"Chúng tôi là người đến trước"

Nghiên cứu mới về so sánh việc chuyển phôi tươi và phôi trữ trong kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) do TS-BS Vương Thị Ngọc Lan (bộ môn Phụ sản Trường ĐH Y Dược TP.HCM) và các cộng sự tại Bệnh viện Mỹ Đức thực hiện được đăng tải vào ngày 11/1 trên Tạp chí Y khoa New England (NEJM) – một trong những tạp chí y khoa có uy tín và có ảnh hưởng lớn nhất hiện nay trên thế giới.

BS Ngọc Lan và BS Hồ Mạnh Tường, đồng tác giả nghiên cứu cũng là người bạn đời của BS Ngọc Lan, đã chia sẻ với Vietnamnet về chặng đường để đi tới kết quả đó.

Bệnh nhân Việt Nam đã được hưởng thụ kết quả sớm nhất

Theo một số tài liệu khá phổ biến và cả những lời “đồn đại”, thì tỷ lệ thành công của chuyển phôi đông lạnh cao hơn 5% trở lên so với chuyển phôi tươi. Tại sao anh chị lật ngược lại tài liệu đã có lâu năm như vậy?

- BS Ngọc Lan: Nói lật ngược thì không hẳn, nhưng có những câu hỏi đặt ra cho chúng tôi trong quá trình nghiên cứu và thực tế nghiên cứu xuất phát từ lâm sàng.

Hơi dài dòng một chút, nhưng tôi muốn kể về câu chuyện IVF từ phôi đông lạnh.

Ban đầu, IVF luôn chuyển phôi tươi vì với kỹ thuật trữ lạnh, rã đông phôi khi đó chưa đủ tốt nên tỷ lệ có thai thấp. Và thường thì do chuyển nhiều phôi tươi một lần nên dễ có biến chứng đa thai.

Sau đó, kỹ thuật rã đông phôi phát triển tốt hơn nên mọi người mới chuyển phôi đông lạnh, tỷ lệ có thai cũng tốt. Vì vậy dẫn tới trào lưu không chuyển phôi tươi nữa mà hễ có phôi là đông lạnh toàn bộ, sau đó chuyển phôi trữ đông.

Từ đó đã đặt ra 4 vấn đề: Thứ nhất, hiệu quả chuyển phôi đông lạnh có cao hơn chuyển phôi tươi, đáng để chuyển toàn bộ bệnh nhân sang phương thức này hay không?

Thứ hai, khi chuyển phôi đông lạnh, thai kỳ có phát triển như chuyển phôi tươi không, có biến chứng liên quan trong thai kỳ không?

Thứ ba, bệnh nhân khi đi làm IVF muốn có thai càng sớm càng tốt. Khi trữ phôi đông lạnh thì cơ hội có thai sẽ trễ lại tối thiểu một tháng.

Thứ tư, là chi phí cho hai cách làm này. Với nhiều bệnh nhân, làm IVF không chỉ là vấn đề hiệu quả mà còn là chi phí. Chi phí chuyển phôi đông lạnh cao hơn chuyển phôi tươi khá nhiều.

Đứng trước những vấn đề thực tế dó, chúng tôi quyết định làm nghiên cứu.

Và khi bắt tay thực hiện, đang có các nhóm của 10 nước trên thế giới làm nghiên cứu gần giống như chúng tôi. Ai cũng muốn trả lời các vấn đề nói trên, nhưng chúng tôi là người đến trước.

- BS Mạnh Tường: Nghiên cứu này không tìm ra sự khác biệt giữa hai phương pháp chuyển phôi, nhưng kết quả là kiến thức được áp dụng rõ ràng.

Tài liệu mà các bạn nhắc đến là bài báo của nhóm nghiên cứu ở Trung Quốc cho biết chuyển phôi trữ tốt hơn phôi tươi. Nhưng đối tượng nghiên cứu của họ là bệnh nhân bị hội chứng buồng trứng đa nang.

Còn chúng tôi thực hiện nghiên cứu trên đối tượng bệnh nhân không mắc hội chứng buồng trứng đa nang.

Khi ra kết quả không có sự khác biệt (giữa hai trường phái), ban đầu chúng tôi cũng rất bối rối. Nhưng dữ liệu ra sao chúng tôi công bố như vậy, và ý nghĩa của nó là “chặn” được quan niệm sai trước đây.

'Chúng tôi là người đến trước'
Nhóm nghiên cứu do TS-BS. Vương Thị Ngọc Lan làm trưởng nhóm

Từ khi có kết quả nghiên cứu, việc tư vấn cho bệnh nhân của anh chị thay đổi ra sao? Và trước đó, anh chị căn cứ như thế nào để chuyển phôi tươi hay phôi trữ cho bệnh nhân?

- BS Mạnh Tường: Chúng tôi thực hiện nghiên cứu này trong hai năm, đến năm 2016 đã có kết quả. Ở Việt Nam, cho tới thời điểm có bài báo trên NEJM, nghiên cứu này không còn bất ngờ vì chúng tôi đã trao đổi với các đồng nghiệp trong nhiều hội nghị, hội thảo.

- BS Ngọc Lan: Trước đây chúng tôi thường tư vấn cho bệnh nhân dựa trên những kết quả xét nghiệm và mong muốn của bệnh nhân. 

Bây giờ, không chỉ chúng tôi mà tất cả các bác sĩ về IVF đã biết sẽ trả lời như thế nào. Và bệnh nhân cũng sẽ tự tin trước sự lựa chọn của họ.

Những bệnh nhân tìm tới thụ tinh nhân tạo thường chịu áp lực rất lớn, bác sĩ cũng áp lực rất lớn, hẳn có nhiều trường hợp đặc biệt còn lưu lại trong tâm trí anh chị?

- BS Ngọc Lan: Thực ra chúng tôi không nhớ những trường hợp thành công mà chỉ nhớ thất bại.

Vì tỉ lệ thành công không phải là 100%, nên một ca được, chúng tôi nhẹ đi một chút. Còn thất bại, chúng tôi cứ trăn trở làm sao cải thiện và động viên bệnh nhân, để họ không bỏ cuộc.

Tôi nhớ một cặp vợ chồng ở Đức, đã từng làm IVF thất bại tới 15-16 lần. Họ về Việt Nam với niềm hy vọng. Tới chỗ chúng tôi, họ tiếp tục chuyển 5-6 lần nữa và kết quả là thành công. Khi mang thai rồi sinh em bé, năm nào họ cũng đưa con tới thăm chúng tôi. Chúng tôi nhìn ngắm cháu bé vui chơi và nghĩ điều này thật kỳ diệu...

Cũng có trường hợp thất bại rất nhiều lần và đến ngưỡng chia tay. Thông thường người chồng hay nản hơn vợ, nên không ít lần chúng tôi mời người chồng tới nói chuyện và động viên, nếu không họ sẽ không cho người vợ tiếp tục điều trị.

Ngay cả chuyện đăng NEJM cũng vậy. Sau khi trải qua, chúng tôi thấy nếu mình cho rằng không làm được thì điều đó chắc chắn không làm được. Còn khi cho rằng làm được, thì hoặc là thành công hoặc cũng có thể thất bại, nhưng ý chí ban đầu sẽ giúp mình đi tới cùng. Nếu ngay từ đầu mình không vượt được rào cản tâm lý thì đã thua chắc rồi.

Bài báo sửa 17 lần với 5% cơ hội được đăng

Về bài báo gây tiếng vang trên NEJM, BS Ngọc Lan cho biết từ khi bắt đầu tới khi nộp là gần một năm trời, với 17 lần viết đi viết lại. Và trước đó, chị không nghĩ một ngày nào đó lại có bài viết gửi tạp chí lớn như vậy.

- BS Ngọc Lan: Khi nhóm nghiên cứu đề xuất về ý tưởng thực hiện nghiên cứu, GS Ben Mol và GS Robert Norman, ĐH Adelaide, Australia rất ủng hộ và định hướng nên đầu tư công bố ở tạp chí uy tín nhất. Dù nghiên cứu đàng hoàng, chất lượng tốt nhưng chúng tôi vẫn nghĩ rằng dường như đây là vấn đề ở ngoài tầm với.

Trước đó, chúng tôi chỉ mơ tới tạp chí Nature (Nature được xếp hạng làm một trong những tạp chí khoa học đa ngành có trích dẫn nhiều nhất – PV).

Chúng tôi đã phải nộp tất cả các tài liệu liên quan đến nghiên cứu, bao gồm bộ hồ sơ hàng trăm trang từ đề cương nghiên cứu chỉnh sửa ở thời điểm nào, kế hoạch phân tích ra sao, kiểm tra dữ liệu giữa kỳ ra sao...

Tới lần chỉnh sửa thứ 17, GS Ben Mol bảo được rồi, hãy nộp cho NEJM đi . Lúc ấy, chúng tôi thấy rất nhẹ nhõm.

Nhưng khi gửi mail thông báo là đã nộp, GS Ben Mol viết trả lời rằng “BS Lan, sẽ có 5% cơ hội được đăng trên báo này thôi. Bước kế tiếp, hãy xem những tờ tạp chí có chỉ số ảnh hưởng thấp hơn, xem họ yêu cầu gì để chuẩn bị viết lại. Để khi thất bại ở báo này thì có bài nộp ở báo tiếp theo”.

'Chúng tôi là người đến trước'
BS Vương Thị Ngọc Lan
 

Đọc xong lá thư đó, anh chị cảm thấy thế nào?

- BS Ngọc Lan: Thật tình là tôi thấy… choáng váng.

Chúng tôi thật sự mệt mỏi và thất vọng. Ngày hôm sau, khi tìm hiểu chỉ số trích dẫn của NEJM, tôi đã viết thư lại cho GS Ben Mol rằng “Nếu tôi biết trước là ENJM có chỉ số ảnh hưởng là 72 và mình chỉ có 5% cơ hội, thì tôi sẽ không viết cho tạp chí này. Tôi sẽ viết cho tạp chí khác có chỉ số thấp hơn”.

Thế rồi chị có làm theo lời khuyên đó không?

- BS Ngọc Lan: Không, tôi nghĩ bây giờ cứ chờ đi xem có may mắn không. Nếu thất bại thật sự, tôi sẽ sửa lại và gửi cho tạp chí kế tiếp.

Nhưng sau đó, qua quá trình chờ duyệt đăng tải, chúng tôi biết 5% cơ hội vẫn còn là… nhiều. Bởi thực sự, qua các vòng xét duyệt của ban biên tập NEJM, sẽ chỉ còn lại 1-2% được đăng.

Trong khi đó, khi hoàn thành đề tài này, chúng tôi đã nộp cho Hội nghị thường niên của Hiệp hội Y học sinh sản Hoa Kỳ, được chọn là 1 trong 6 đề tài trên thế giới có tính bùng nổ.

Chúng tôi cũng đã báo cáo ở một số hội nghị khoa học, trước cử tọa là rất nhiều nhóm nghiên cứu các nước “canh” để tìm ra sơ hở, nhưng chúng tôi đều vượt qua hết...

Chúng tôi làm nghiên cứu không chỉ để đăng bài mà ứng dụng của nó là bệnh nhân được gì, tìm ra cái gì phù hợp, điều trị như thế nào để bệnh nhân tốt hơn. Với việc gửi đăng bài ở NEJM, theo GS Ben Mol thì nghiên cứu của chúng tôi hay, như vậy tầm ảnh hưởng sẽ rất lớn, có nghĩa trách nhiệm của mình là rất lớn. Đăng lên tạp chí lớn như vậy để thông tin cho nhiều người trên thế giới biết và được thụ hưởng kết quả nghiên cứu.

Anh chị đã nhận được phản hồi từ trường phái “trữ đông” chưa?

- BS Mạnh Tường: Có một số tổng kết nhỏ lẻ nói rằng chuyển phôi trữ đông tỉ lệ có thai cao hơn, nhưng đó chưa được xem là chứng cứ mà chỉ là kinh nghiệm của một vài người. Tổng kết ấy cũng không dựa trên nghiên cứu phê duyệt, thiết kế chặt chẽ.

Trước đó cũng đã có tranh luận. Còn bây giờ, nghiên cứu của chúng tôi là bằng chứng mạnh nhất, chuyện tranh cãi không còn nữa. 

- BS Ngọc Lan: Nghiên cứu này vừa chứng minh rằng chuyển phôi đông lạnh cũng tốt như chuyển phôi tươi, và hãy giảm số phôi tươi chuyển một lần xuống để đông lạnh rồi chuyển từ từ, tăng cơ hội có thai cộng dồn của bệnh nhân lên.

- BS Mạnh Tường: Bây giờ, thay vì chuyển cùng lúc 3 phôi, bệnh nhân và các bác sĩ có thể chia ra chuyển thành 3 lần, cơ hội vẫn còn nguyên và không bao giờ có đa thai.

Nghiên cứu này được chú ý vì giải quyết đúng khúc mắc của ngành này vào thời điểm này, biến việc chuyển phôi trở nên rất linh động.

Người bệnh chủ động về thời gian, quyết định chuyển phôi cũng như giảm thiểu đa thai.

Tôi nghĩ, phải ở trong ngành mới hiểu được tại sao nghiên cứu này có giá trị lớn. Mặt khác, chúng tôi công bố trước 10 nhóm khác cũng đang cùng thực hiện đề tài, nên càng được chú ý.

'Chúng tôi là người đến trước'
BS Hồ Mạnh Tường

Vậy là giữa các nhóm nghiên cứu có sự cạnh tranh về mặt thời gian?

- BS Ngọc Lan: Có cạnh tranh và có phối hợp với nhau.

Mỗi nước đều có nhóm làm, có nước nghiên cứu trên vài trăm ca, nhưng có nước tới cả nghìn ca. Ai tới đích trước, kết quả nghiên cứu sẽ đi đầu và công trình dễ được đăng trên tạp chí hơn.

Nhưng mọi người đều muốn ngồi chung với nhau ở chỗ nếu gom dữ liệu của tất cả 10 nhóm thì có tổng số liệu bệnh nhân lên tới gần 10.000 ca - câu trả lời sẽ càng chính xác.

Do đó, các nhóm vừa cạnh tranh, vừa hợp tác để có câu trả lời xác đáng.

- BS Mạnh Tường: Các trung tâm IVF ở nhiều nước không lớn như ở đây, cộng thêm chi phí rất cao. Mặt khác, để có một nhóm nghiên cứu phải trả lương rất cao, nên thuờng họ sẽ chuyển nghiên cứu tới làm ở nước thứ ba.

Nhóm chúng tôi có ưu thế là có công nghệ nghiên cứu. Như vậy nếu có công nghệ, có nguyên liệu và giá rẻ thì chắc chắn sẽ đi trước. Cụ thể, nghiên cứu của chúng tôi đã đi trước và thắng được nghiên cứu của các nước khác khi làm cùng lúc.

Chúng tôi không phải là người đi san lấp “ổ gà” cho học viên

Nói tới sự thụ hưởng, ngoài bệnh nhân và xã hội, đối tượng gần nhất với anh chị là học viên, sinh viên. Họ sẽ thụ hưởng kết quả từ công việc và quá trình nghiên cứu của anh chị như thế nào?

- BS Ngọc Lan: Ở nước ngoài, học viên sau đại đều phải làm đề tài nghiên cứu và công bố quốc tế. Ở Việt Nam, việc này không nhiều và cách tổ chức nghiên cứu cũng chưa bài bản.

Do vậy, quá trình nghiên cứu bài bản cho tới khi công bố quốc tế là kinh nghiệm quý để chúng tôi truyền dạy cho học viên.

Quan điểm của anh chị là trên con đường nghiên cứu, có “ổ gà” thì san phẳng cho học viên, hay để họ tự tìm cách đi?

- BS Ngọc Lan: Tôi nghĩ hay nhất là nên báo có “ổ gà” ở chỗ đó để các em có cách chuẩn bị. Mỗi người có cách tránh “ổ gà” khác nhau và không có công thức chung cho việc này.

Còn san phẳng “ổ gà” là không nên làm và thực tế cũng không làm được, vì “ổ gà” do khách quan tạo ra.

Nếu không có gì phải bí mật, anh chị có thể nói một số ý tưởng nghiên cứu mong muốn thực hiện trong thời gian sắp tới?

- BS Ngọc Lan: Chúng tôi đang làm hai đề tài khá lớn. Một là so sánh kỹ thuật IVF cổ điển - tức là trứng và tinh trùng được cho gặp nhau, hòa nhập một cách “tự nhiên” để hình thành phôi - với kỹ thuật tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI). Hiện tại đã có khoảng 3 nhóm nghiên cứu về điều này.

Đề tài thứ hai là về IVM – trưởng thành trứng trong ống nghiệm - dành cho nhóm bệnh nhân buồng trứng đa nang.

Xin cảm ơn anh chị và chúc anh chị tiếp tục có những nghiên cứu hữu ích, đem lại niềm vui cho các cặp vợ chồng hiếm muộn.

Chi Mai – Lê Huyền thực hiện

Nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm của VN gây xôn xao y khoa thế giới

Nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm của VN gây xôn xao y khoa thế giới

Đó là nghiên cứu do TS- BS Vương Thị Ngọc Lan (bộ môn Phụ sản Trường ĐH Y Dược TP.HCM) và các cộng sự tại Bệnh viện Mỹ Đức thực hiện. 

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Khoa họcicon  04/05/2018 

Ban phát triển các chương trình môn học vừa có báo cáo kết quả thực nghiệm và khảo sát ý kiến giáo viên, cán bộ quản lý về dự thảo các chương trình môn học trong chương trình giáo dục phổ thông mới ngày 3/5.

 
'Để thực hiện giấc mơ 4.0, quan trọng nhất là con người và giáo dục'
'Để thực hiện giấc mơ 4.0, quan trọng nhất là con người và giáo dục'
Khoa họcicon  21/08/2018 

"Với tiềm lực con người, Việt Nam có thể bắt kịp các cường quốc trên thế giới về phát triển công nghệ 4.0, tuy nhiên chúng ta cần phải làm quyết liệt và có sự đầu tư chính sách hợp lý"

 
"Giáo dục đại học Việt Nam có thể thuộc nhóm 80/196 của thế giới"
"Giáo dục đại học Việt Nam có thể thuộc nhóm 80/196 của thế giới"
Khoa họcicon  17/08/2018 

"VN vẫn chưa có trường đại học thuộc top 500. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của 2 đại học quốc gia vào top 1.000, có thể đánh giá hệ thống đại học của Việt Nam thuộc vào nhóm 80/196 của thế giới".

 
Công bố cuộc thi sáng kiến công nghệ cho cuộc sống hằng ngày
Công bố cuộc thi sáng kiến công nghệ cho cuộc sống hằng ngày
Khoa họcicon  16/08/2018 

Cuộc thi do Bộ Khoa học và Công nghệ (Cục Sở hữu trí tuệ là Cơ quan thường trực) chủ trì với chủ đề “Sáng tạo công nghệ cho cuộc sống hàng ngày”.

 
Sinh viên 18 nước và vùng lãnh thổ tranh tài điều khiển robot ném còn tại Việt Nam
Sinh viên 18 nước và vùng lãnh thổ tranh tài điều khiển robot ném còn tại Việt Nam
Khoa họcicon  16/08/2018 

19 đội tuyển đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ sẽ đến Ninh Bình dự cuộc thi sáng tạo Robot Châu Á Thái Bình Dương (ABU Robocon 2018) diễn ra ngày 26/8.

 
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
Khoa họcicon  10/08/2018 

Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế (ICTP) xướng tên trao Giải thưởng và Huy chương Dirac 2018 cho 3 nhà vật lý học nổi tiếng thế giới, trong đó có nhà khoa học người Mỹ gốc Việt - GS Ðàm Thanh Sơn

Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khoa họcicon  09/08/2018 

Sáng 9/8, tại Viện quản lý Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Lào, Thủ đô Viêng Chăn đã diễn ra Lễ khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018

GS Đàm Thanh Sơn được trao Huy chương Vật lý Dirac
GS Đàm Thanh Sơn được trao Huy chương Vật lý Dirac
Khoa họcicon  09/08/2018 

Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế vừa trao Giải thưởng và Huy chương Dirac 2018 cho 3 nhà vật lý học nổi tiếng, trong đó có GS Đàm Thanh Sơn của ĐH Chicago.

Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Khoa họcicon  08/08/2018 

Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNN), Bộ Công Thương (CT) đã thực hiện lễ ký kết Quy chế phối hợp về xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý (CDĐL) vào sáng ngày 8/8.

Sắp có mưa sao băng lớn nhất năm vào rạng sáng 13/8
Sắp có mưa sao băng lớn nhất năm vào rạng sáng 13/8
Khoa họcicon  07/08/2018 

Vào rạng sáng ngày 13/8 tới đây, người Việt sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng trận mưa sao băng lớn nhất trong năm với tần suất lên đến 100 vệt mỗi giờ.

Điều đặc biệt về giáo sư giành giải thưởng Fields trẻ nhất nước Đức
Điều đặc biệt về giáo sư giành giải thưởng Fields trẻ nhất nước Đức
Gương mặt trẻicon  04/08/2018 

Giáo sư Peter Scholze(30 tuổi )đến từ nước Đức vừa giành giải thưởng Fields tại Đại hội toán học quốc tế. Anh cũng trở thành một trong những người đoạt huy chương trẻ nhất thế giới từ trước đến nay

Huy chương Toán học Fields bị đánh cắp sau 30 phút nhận giải
Huy chương Toán học Fields bị đánh cắp sau 30 phút nhận giải
Khoa họcicon  02/08/2018 

Tấm huy chương Toán học Fields trao cho một giáo sư Đại học Cambridge (Anh) bất ngờ bị đánh cắp chỉ 30 phút sau khi ông nhận giải.

Đã tìm thấy một hồ nước lỏng trên sao Hỏa
Đã tìm thấy một hồ nước lỏng trên sao Hỏa
Khoa họcicon  26/07/2018 

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy những bằng chứng về một hồ nước ở trên sao Hỏa.

IEEE ICCE 2018: Cập nhật công nghệ Điện tử -Truyền thông 4.0
IEEE ICCE 2018: Cập nhật công nghệ Điện tử -Truyền thông 4.0
Khoa họcicon  23/07/2018 

IEEE ICCE 2018 là dịp để các nhà khoa học, chuyên gia uy tín trong lĩnh vực Điện tử - Truyền thông (ĐTTT) quốc tế và Việt Nam chia sẻ các kết quả nghiên cứu, giới thiệu về các xu hướng công nghệ ĐTTT mới nhất trên thế giới.

Giảng viên bị đạo văn: "Tôi lên tiếng vì không thể dung túng cho cái sai"
Giảng viên bị đạo văn: "Tôi lên tiếng vì không thể dung túng cho cái sai"
Người thầyicon  31/07/2018 

Anh Lưu Đức Quang, tác giả cuốn sách và bài nghiên cứu nghi bị ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó trưởng khoa Luật hành chính Nhà nước, Trường ĐH Luật TP.HCM đạo văn lên tiếng với VietNamNet.

"Ông Tồn mang công trình chứa nội dung đạo văn dự giải thưởng Hồ Chí Minh"
"Ông Tồn mang công trình chứa nội dung đạo văn dự giải thưởng Hồ Chí Minh"
Khoa họcicon  29/06/2018 

GS Trần Ngọc Thêm lý giải những việc đạo văn của ông Nguyễn Đức Tồn, cho hay ông Tồn "coi thường người đọc đến mức mang công trình có chứa nội dung đạo văn đăng ký giải thưởng trí tuệ danh giá nhất nước là giải thưởng Hồ Chí Minh". 

"Hồ sơ GS của ông Nguyễn Đức Tồn không chứa công trình đạo văn"
"Hồ sơ GS của ông Nguyễn Đức Tồn không chứa công trình đạo văn"
Khoa họcicon  29/06/2018 

14 ngày sau cuộc họp của hội đồng chức danh giáo sư ngành ngôn ngữ học giải quyết nghi vấn giáo sư Nguyễn Đức Tồn đạo văn, GS Trần Ngọc Thêm, Chủ tịch Hội đồng ngành đã có cuộc trao đổi với VietNamNet.

Nghị sĩ Mỹ đòi điều tra hoạt động Huawei trong các trường đại học
Nghị sĩ Mỹ đòi điều tra hoạt động Huawei trong các trường đại học
Khoa họcicon  22/06/2018 

Các nghị sĩ Mỹ đang kêu gọi chính phủ nước này điều tra các hoạt động hợp tác nghiên cứu của tập đoàn công nghệ Huawei tại các trường đại học Mỹ.

Thưởng gần 300 triệu đồng cho nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm gây xôn xao y khoa thế giới
Thưởng gần 300 triệu đồng cho nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm gây xôn xao y khoa thế giới
Khoa họcicon  21/06/2018 

Trường ĐH Y dược TP.HCM vừa ký quyết định khen thưởng cho bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan, tác giả chính nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm của Việt Nam gây xôn xao y khoa thế giới vừa qua.

Có cần tôn trọng người khác không?
Có cần tôn trọng người khác không?
Khoa họcicon  17/06/2018 

Lần đầu tiên trong đầu tớ xuất hiện từ “tôn trọng” là vào năm 6 tuổi với bài kiểm tra có lời phê “Không tôn trọng giáo viên”. 

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN