Học tiến sĩ để làm gì?

 - Mấu chốt của việc nâng cao chất lượng đào tạo tiến sĩ là việc các nghiên cứu sinh xác định học tiến sĩ để làm gì?

Học tiến sĩ để làm gì?
Cần xác định rõ học tiến sĩ để trở thành những người làm nghiên cứu chứ không phải để được ưu tiên bổ nhiệm các chức vụ quản lý.

Cần định nghĩa lại danh xưng tiến sĩ

Theo PGS.TS Phạm Thanh Phong (Trường ĐH Tôn Đức Thắng, hiện là Giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Dongguk, Hàn Quốc), để nâng cao chất lượng tiến sĩ ở Việt Nam thì trước hết, cần định vị lại danh xưng tiến sĩ trong môi trường học thuật.

Học vị tiến sĩ phải được hiểu như một học vị khoa học được định nghĩa từ châu Âu chứ không nên được hiểu như là kết quả của các kỳ thi của văn hóa Khổng Giáo. Cần phải phân biệt giữa hai loại tiến sĩ: Một là những tiến sĩ danh dự dành cho những người có đóng góp về học thuật, chính trị và thỏa mãn các tiêu chí của đại học nhưng không hề qua 1 chương trình học tiến sĩ nào của trường đó.

Loại thứ hai là tiến sĩ chúng ta đang bàn tới, là những người phải có các dự án nghiên cứu, luận án chứa đựng các nghiên cứu có tính học thuật độc sáng, những nội dung này đã được xuất bản trên các tạp chí khoa học có quá trình bình duyệt nghiêm túc.

Trước đó, trong cuộc tọa đàm về nâng cao chất lượng đào tạo tiến sĩ hồi đầu tháng 11, GS Trần Văn Nhung, Tổng thư ký Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước cũng nêu lên quan điểm này.

Theo ông Nhung, quy chế đào tạo tiến sĩ trước hết cần phải thể hiện rõ định nghĩa thế nào là tiến sĩ. "Trong quá trình làm nghiên cứu sinh và khi bảo vệ để được cấp bằng tiến sĩ thì dứt khoát không thể không có phát minh, không có cái mới, dù mức độ có thể khác nhau".

PGS. TS Vũ Lan Anh, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Luật HN cũng khẳng định, để nâng cao chất lượng đào tạo tiến sĩ cần xác định rõ mục tiêu đào tạo tiến sĩ.

"Học tiến sĩ để làm gì? Phải xác định đào tạo tiến sĩ là đào tạo nhà khoa học có khả năng nghiên cứu, có khả năng đóng góp cho đất nước và có năng lực hội nhập" - bà Lan Anh nói.

Cũng tại cuộc tọa đàm này, Thứ trưởng Bùi Văn Ga cũng khẳng định một trong những nguyên nhân khiến chất lượng đào tạo tiến sĩ ở Việt Nam thời gian qua có vấn đề về chất lượng là do người học không xác định được mục tiêu của việc học tiến sĩ.

"NCS là đào tạo ra các nhà nghiên cứu với những trí tuệ mới chứ không phải đào tạo kỹ năng làm nghề. Nhiều NCS không xác định được rõ động cơ, mục tiêu này nên dẫn đến chất lượng không đảm bảo" - ông Ga phân tích.

 

Thị trường sẽ tự thải loại bằng tiến sĩ "rởm"

TS Lê Tiến Dũng, một người có nhiều thời gian trải nghiệm tại các cơ sở đào tạo nghiên cứu sau ĐH ở nước ngoài cho rằng, mấu chốt của vấn đề chất lượng đào tạo tiến sĩ có thể không nằm ở những quy định về "đầu vào" hay "đầu ra" mà ở chỗ chúng ta đang bổ nhiệm dựa vào bằng cấp.

"Chung quy lại, xã hội và thị trường sẽ tự điều chỉnh nếu như những người có bằng tiến sĩ kém chất lượng không được bổ nhiệm. Khi đó, những người học sẽ tự biết để không chạy theo những bằng cấp kém chất lượng nữa" - ông Dũng nói.

Theo ông Dũng, khi nhu cầu về những bằng tiến sĩ kém chất lượng giảm đi, người học chỉ tìm đến những cơ sở đào tạo có uy tín thì các cơ sở đào tạo cũng tự biết mình phải làm gì.

Học tiến sĩ để làm gì?
Thị trường sẽ tự điều chỉnh nếu những người có bằng tiến sĩ rởm không được bổ nhiệm.

GS Trần Văn Nhung cũng từng chia sẻ, chúng ta không cần phải có quá nhiều tiến sĩ, "quý hồ tinh bất quý hồ đa". "Ở các nước tiến sĩ sẽ về trường ĐH, viện nghiên cứu chứ làm công tác quản lý thì không cần (bằng tiến sĩ - PV). Ở mình bổ nhiệm một người lại ưu tiên có bằng tiến sĩ".

"Cơ quan quản lý không nhất thiết phải có bằng tiến sĩ, chỉ cần tinh thông pháp luật, trách nhiệm cao và làm việc hiệu quả cao chứ không cần chạy theo cái bằng" - ông Nhung nói.

Đồng quan điểm, TS Nguyễn Nam Trân, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP.HCM, hiện đang làm việc tại Mỹ cho biết, tại các nước Âu, Mỹ, những người có bằng tiến sĩ ở những trường đại học không có chất lượng thì không thể nào xin được việc.

"Khi nộp đơn xin việc, công ty sẽ chuyển hồ sơ của ứng viên cho một công ty chuyên xác minh lý lịch. Việc phỏng vấn xin việc diễn ra trong nhiều ngày, trải qua mấy vòng nên rất dễ kiểm tra. Vì vậy, khó có chuyện người không xứng đáng qua mặt được người tuyển dụng" - ông Trân chia sẻ.

Tuy nhiên, theo ông Trân, tại các quốc gia này, thông tin về chất lượng đào tạo các trường cho đến các công bố khoa học của các tiến sĩ đều khá minh bạch, chỉ cần tìm kiếm trên gooogle 5 phút là có thể biết được chất lượng của trường đến đâu. Vì vậy, ở Việt Nam, thực hiện điều này không dễ.

Trong khi đó, GS Nguyễn Đình Đức, Trưởng ban đào tạo, ĐHQGHN thì cho rằng, những người có bằng tiến sĩ vẫn có thể bổ nhiệm vào các vị trí quản lý được. Quan trọng là tiến sĩ có thực chất hay không.

"Nếu như tiến sĩ thực chất, có đầy đủ kiến thức cộng với năng lực, trưởng thành từ cơ sở, có kinh nghiệm thì khi tuyển chọn có thể ưu tiên tuyển chọn người có bằng tiến sĩ. Tuy nhiên, ở Việt Nam nhiều khi tiêu chí tuyển chọn không được áp dụng đúng. Đôi khi bằng tiến sĩ là điều kiện cần để bổ nhiệm" - ông Đức nói.

Theo ông Đức, mấu chốt của vấn đề là ở việc trọng dụng đúng người có năng lực, trọng dụng đúng cán bộ, khi đó, xã hội sẽ tự phân hóa. "Ở nước ngoài, những tiến sĩ không có năng lực thì tự nhiên sẽ bị loại khỏi các phòng thí nghiệm, không thể nào trụ được".

Theo thống kê của Cục Thông tin KHCN, Bộ KHCN, hiện tại, Việt Nam đang có hơn 24,5 nghìn tiến sĩ, trong đó chỉ có khoảng 12,3 nghìn tiến sĩ đang làm ghiên cứu khoa học (tức làm hoạt động nghiên cứu tại các trường ĐH, viện nghiên cứu và các trung tâm R&D của doanh nghiệp...)

Theo chỉ tiêu đào tạo tiến sĩ của các cơ sở đào tạo gồm các viện, trường, mỗi năm, Việt Nam có thêm từ 1.000-1.500 tiến sĩ mới được cấp bằng.

Lê Văn

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Khoa họcicon  04/05/2018 

Ban phát triển các chương trình môn học vừa có báo cáo kết quả thực nghiệm và khảo sát ý kiến giáo viên, cán bộ quản lý về dự thảo các chương trình môn học trong chương trình giáo dục phổ thông mới ngày 3/5.

 
Sinh viên 18 nước và vùng lãnh thổ tranh tài điều khiển robot ném còn tại Việt Nam
Sinh viên 18 nước và vùng lãnh thổ tranh tài điều khiển robot ném còn tại Việt Nam
Khoa họcicon  16/08/2018 

19 đội tuyển đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ sẽ đến Ninh Bình dự cuộc thi sáng tạo Robot Châu Á Thái Bình Dương (ABU Robocon 2018) diễn ra ngày 26/8.

 
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
Khoa họcicon  10/08/2018 

Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế (ICTP) xướng tên trao Giải thưởng và Huy chương Dirac 2018 cho 3 nhà vật lý học nổi tiếng thế giới, trong đó có nhà khoa học người Mỹ gốc Việt - GS Ðàm Thanh Sơn

 
Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khoa họcicon  09/08/2018 

Sáng 9/8, tại Viện quản lý Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Lào, Thủ đô Viêng Chăn đã diễn ra Lễ khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018

 
GS Đàm Thanh Sơn được trao Huy chương Vật lý Dirac
GS Đàm Thanh Sơn được trao Huy chương Vật lý Dirac
Khoa họcicon  09/08/2018 

Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế vừa trao Giải thưởng và Huy chương Dirac 2018 cho 3 nhà vật lý học nổi tiếng, trong đó có GS Đàm Thanh Sơn của ĐH Chicago.

 
Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Ký kết quy chế xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý Việt Nam
Khoa họcicon  08/08/2018 

Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNN), Bộ Công Thương (CT) đã thực hiện lễ ký kết Quy chế phối hợp về xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý (CDĐL) vào sáng ngày 8/8.

Sắp có mưa sao băng lớn nhất năm vào rạng sáng 13/8
Sắp có mưa sao băng lớn nhất năm vào rạng sáng 13/8
Khoa họcicon  07/08/2018 

Vào rạng sáng ngày 13/8 tới đây, người Việt sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng trận mưa sao băng lớn nhất trong năm với tần suất lên đến 100 vệt mỗi giờ.

Điều đặc biệt về giáo sư giành giải thưởng Fields trẻ nhất nước Đức
Điều đặc biệt về giáo sư giành giải thưởng Fields trẻ nhất nước Đức
Gương mặt trẻicon  04/08/2018 

Giáo sư Peter Scholze(30 tuổi )đến từ nước Đức vừa giành giải thưởng Fields tại Đại hội toán học quốc tế. Anh cũng trở thành một trong những người đoạt huy chương trẻ nhất thế giới từ trước đến nay

Huy chương Toán học Fields bị đánh cắp sau 30 phút nhận giải
Huy chương Toán học Fields bị đánh cắp sau 30 phút nhận giải
Khoa họcicon  02/08/2018 

Tấm huy chương Toán học Fields trao cho một giáo sư Đại học Cambridge (Anh) bất ngờ bị đánh cắp chỉ 30 phút sau khi ông nhận giải.

Đã tìm thấy một hồ nước lỏng trên sao Hỏa
Đã tìm thấy một hồ nước lỏng trên sao Hỏa
Khoa họcicon  26/07/2018 

Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy những bằng chứng về một hồ nước ở trên sao Hỏa.

IEEE ICCE 2018: Cập nhật công nghệ Điện tử -Truyền thông 4.0
IEEE ICCE 2018: Cập nhật công nghệ Điện tử -Truyền thông 4.0
Khoa họcicon  23/07/2018 

IEEE ICCE 2018 là dịp để các nhà khoa học, chuyên gia uy tín trong lĩnh vực Điện tử - Truyền thông (ĐTTT) quốc tế và Việt Nam chia sẻ các kết quả nghiên cứu, giới thiệu về các xu hướng công nghệ ĐTTT mới nhất trên thế giới.

Giảng viên bị đạo văn: "Tôi lên tiếng vì không thể dung túng cho cái sai"
Giảng viên bị đạo văn: "Tôi lên tiếng vì không thể dung túng cho cái sai"
Người thầyicon  31/07/2018 

Anh Lưu Đức Quang, tác giả cuốn sách và bài nghiên cứu nghi bị ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó trưởng khoa Luật hành chính Nhà nước, Trường ĐH Luật TP.HCM đạo văn lên tiếng với VietNamNet.

"Ông Tồn mang công trình chứa nội dung đạo văn dự giải thưởng Hồ Chí Minh"
"Ông Tồn mang công trình chứa nội dung đạo văn dự giải thưởng Hồ Chí Minh"
Khoa họcicon  29/06/2018 

GS Trần Ngọc Thêm lý giải những việc đạo văn của ông Nguyễn Đức Tồn, cho hay ông Tồn "coi thường người đọc đến mức mang công trình có chứa nội dung đạo văn đăng ký giải thưởng trí tuệ danh giá nhất nước là giải thưởng Hồ Chí Minh". 

"Hồ sơ GS của ông Nguyễn Đức Tồn không chứa công trình đạo văn"
"Hồ sơ GS của ông Nguyễn Đức Tồn không chứa công trình đạo văn"
Khoa họcicon  29/06/2018 

14 ngày sau cuộc họp của hội đồng chức danh giáo sư ngành ngôn ngữ học giải quyết nghi vấn giáo sư Nguyễn Đức Tồn đạo văn, GS Trần Ngọc Thêm, Chủ tịch Hội đồng ngành đã có cuộc trao đổi với VietNamNet.

Nghị sĩ Mỹ đòi điều tra hoạt động Huawei trong các trường đại học
Nghị sĩ Mỹ đòi điều tra hoạt động Huawei trong các trường đại học
Khoa họcicon  22/06/2018 

Các nghị sĩ Mỹ đang kêu gọi chính phủ nước này điều tra các hoạt động hợp tác nghiên cứu của tập đoàn công nghệ Huawei tại các trường đại học Mỹ.

Thưởng gần 300 triệu đồng cho nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm gây xôn xao y khoa thế giới
Thưởng gần 300 triệu đồng cho nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm gây xôn xao y khoa thế giới
Khoa họcicon  21/06/2018 

Trường ĐH Y dược TP.HCM vừa ký quyết định khen thưởng cho bác sĩ Vương Thị Ngọc Lan, tác giả chính nghiên cứu về thụ tinh ống nghiệm của Việt Nam gây xôn xao y khoa thế giới vừa qua.

Có cần tôn trọng người khác không?
Có cần tôn trọng người khác không?
Khoa họcicon  17/06/2018 

Lần đầu tiên trong đầu tớ xuất hiện từ “tôn trọng” là vào năm 6 tuổi với bài kiểm tra có lời phê “Không tôn trọng giáo viên”. 

Truyền giọng nói thiên tài vật lý Hawking vào không gian
Truyền giọng nói thiên tài vật lý Hawking vào không gian
Khoa họcicon  15/06/2018 

Khi tro cốt của Stephen Hawking được an táng ở Tu viện Westminster, Anh, một ăng-ten ở Tây Ban Nha sẽ bắn một bản nhạc lồng giọng nói của ông về phía một hố đen trong không gian.

Hội đồng ngành chưa kết luận được nghi vấn "thầy đạo văn trò"
Hội đồng ngành chưa kết luận được nghi vấn "thầy đạo văn trò"
Khoa họcicon  13/06/2018 

Sáng 13/6, Hội đồng chức danh giáo sư ngành Ngôn ngữ học đã tổ chức cuộc họp bàn về nghi vấn đạo văn của GS. Nguyễn Đức Tồn.

Ra mắt mô hình điều vận xe trực tuyến kỳ vọng mạnh hơn Uber, Grab
Ra mắt mô hình điều vận xe trực tuyến kỳ vọng mạnh hơn Uber, Grab
Khoa họcicon  13/06/2018 

EMDDI là nền tảng công nghệ điều vận xe trực tuyến hoạt động theo một mô hình hoàn toàn mới, được phát triển bởi các chuyên gia và nhà khoa học tại ĐHQG Hà Nội.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN