Tết thời bao cấp:

Tội 'tày đình' của cậu bé nghèo đêm 30 Tết

- “Trong lúc trông nồi bánh, chúng tôi hát đủ bài, chơi đủ trò rồi ngủ quên lúc nào không biết. Thấy nồi bánh cháy khét, bố tôi giận lắm…”.

Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, ông Lê Văn Sinh (SN 1949), Tổ trưởng tổ 5, phường Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, cho biết, Tết xưa ở Hà Nội có những hương vị rất đặc biệt.

Nhà ông là gia đình cán bộ nên được phân phối thực phẩm, nhu yếu phẩm theo chế độ tem, phiếu.

“Cũng như nhiều gia đình khác, giáp Tết gia đình tôi phải xếp hàng để nhận gạo nếp, mì chính, chè, miến... tất cả đều rất hạn chế. Để nấu được nồi bánh chưng có khi 2 - 3 nhà phải góp chung nguyên liệu nấu chung mới đủ. Nếu chưa xong nồi bánh thì nhà nào cũng nóng ruột chưa yên".

Tội 'tày đình' của cậu bé nghèo đêm 30 Tết
Gia đình ông Sinh ở phố Tràng Tiền hàng chục năm nay

Người ta đến chơi nhà thay vì hỏi sức khỏe, tiền tài thì hỏi thăm nhau: "Năm nay nhà bác gói nhiều bánh không?". Nhiều bánh, bánh chưng dền, nhiều nhân, gạo nếp dẻo thơm... chứng tỏ nhà đó ăn Tết ngon và no đủ.

Ông kể tiếp: "Ngày xưa không có tủ lạnh để bảo quản nên các nhà đều phải nghĩ cách để bánh không thiu, mốc, giữ được đến ra giêng.

Để làm được như thế, khi bánh vừa ra khỏi nồi, bố tôi đã yêu cầu các con phải xếp bánh thật vuông vắn. Sau đó chúng tôi đặt lên phía trên một tấm gỗ.

Bố tôi sai các con múc nước đổ đầy một cái thùng, rồi bố con xúm xít bê cái thùng ấy để lên trên tấm gỗ. Do thùng nặng nên nước từ bánh bị ép chảy ra rất nhiều. Bánh khô, nếp chặt sẽ khó thiu, khó mốc và giữ được hương vị đến tận mùng 10".

Tương tự, ông Bùi Phương (SN 1952, Hàng Khay, Hoàn Kiếm) cũng kể: "Hôm gói bánh, từ mờ sáng, mẹ tôi đã đãi gạo nếp và đỗ xanh. Chị cả thái, ướp thịt và chuẩn bị hành. Chị thứ hai được phân công lau lá dong còn bố tôi thì chẻ lạt, chuẩn bị củi đốt.

Tôi chỉ thích nhất lúc bố gói xong bánh, còn thừa ít gạo nếp ông ưu ái gói cho con út chiếc bánh bé xíu làm phần riêng.

Sau khi xong, bố tôi xếp bánh vào nồi, cho vào bếp những thanh củi to nhất, đượm nhất rồi nổi lửa". 

Bánh chưng phải luộc từ chiều hôm trước đến sáng hôm sau bởi các cụ xưa dặn phải luộc đủ lửa bánh mới dền, không bị lại gạo. Ông cho biết thêm: "Đêm luộc bánh chưng, nhà tôi phân công nhau thức để canh nồi bánh. Một lần, ngủ quên mà tôi đã gây ra tội 'tày đình' để nhớ mãi đến giờ.

Tội 'tày đình' của cậu bé nghèo đêm 30 Tết
Ép bánh chưng sau khi luộc. Ảnh: Giáo dục Việt Nam
 

Lần đó hai anh em tôi nằng nặc xin bố được canh nồi bánh. Dù không tin tưởng chúng tôi có thể thức được nhưng vì quá mệt sau một ngày làm đủ thứ việc, bố tôi đành đi ngủ. Hai anh em rất háo hức ngồi trông. Chúng tôi hát đủ bài, chơi đủ trò rồi ngủ quên lúc nào không biết.

Khi nước trong nồi cạn, bánh chưng bị cháy bốc mùi khét bố tôi mới giật mình tỉnh dậy, chạy xuống kiểm tra. Thấy chúng tôi ngủ lăn lóc trên chiếu trước bếp ông giận lắm. Bố tôi đã phải vớt bánh ra, bỏ đi những chiếc cháy ở đáy nồi. 

Những chiếc phía trên còn nguyên ông tiếp tục cho vào chiếc nồi khác, đổ nước và luộc tiếp. Tuy nhiên, mùi vị của những chiếc này cũng không còn thơm nữa. Vì thế nó không được đặt lên bàn thờ thắp hương cúng tổ tiên. 

Vì chuyện này chúng tôi nhận một trận đòn nhớ đời. Chúng tôi run rẩy khóc không hẳn là vì đau, mà vì vừa buồn vừa ân hận, tôi nhớ mãi đến tận giờ”.

Cũng theo ông Phương, người lớn chỉ lo nồi bánh, khoanh giò còn với trẻ con, tâm trí đã để hết trong những manh áo mới và kẹo đủ màu.

Bánh kẹo Tết được chuẩn bị từ trước đó cả tuần. Có loại mứt được phân theo chế độ nhưng số này không đủ, nhiều nhà đã phải tự làm thêm để đãi khách.

Ông nói: “Kẹo ngày đó hương vị rất đơn giản, được gói trong lớp giấy màu. Phía trong là một lớp giấy khác màu lòng trắng trứng, có thể ăn luôn được. Khi mẹ tôi mang về, bà cẩn thận cất vào trong thùng gạo và dặn chúng tôi phải đến Tết mới được ăn. Tuy vậy, chẳng đứa nào nghe lời, chị em tôi đều nhón ăn vụng một ít vì quá thèm thuồng.

Ngày Tết, trẻ con đến nhà nào cũng đều được mừng tuổi bằng kẹo. Chúng tôi ăn kẹo cả ngày, chả thiết gì ăn cơm. Mỗi lần khách đến, mẹ tôi đều mang đĩa kẹo đủ màu sắc ra mời. Khi mẹ tiễn khách ra cửa chúng tôi đã lao ra bốc ăn, mẹ lại bảo: “Chúng mày ăn ít thôi còn để tiếp khách”.

Tội 'tày đình' của cậu bé nghèo đêm 30 Tết

Ông Lê Văn Ninh và vợ trong căn nhà ở phố Tràng Tiền

Ông Lê Văn Ninh (1929, Tràng Tiền, Hoàn Kiếm) cũng luôn hoài niệm về cái Tết xưa thiếu thốn nhưng đầm ấm. Việc đón Tết của gia đình ông được bắt đầu từ chiều 30.

Ông cho biết: "Nhà tôi có quy định dù đi đâu, làm gì thì chiều 30 Tết các con đều về nhà, cùng ăn một bữa cơm cuối năm. Sau đó, cả nhà ngồi uống trà, họp gia đình. Tôi tổng kết những điều năm qua đã làm được và những điều năm mới nên làm. Tôi cũng nhận xét các cháu năm nay học hành, cư xử, lối sống thế nào.... Sau buổi họp, cả gia đình tôi cùng đi dạo bờ Hồ".

“Cái gì hiếm thì mới quý, ngày xưa người ta mong đến Tết để được ăn miếng bánh chưng, miếng thịt mỡ, miếng mứt… Nhưng ngày nay, những thứ đó đã trở nên dư thừa nên sự háo hức, mong chờ cũng mất dần theo thời gian”, ông nói.

Tiền bị mối ăn, mẹ nghèo khóc ròng vì mất Tết

Tiền bị mối ăn, mẹ nghèo khóc ròng vì mất Tết

"Trước Tết nhà tôi lợp lại mái tranh, cũng là lúc mẹ tôi lấy số tiền tiết kiệm từ đây xuống. Vậy mà, bà bàng hoàng phát hiện toàn bộ tiền bị mối ăn. Năm đó nhà tôi mất Tết…", nhà văn Lê Tự chia sẻ.

Tết thời bao cấp: Đau đầu thái lá gan lợn thành 45 phần

Tết thời bao cấp: Đau đầu thái lá gan lợn thành 45 phần

“Một lá gan lợn chúng tôi phải thái thành 45 miếng để đủ cho 45 người. Thế mà Tết vẫn cứ rộn rã tiếng cười …” - nhà văn Lê Tự (SN 1955) nhớ lại cái Tết của nhiều năm về trước.

Ngày đêm bảo vệ gốc đào như củi khô, cả nhà ăn Tết vài trăm triệu

Ngày đêm bảo vệ gốc đào như củi khô, cả nhà ăn Tết vài trăm triệu

Những gốc đào có độ tuổi từ 30 đến 60 năm, bị sâu mục, tưởng chỉ còn làm củi khô nhưng dưới bàn tay chăm sóc của nghệ nhân vườn đào đào Nhật Tân, những "khúc củi" đó vẫn đâm chồi, nảy lộc thành những thế đào độc đáo...

Ngọc Trang - Vũ Lụa

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Nghĩ con đi Mỹ sung sướng, người mẹ Sài Gòn 43 năm ân hận đi tìm
Nghĩ con đi Mỹ sung sướng, người mẹ Sài Gòn 43 năm ân hận đi tìm
Gia đìnhicon  14/11/2018 

Gửi con 3 tuổi theo chiến dịch Babylift, 43 năm sau người mẹ Sài Gòn mang nỗi ân hận khôn nguôi khi không thể có tin tức về con. Bà đã dành phần đời còn lại của mình chỉ mong được gặp con gái thêm một lần nữa...

 
Trận chiến giành khối tài sản thừa kế nghìn tỷ của thiếu gia phố núi
Trận chiến giành khối tài sản thừa kế nghìn tỷ của thiếu gia phố núi
Gia đìnhicon  10/11/2018 

Sự ra đi đột ngột của bố khiến Vũ - chàng công tử ăn chơi nức tiếng phố núi bị sốc. Cay đắng hơn, anh phải tham gia vào trận chiến tranh giành khối tài sản nghìn tỷ với người mẹ kế.

 
Giới siêu giàu Mỹ "điên cuồng" vung tiền để tìm vú em cho trẻ
Giới siêu giàu Mỹ "điên cuồng" vung tiền để tìm vú em cho trẻ
Gia đìnhicon  01/11/2018 

Các gia đình giàu có sẵn sàng chi trả 800 USD (~18 triệu đồng) một ngày để thuê vú em chăm sóc con nhỏ và trông chừng chúng ngủ qua đêm.

 
Chàng trai đi xe sang cứu vớt đời ông chủ Việt kiều ở trời Tây
Chàng trai đi xe sang cứu vớt đời ông chủ Việt kiều ở trời Tây
Gia đìnhicon  31/10/2018 

Đến Australia với đôi bàn tay trắng, đôi vợ chồng trẻ đã miệt mài trong nhiều năm gây dựng một cơ ngơi đáng nể.

 
Chuyện tình đại gia Hải Phòng và người đẹp Bắc Ninh kém 24 tuổi
Chuyện tình đại gia Hải Phòng và người đẹp Bắc Ninh kém 24 tuổi
Gia đìnhicon  30/10/2018 

Được vợ hai của doanh nhân Nguyễn Sơn Hà se duyên trước khi qua đời, cụ Nguyễn Thị Ngọc Mùi về làm dâu ở tuổi đời còn trẻ, gánh vác việc gia đình, chăm đàn con chồng còn thơ dại.

 
Chàng trai miền Tây 1,2m nuôi vợ 1,6m học bác sĩ đa khoa
Chàng trai miền Tây 1,2m nuôi vợ 1,6m học bác sĩ đa khoa
Gia đìnhicon  27/10/2018 

Cô sinh viên Đại học Y dược Cần Thơ và chàng trai chỉ cao 1,2m chưa bao giờ dám nghĩ đến tình yêu đã vượt lên những cấm cản của gia đình, lời đàm tiếu ác ý để cùng xây tổ ấm.

Cuộc sống ngắn ngủi trong biệt thự sang trọng của vợ đại gia Hải Phòng
Cuộc sống ngắn ngủi trong biệt thự sang trọng của vợ đại gia Hải Phòng
Gia đìnhicon  26/10/2018 

Tình yêu của doanh nhân Sơn Hà và giai nhân bắt đầu từ lần đi chung một chuyến tàu…

Cuộc sống khó tin trong biệt thự của thương gia giàu có
Cuộc sống khó tin trong biệt thự của thương gia giàu có
Gia đìnhicon  25/10/2018 

Giàu có, sống trong căn biệt thự đồ sộ ở Hải Phòng những năm 1930 của thế kỷ trước nhưng doanh nhân Nguyễn Sơn Hà và gia đình có lối sống giản dị, tiết kiệm đến mức khó tin.

Chuyện rút nhẫn kim cương, hiến 10.5kg vàng của doanh nhân đất Cảng
Chuyện rút nhẫn kim cương, hiến 10.5kg vàng của doanh nhân đất Cảng
Gia đìnhicon  24/10/2018 

Trong Tuần lễ vàng, doanh nhân Sơn Hà không ngần ngại rút chiếc nhẫn quý bằng platin, cẩn kim cương bỏ vào thùng hiến tặng nhà nước.

Bên trong biệt thự hơn 2.000m2 của đại gia lừng lẫy Hải Phòng
Bên trong biệt thự hơn 2.000m2 của đại gia lừng lẫy Hải Phòng
Gia đìnhicon  27/10/2018 

Được xây vào thập niên 30 của thế kỷ trước với diện tích 2.000 m2 gồm cả bể bơi, vườn hoa..., biệt thự của doanh nhân Nguyễn Sơn Hà được đánh giá là công trình nguy nga thời bấy giờ.

Chuyện cô gái trên xe buýt khiến phụ xe 'đứng tim'
Chuyện cô gái trên xe buýt khiến phụ xe 'đứng tim'
Gia đìnhicon  20/10/2018 

Suốt chặng đường tôi phải đứng cạnh cô bé, theo dõi từng diễn biến và thở cùng nhịp thở với cô ấy. Mỗi lần cô ấy nhăn mặt, gồng bụng lên là tôi như đứng tim…

Cú sốc của cô gái Bình Định và cái thai bị chối bỏ
Cú sốc của cô gái Bình Định và cái thai bị chối bỏ
Gia đìnhicon  22/10/2018 

Khi biết có thai, cô gái ngỡ mình sẽ hạnh phúc. Thế nhưng người yêu cô lại ruồng bỏ trách nhiệm. Bố mẹ anh cũng phũ phàng quay lưng, không chấp cô và đứa con trong bụng.

Đừng đánh giá đàn bà qua số lượng cuộc tình cô ấy bước qua
Đừng đánh giá đàn bà qua số lượng cuộc tình cô ấy bước qua
Gia đìnhicon  28/10/2018 

Đàn bà, yêu một người hay bao nhiêu người vốn không quan trọng. Điều quan trọng là cô ta trải qua những cuộc tình đó ra sao?

Những kẻ ngoại tình vĩnh viễn không thể là một soái ca
Những kẻ ngoại tình vĩnh viễn không thể là một soái ca
Gia đìnhicon  21/10/2018 

Người ta hay mắng đàn bà ngoại tình là hư hỏng, còn đàn ông ngoại tình lại được đánh giá rất nhẹ là… “đào hoa”. Nhưng thử nghĩ, đàn ông đoan chính cả, thì đàn bà hư hỏng với ai?

Thư gửi quý ông thành đạt của người phụ nữ không thích tiền...
Thư gửi quý ông thành đạt của người phụ nữ không thích tiền...
Gia đìnhicon  20/10/2018 

Đàn bà trẻ dễ “yêu” các anh bởi những hào nhoáng bên ngoài. Đàn bà thực dụng lại càng dễ chết lên chết xuống bởi quanh anh phủ đầy kim tiền lấp lánh.

Cô dâu 62 tuổi đi làm tóc với khuôn mặt sưng phồng sau phẫu thuật
Cô dâu 62 tuổi đi làm tóc với khuôn mặt sưng phồng sau phẫu thuật
Gia đìnhicon  20/10/2018 

Sau cuộc phẫu thuật, tân trang lại nhan sắc, mới đây, cô dâu Thu Sao lại được chồng đưa đi làm tóc.

Bị đàn ông ruồng bỏ, cô gái trẻ tìm đến căn nhà nhỏ cầu xin
Bị đàn ông ruồng bỏ, cô gái trẻ tìm đến căn nhà nhỏ cầu xin
Gia đìnhicon  19/10/2018 

Sư cô Chúc Từ cưu mang những cô gái trẻ bị chính người yêu, gia đình ruồng bỏ sau khi họ mang thai ngoài ý muốn.

Phụ xe buýt lặng người trước 'gia tài' bỏ quên của người lạ mặt
Phụ xe buýt lặng người trước 'gia tài' bỏ quên của người lạ mặt
Gia đìnhicon  22/10/2018 

Kiểm tra chiếc túi bỏ quên trên ghế, nữ phụ xe buýt phát hiện bên trong chỉ có chiếc ví đựng 500 nghìn đồng cùng một số giấy tờ viện phí của một bệnh nhân ung thư. Nhận được đồ thất lạc, vị khách bỗng bật khóc.

Nữ trinh sát xinh đẹp kể phút đấu trí nghẹt thở với trùm buôn lậu
Nữ trinh sát xinh đẹp kể phút đấu trí nghẹt thở với trùm buôn lậu
Gia đìnhicon  18/10/2018 

Vừa bước chân xuống cầu để nắm tình hình buôn lậu thuốc lá, trinh sát Trịnh Thị Hà và một đồng chí nữa đã bị 4 chiếc xe máy rồ ga lao đến, đẩy xuống sông Vàm Cỏ…

Đàn bà bị chồng đánh: Quá khứ bi thương của hoa hậu Sài thành
Đàn bà bị chồng đánh: Quá khứ bi thương của hoa hậu Sài thành
Gia đìnhicon  18/10/2018 

'Những cơn giận dữ không cần lý do, những cơn ghen tuông tệ hại, những cú đánh xây xẩm mặt mày, cảm giác đối mặt với cái chết khi cổ bị bóp chặt tới mức đầu óc mê man… Tôi bất giác sờ lên cổ mình và run rẩy'...

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN