
Xe hybrid cắm điện (PHEV) thường được kỳ vọng tiết kiệm nhiên liệu nhờ khả năng di chuyển bằng mô-tơ điện trên những hành trình ngắn. Tuy nhiên, vào mùa đông, động cơ xăng trên dòng xe này có thể tự khởi động ngay cả khi pin vẫn còn điện, làm giảm thời gian vận hành thuần điện.
Nguyên nhân không chỉ nằm ở khả năng hoạt động của pin trong điều kiện nhiệt độ thấp mà còn liên quan đến nhu cầu sưởi ấm khoang cabin. Khi trời lạnh, hệ thống có thể kích hoạt động cơ đốt trong để tạo nhiệt, thay vì sử dụng hoàn toàn năng lượng từ pin.

Theo trang hỗ trợ khách hàng tại Anh của Volvo, trên mẫu XC40 hybrid cắm điện, động cơ đốt trong đôi khi tự động khởi động trong quá trình xe chạy điện do các yếu tố bên ngoài, chẳng hạn nhiệt độ môi trường thấp. Đây là hoạt động bình thường của hệ thống.
Volvo giải thích, khi nhiệt độ ngoài trời xuống thấp, động cơ có thể phải hoạt động để đưa khoang hành khách đạt mức nhiệt độ và chất lượng không khí mong muốn. Ngoài ra, nhiệt độ quá thấp hoặc quá cao cũng có thể ảnh hưởng đến phạm vi hoạt động và công suất của hệ thống điện, từ đó làm thay đổi tần suất khởi động động cơ xăng.
Động cơ cũng có thể phải hoạt động thêm vài phút sau khi khởi động để bộ chuyển đổi xúc tác đạt nhiệt độ cần thiết, bảo đảm khả năng xử lý khí thải. Tuy nhiên, Volvo không công bố một ngưỡng nhiệt độ cụ thể áp dụng cho mọi tình huống.
Thử nghiệm cho thấy động cơ có thể hoạt động trên 1/3 quãng đường
Một nghiên cứu của Bộ Môi trường và Biến đổi khí hậu Canada đã thử nghiệm bốn mẫu xe hybrid cắm điện đời 2018 trong năm 2019 và 2020, nhằm đánh giá khả năng sưởi ấm cabin và mức độ sử dụng động cơ xăng vào mùa đông.
Bốn mẫu xe sử dụng những giải pháp sưởi ấm khác nhau. Trong đó, hai xe trang bị hệ thống sưởi bằng nước làm mát sử dụng điện, một xe dùng bơm nhiệt và chiếc còn lại không có hệ thống sưởi điện.

Kết quả cho thấy, mẫu xe không có hệ thống sưởi điện phải duy trì động cơ xăng hoạt động để làm ấm cabin trong suốt các ngày thử nghiệm mùa đông. Hai mẫu xe sử dụng hệ thống sưởi bằng nước làm mát cũng khởi động động cơ, sau đó dùng điện từ pin để hỗ trợ sưởi ấm và vận hành.
Trong khi đó, mẫu xe trang bị bơm nhiệt có thời gian hoạt động của động cơ xăng thấp hơn đáng kể. Hệ thống này tận dụng nhiệt từ môi trường bên ngoài để làm ấm cabin, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệt lượng do động cơ tạo ra.
Để so sánh, nhóm nghiên cứu lựa chọn ba mẫu xe có dữ liệu thử nghiệm trong cả mùa hè và mùa đông. Các xe được khởi hành với pin đầy sau một đêm đỗ ngoài trời, nhiệt độ cabin đặt ở mức 22 độ C và không sử dụng chức năng làm ấm trước.
Thử nghiệm được tiến hành trên các tuyến đường quanh Ottawa, với nhiệt độ mùa đông dao động từ khoảng -15 đến 6 độ C. Mỗi mẫu xe được theo dõi trong 2-5 ngày. Do số ngày thử nghiệm hạn chế, kết quả không thể đại diện cho toàn bộ các mẫu PHEV trên thị trường hiện nay.
Đáng chú ý, ở hai trong ba mẫu xe được so sánh, động cơ xăng hoạt động trên khoảng 34% quãng đường mà xe sử dụng năng lượng pin trong mùa đông. Trong khi đó, tỷ lệ này vào mùa hè chỉ khoảng 5% ở một mẫu và dưới 1% ở mẫu còn lại.
Với mẫu hatchback trang bị bơm nhiệt, quãng đường di chuyển bằng pin giảm từ 25 dặm (khoảng 40 km) vào mùa hè xuống còn 17 dặm (khoảng 27 km) trong mùa đông, tương đương mức giảm 31%. Tuy nhiên, động cơ xăng chỉ hoạt động trong khoảng 11% quãng đường xe sử dụng năng lượng pin.
Kết quả cũng cho thấy thời tiết lạnh làm giảm quãng đường vận hành thuần điện của cả ba mẫu xe. Mức suy giảm không giống nhau giữa các xe, phụ thuộc vào hệ thống sưởi và cách nhà sản xuất thiết lập chế độ vận hành.
Làm gì để hạn chế động cơ xăng khởi động khi trời lạnh?
Một trong những giải pháp được các hãng xe khuyến nghị là làm ấm cabin trước khi khởi hành trong lúc xe vẫn đang kết nối với bộ sạc.
Trong hướng dẫn sử dụng mùa đông công bố ngày 21/1/2021, SEAT khuyến nghị người dùng mẫu Leon e-HYBRID kích hoạt hệ thống sưởi, ghế sưởi hoặc vô-lăng sưởi từ xa thông qua ứng dụng SEAT Connect trước khi lên xe.
Theo ông Francesc Sabaté, người đứng đầu bộ phận Phát triển hệ thống năng lượng của SEAT, việc làm ấm cabin khi xe vẫn cắm sạc giúp khoang nội thất đạt nhiệt độ mong muốn trước khi khởi hành, hạn chế sử dụng năng lượng pin cho mục đích sưởi ấm trong quá trình di chuyển.

Tuy nhiên, hiệu quả của giải pháp này còn phụ thuộc vào thiết kế hệ thống sưởi trên từng mẫu xe. Thử nghiệm của Canada cho thấy chức năng làm ấm trước có thể giúp giảm mức tiêu thụ nhiên liệu khi khởi động lạnh ở những mẫu xe có hệ thống sưởi điện bằng nước làm mát, nhưng nghiên cứu không đưa ra con số tiết kiệm cụ thể.
Ngoài ra, người dùng có thể điều chỉnh hệ thống điều hòa để giảm nhu cầu sưởi ấm. Theo hướng dẫn của Volvo, việc hạ nhiệt độ cài đặt, giảm tốc độ quạt gió và lựa chọn chế độ lái Pure trên một số mẫu xe có thể ảnh hưởng đến thời gian động cơ xăng phải hoạt động.
Chế độ Pure ưu tiên vận hành bằng điện và điều chỉnh hệ thống điều hòa theo hướng tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, chức năng này có thể không khả dụng khi nhiệt độ ngoài trời quá thấp.
Người dùng cũng có thể tận dụng ghế sưởi và vô-lăng sưởi nếu xe được trang bị. Các thiết bị này làm ấm trực tiếp người ngồi thay vì phải làm nóng toàn bộ không khí trong cabin, qua đó giảm nhu cầu sử dụng hệ thống sưởi chính.
Những khuyến nghị trên cho thấy mức tiêu thụ nhiên liệu của xe PHEV không chỉ phụ thuộc vào dung lượng pin hay động cơ mà còn chịu ảnh hưởng bởi nhiệt độ môi trường và cách sử dụng hệ thống điều hòa. Vì vậy, người dùng cần tham khảo hướng dẫn của nhà sản xuất để lựa chọn chế độ vận hành phù hợp, đặc biệt trong điều kiện thời tiết lạnh.
Theo Motoringchronicle
Hãy chia sẻ ý kiến của bạn tới Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!
