp Biển Đông cho thấy Trung Quốc đang theo đuổi một “chuỗi phản ứng quyết liệt” trong cách tiếp cận ở vùng biển này.

Những diễn biến gần đây ở khu vực tranh chấp Biển Đông cho thấy Trung Quốc đang theo đuổi một “chuỗi phản ứng quyết liệt” trong cách tiếp cận ở vùng biển này.

Tác giả bài viết, Stephanie Kleine-Ahlbrandt, là giám đốc dự án Đông Bắc Á của Nhóm nghiên cứu khủng hoảng quốc tế.
Bắc Kinh đã phản ứng quyết liệt trong một phép thử diễn ra ở bãi cạn Scarborough tranh chấp với Philippines từ đầu tháng 4. Nhân việc Philippines dùng tàu chiến trong vụ việc liên quan tới tàu cá, Trung Quốc đã tận dụng cơ hội để khẳng định chủ quyền của họ với bãi cạn bằng cách triển khai các tàu thực thi pháp luật phi quân sự và cho phép chúng neo đậu lâu dài trong khu vực. 

Bắc Kinh không ngại ngần dùng áp lực kinh tế với Manila khi thắt chặt quy định nhập khẩu hoa quả nhiệt đới, gây tổn thất khoảng 34 triệu USD cho Philippines.

Bắc Kinh cũng công bố hàng loạt quy định hàng hải mới bao trùm cả quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Khi những quy định ấy còn chưa ráo mực, Trung Quốc tuyên bố thành lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” nhằm thiết lập phạm vi quản lý với một khu vực rộng lớn kể cả những nơi tranh chấp với Việt Nam và Philippines. Đầu tuần này, Bắc Kinh còn cho phép bộ Tư lệnh quân sự Quảng Châu thành lập một đơn vị đồn trú ở “Tam Sa”. 

Cũng là một phần của hàng loạt hành động gây hấn, cuối tháng 6, Bắc Kinh quyết định cho phép một trong những tập đoàn dầu khí nhà nước, CNOOC, mời các công ty năng lượng nước ngoài bỏ thầu những dự án cùng thăm dò ở nhiều phần trên Biển Đông thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. 

Khi Trung Quốc ngày càng lấn lướt trong cuộc chơi, người ta hy vọng các nước ASEAN sẽ thống nhất quan điểm về vấn đề tranh chấp. Nhưng sự thật thì ngược lại. Tại cuộc gặp các ngoại trưởng khu vực diễn ra đầu tháng ở Phnom Penh, Trung Quốc đã tận dụng cơ hội làm yếu đi sự đoàn kết của tổ chức này. Họ dùng ảnh hưởng khiến Campuchia, chủ tịch luân phiên ASEAN, ngăn chặn cuộc thảo luận thực sự có ý nghĩa về tranh chấp ở Biển Đông, thậm chí khiến lần đầu tiên trong lịch sử 45 năm, ASEAN không ra được tuyên bố chung.


Tàu khu trục số hiệu 560 của Trung Quốc đã mắc cạn trong phạm vi vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Ảnh: Getty Images

Ngay khi cuộc gặp ở Phnom Penh kết thúc đáng thất vọng, thì hàng loạt báo chí đã đưa tin về việc một tàu khu trục hải quân Trung Quốc mắc cạn gần bãi Trăng Khuyết - chỉ cách đảo chính Palawan của Philippines 110km. Bộ Quốc phòng Trung Quốc tuyên bố, con tàu chỉ thực hiện nhiệm vụ tuần tra thông thường mặc dù nơi mà nó mắc cạn hoàn toàn nằm trong phạm vi vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Tàu khu trục này có khả năng là một phần các chuyến tuần tra theo như mô tả của người phát ngôn quân đội Trung Quốc là “sẵn sàng chiến đấu” ở Biển Đông.

Điều tàu quân sự tới vùng nước tranh chấp cũng có thể là một dấu hiệu cho thấy, Trung Quốc đã thay đổi từ việc sử dụng tàu thực thi pháp luật để phản ứng với những sự cố gần đây kiểu như ở bãi cạn Scarborough. 

Cách tiếp cận trắng trợn hơn của Trung Quốc có thể được giải thích một phần bằng thực tế là, họ không hài lòng với những gì thu được từ sự thay đổi chiến thuật năm 2011 - đặt trọng tâm hơn vào ngoại giao biển tiếp theo những hành động quả quyết. 

Chính trị trong nước cũng góp phần vào thái độ của Trung Quốc ở Biển Đông. Trước đó, khi công chúng hoang mang vì bê bối Bạc Hy Lai, thì sự cố ở bãi cạn Scarborough cung cấp cơ hội tiện lợi nhằm tạo ra sự phân tâm, đánh lạc hướng dư luận. Còn giờ đây, Trung Quốc một lần nữa không ngại ngần “khoe cơ bắp” trên biển, một phần cũng bởi thời gian chuyển giao lãnh đạo đã tới rất gần.

Tuy nhiên, giới lãnh đạo Trung Quốc nên cẩn thận vì những gì họ mong muốn. Một cách tiếp cận cứng rắn có thể dễ phản tác dụng. Nó khiến các nước trong khu vực lo ngại và tìm mọi cách “rào giậu” phòng thủ, tự bảo vệ trước một hàng xóm lớn hung hăng. Hơn thế nữa, các tranh chấp lãnh thổ thường đánh thẳng vào cảm giác chủ nghĩa dân tộc - công chúng nổi giận có thể gây áp lực với chính phủ trong những quyết định ngoại giao. Chính phủ Trung Quốc có thể tự mình mắc kẹt ở vị trí giữa sức ép khu vực, quốc tế và gánh nặng chủ nghĩa dân tộc trong nước. 

Thái An (theo CNN)

tin nổi bật

Hòa Bình: Mưa lớn do bão số 2 làm 1 người chết, 1 người mất tích

Khi đi qua đoạn nước ngập cao, chảy xiết, vợ chồng chị Đinh Thị Nguyệt và anh Đinh Ngọc Hướng ở xã Đồng Tâm, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình đã bị lũ cuốn trôi, hiện đã tìm thấy thi thể chị Nguyệt.

Mặc áo mưa chắp tay khấn vái trong đêm đại lễ Vu Lan

Khoảng trăm người đến chùa Phúc Khánh (Hà Nội) mặc áo mưa ngồi chắp tay hành lễ theo tiếng tụng kinh của sư thầy tối 14/7 Âm lịch.

Hàng chục nghìn con tôm hùm ở Phú Yên bị chết

Nhiều người dân ở thị xã Sông Cầu (Phú Yên), điêu đứng khi chứng kiến hơn 29.200 tôm hùm với các kích cỡ khác nhau, cùng trên 1.200 cá mú và chẽm bất ngờ chết.

Mỗi ngày trạm BOT An Sương - An Lạc có khoảng 1.600 xe bị lỗi thẻ ETC

Trong 2.000 xe không đủ điều kiện lưu thông vào làn thu phí tự động không dừng có đến khoảng 1.600 xe gặp một số lỗi thẻ ETC.

Nhân chứng kể phút tước dao nghi phạm đâm chết người phụ nữ ở Hàng Bài

Nghi phạm M.X.T. (40 tuổi, trú quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) đâm liên tiếp vào người nạn nhân N.T.Q. (40 tuổi, ở quận Hoàng Mai) rồi dùng dao tự sát nhưng được người dân xung quanh ngăn cản.

Công an TP.HCM đã thu hồi 56.586 sổ hộ khẩu

Theo Công an TP.HCM, căn cước công dân (CCCD) gắn chíp là giấy tờ pháp lý về cư trú, đầy đủ để đi làm các thủ tục hành chính mà không phải xin giấy xác nhận nào khác.

Địa phương đùn đẩy, 6,6 nghìn tỷ hỗ trợ tiền thuê nhà cho công nhân vẫn rất chậm

Dù ngân sách Trung ương đã chuyển gần 6,6 nghìn tỷ đồng tiền dự kiến hỗ trợ thuê nhà cho công nhân các địa phương , nhưng gần 1 tháng qua các địa phương mới duyệt chi được hơn 1,2 nghìn tỷ đồng.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương kỷ luật và đề nghị kỷ luật hàng loạt cán bộ

Ủy ban Kiểm tra Trung ương kỷ luật và đề nghị kỷ luật hàng loạt cán bộ; trong đó có xem xét kỷ luật Bí thư Hải Dương Phạm Xuân Thăng; đề nghị kỷ luật Chủ tịch tỉnh Gia Lai; cách tất cả chức vụ trong Đảng Cục trưởng Quản Lý giá...

Cục trưởng Cục Quản lý giá bị cách tất cả chức vụ trong Đảng

Ủy ban Kiểm tra Trung ương kỷ luật cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng nhiệm kỳ 2015 - 2020 và nhiệm kỳ 2020 - 2025 đối với ông Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính.

Ứng xử của Việt Nam khi phát sinh căng thẳng Mỹ-Trung liên quan đến Đài Loan

Chiều 11/8, báo chí nước ngoài hỏi về ứng xử của Việt Nam trước căng thẳng Mỹ - Trung hiện nay, người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng khẳng định Mỹ và Trung Quốc "đều là các cường quốc và những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam".

Đề nghị Ban Bí thư kỷ luật Chủ tịch tỉnh Gia Lai Võ Ngọc Thành

Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Ban Bí thư xem xét kỷ luật Ban cán sự đảng UBND tỉnh Gia Lai các nhiệm kỳ 2016 - 2021, 2021 - 2026 và ông Võ Ngọc Thành, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Bí thư Ban cán sự đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai.

Thi thể nam giới bị trói chân nổi trên sông Hồng

Thi thể 1 người đàn ông được phát hiện trong trạng thái 2 chân bị trói, nổi trên sông Hồng ở Thái Bình.

Đức, Séc, Tây Ban Nha nêu điều kiện khi xin thị thực hộ chiếu mới

Bộ Ngoại giao và Bộ Công an Việt Nam đề nghị các nước phối hợp với Việt Nam trong việc tháo gỡ các khó khăn, sớm cấp thị thực cho hộ chiếu phổ thông mẫu mới của Việt Nam.

Xem xét kỷ luật Bí thư Hải Dương Phạm Xuân Thăng do liên quan đến Việt Á

Ông Phạm Xuân Thăng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Hải Dương và nhiều cán bộ tỉnh này vi phạm đến mức phải xem xét, xử lý kỷ luật; trong đó có việc tạo điều kiện Việt Á độc quyền bán bộ kít xét nghiệm Covid-19.

Người phụ nữ bị sát hại trên phố Hàng Bài liên quan đến tình ái

Nguyên nhân sơ bộ được cơ quan chức năng quận Hoàn Kiếm, TP Hà Nội xác định có liên quan đến quan hệ tình cảm, ghen tuông.