‘Trường Thực nghiệm tốt không có nghĩa là sách Công nghệ Giáo dục tốt’

 - Trong buổi sinh hoạt chuyên môn của Viện Ngôn ngữ học sáng ngày 13/9, chủ đề phương pháp đánh vần theo công nghệ giáo dục (CNGD) của GS. Hồ Ngọc Đại đã được phân tích và thảo luận.

Một số chuyên gia ngôn ngữ học cho rằng, phương pháp đánh vần của GS. Hồ Ngọc Đại nên được phân tích rạch ròi và tách biệt với quan điểm giáo dục của ông.

GS. TSKH Nguyễn Tuyết Minh – một người có tiếng trong giới ngôn ngữ học và cũng là một bà mẹ có con từng học trường Thực nghiệm cách đây vài chục năm – cho biết: Không nên vì cuốn sách tiếng Việt của GS. Hồ Ngọc Đại mà đánh giá trường Thực nghiệm không tốt, và ngược lại không phải vì trường Thực nghiệm tốt có nghĩa là cuốn sách này tốt.

‘Trường Thực nghiệm tốt không có nghĩa là sách Công nghệ Giáo dục tốt’
GS.TSKH Nguyễn Tuyết Minh chia sẻ taị buổi trao đổi. Ảnh: Nguyễn Thảo

Bà Minh kể, con bà chỉ học trường Thực nghiệm được nửa năm, sau đó sang Nga cùng mẹ để mẹ làm tiến sĩ. Tuy chỉ trải nghiệm một thời gian ngắn như vậy, nhưng bà đánh giá học sinh Thực nghiệm là những đứa trẻ rất tự tin, kỷ luật. Trường Thực nghiệm là một ngôi trường rất tôn trọng học sinh và GS Hồ Ngọc Đại là một người mà bà rất nể trọng.

Về mặt ngôn ngữ học, bà cho rằng “không cần phải học đánh vần, học sinh cũng biết đọc, biết viết”. Bà đã chứng kiến hiện tượng đó ở chính cháu mình.

Anh Đại không phải chuyên gia về ngôn ngữ học, dĩ nhiên sẽ có những hạn chế. Nhưng lẽ ra anh ấy có thể liên hệ với Viện Ngôn ngữ thì sẽ chuẩn hơn. Đội ngũ viết sách của anh ấy cũng hạn chế, nhưng tôi cũng nhớ là nguyên tắc dạy từ trừu tượng đến cụ thể, bản thân tôi áp dụng nó rất nhiều vào giảng dạy” – GS. Minh nói.

Trước những tranh cãi không hồi kết của dư luận về cách đánh vần của sách Tiếng Việt Công nghệ giáo dục và quan điểm giáo dục của trường Thực nghiệm, GS. Nguyễn Văn Hiệp – Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học – cũng tán thành với ý kiến: Trường Thực nghiệm tốt không có nghĩa là phương pháp đánh vần của GS. Hồ Ngọc Đại tốt. Ngược lại, phương pháp đánh vần này không tốt không có nghĩa là trường Thực nghiệm không tốt. Bởi vì, phương pháp đánh vần này chỉ là một phần trong việc tạo dựng môi trường Thực nghiệm của GS. Đại, trong đó còn có cả các yếu tố tâm lý học, xây dựng môi trường học, ứng xử của giáo viên với học sinh, quan điểm và mục tiêu giáo dục…

Cách đánh vần của CNGD không phù hợp với trẻ 6 tuổi         

Tại buổi trao đổi chuyên môn, GS. Nguyễn Văn Lợi – nguyên Viện phó Viện Ngôn ngữ học – là diễn giả chính trình bày báo cáo có tên “Cơ sở ngôn ngữ hoc và thực tế tiếng Việt trong việc dạy – học đánh vần tiếng Việt”.

Phương pháp dạy đánh vần của Công nghệ giáo dục được GS. Lợi phân tích và đánh giá trong báo cáo của mình.

GS. Lợi đánh giá: Dạy – học đánh vần từ “âm” đến “chữ” là mô hình do CNGD chủ trương. Mô hình này liên quan đến quan điểm tâm lý học sư phạm. Các tác giả chủ trương nhằm phát huy khả năng tư duy độc lập, sáng tạo của học sinh, cần dạy học sinh từ trừu tượng đến cụ thể, tức là từ các khái niệm âm vị học, sự phân biệt âm và chữ đến các chữ cụ thể. “Thật ra, về ngôn ngữ học, việc phân biệt âm và chữ chỉ mang tính tương đối. Về tổng thể, “ngôn ngữ là hệ thống tín hiểu”, thì “âm” – cái biểu hiện lại là “vật thay thế” của cái được biểu hiện.

‘Trường Thực nghiệm tốt không có nghĩa là sách Công nghệ Giáo dục tốt’
GS. Nguyễn Văn Lợi - nguyên Viện phó Viện Ngôn ngữ học cho rằng phương pháp đánh vần của Công nghệ giáo dục không phù hợp với trẻ 6 tuổi. Ảnh: Nguyễn Thảo

Tuy nhiên, GS. Lợi phân tích để đưa ra kết luận: Sự hình thành kỹ năng nghe-nói ở trẻ diễn ra từ từ, trong quá trình phát triển theo kiểu bắt chước từ những người xung quanh.

 

Trong tâm thức trẻ 6 tuổi, hệ thống ngữ âm – âm vị chưa thực sự hoàn thiện do vốn từ của trẻ chưa đủ lớn. Do vậy, việc dạy-học đánh vần bắt đầu từ các khái niệm trừu tượng về ngữ âm – âm vị học không thích hợp với năng lực ngôn ngữ của trẻ, ông kết luận.

Phân tích cuốn tài liệu hướng dẫn, GS Lợi cho rằng tác giả nhầm lẫn giữa “âm” và “chữ”, giữa “âm” là phụ âm với vần, giữa “tiếng” với “vần”. Ví dụ, cột ghi là Vần nhưng lại liệt kê ký tự: GI, IÊ, YA, YÊ. Cột ghi Âm lại liệt kê các VẦN như: I, AI, ÔI, ƠI… Trong bảng tiếng (tức là âm tiết) lại liệt kê các âm “dơ” có cách đọc nhẹ, “giơ” có cách đọc nặng, “rô” đọc rung lưỡi”.

“Làm thế nào đọc các tiếng “dơ” thì nhẹ, “giơ” thì nặng, “rô” thì rung? Ở đây, các tác giả lẫn khái niệm âm tố, âm vị với khái niệm tiếng. Hơn nữa, thế nào là nặng, thế nào là nhẹ? Tác giả lúng túng trong cách trình bày câu chuyện chuyên môn sâu, bằng các khái niệm/ thuật ngữ thông thường”.

GS. Lợi cho biết, các tác giả của CNGD nói rằng sách tiếng Việt CNGD dạy cho học sinh dân tộc thiểu số rất hiệu quả, giúp các em không viết sai chính tả. Điều này chưa được chứng minh bằng khảo nghiệm một cách khoa học, khách quan.

Trong khi các chuyên gia về giáo dục học, ngôn ngữ học trên thế giới khẳng định rằng, trong quốc gia đa dân tộc, đa ngôn ngữ, cần quan tâm đến đặc điểm tiếng mẹ đẻ trong việc dạy ngôn ngữ đa số.

Trước câu hỏi: Nếu phương pháp đánh vần của CNGD không phù hợp và có nhiều lỗi thì tại sao trẻ học phương pháp này vẫn có thể đọc, viết tốt như nhiều phụ huynh đã xác nhận, GS. Lợi cho biết, ông trình bày, đánh giá những hạn chế, ưu việt của sách giáo khoa đứng trên quan điểm của người nghiên cứu ngôn ngữ học, nghiên cứu tiếng Việt. Ông chỉ phân tích cuốn sách, chứ không biết trong nhà trường dạy như thế nào.

GS. Lợi cũng đưa ra một lý lẽ khác: “Cháu tôi không học đánh vần cũng đã đọc được chữ. Nên tôi nghĩ ở đây không cần một cơ sở ngôn ngữ học nào để giải thích cho việc cách dạy không phù hợp nhưng học sinh vẫn biết đọc. Đó chỉ là quá trình ghi nhận”.

“Từ 1985 đến nay đã 33 năm trôi qua, chúng tôi không thấy vị phụ huynh nào có con em học thực nghiệm than phiền học xong lớp 1 con họ không thể phát triển tư duy hay có vấn đề về ngôn ngữ”- Cô Dương Thị Diên Hồng (Khoa Giáo dục phổ thông, Trường CĐ Sư phạm Tây Ninh), người có kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy tại Trường thực nghiệm Tây Ninh chia sẻ.

"Trước hết cần khẳng định cách đánh vần của Tiếng Việt 1 Công nghệ giáo dục về cơ bản không khác cách đánh vần của sách giáo khoa hiện hành. GS Hồ Ngọc Đại cũng đi theo một trình tự học âm rồi vần và ghép âm và vần thành tiếng. Về phương pháp chung của cách đánh vần mới là khoa học, thậm chí có thể giúp cho học sinh tiếp thu nhanh cách cấu tạo của âm tiết Tiếng Việt khi các em nhận rõ đâu là phụ âm đầu, đâu là vần và gắn với âm đoạn là thanh điệu (gồm 6 thanh). Cách đánh vần này rất năng động, tạo sự linh hoạt cho tư duy khi các em tiếp xúc với chữ. Đây là điều không cần bàn cãi".

Lê Huyền

Nguyễn Thảo

7 điều trao đổi cùng người thẩm định chương trình Công nghệ giáo dục

7 điều trao đổi cùng người thẩm định chương trình Công nghệ giáo dục

Sau khi đọc bài viết Mấy điều trao đổi về phát biểu của GS Hồ Ngọc Đại trong buổi thuyết trình, TS Chương xin được trao đổi cùng Chủ tịch Hội đồng quốc gia thẩm định Tài liệu Tiếng Việt 1 - Công nghệ Giáo dục 7 điều.

Bộ GD-ĐT lên tiếng về việc triển khai tài liệu Tiếng Việt Công nghệ giáo dục

Bộ GD-ĐT lên tiếng về việc triển khai tài liệu Tiếng Việt Công nghệ giáo dục

- Trưa 7/9, Bộ GD-ĐT đã gửi tới các cơ quan báo chí thông tin về việc triển khai tài liệu Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục của GS. Hồ Ngọc Đại.

Tiếng Việt Công nghệ Giáo dục: Vì sao 3 chữ c/k/q đều đọc là "cờ"?

Tiếng Việt Công nghệ Giáo dục: Vì sao 3 chữ c/k/q đều đọc là "cờ"?

Với môn Tiếng Việt 1 CNGD, học sinh sẽ học cấu trúc ngữ âm của tiếng, không phải đi từ chữ rồi trở lại âm như chương trình hiện hành mà đi từ âm đến chữ, tức là đi từ trừu tượng đến cụ thể.

Chương trình giáo dục phổ thông không quy định phương pháp dạy đánh vần

Chương trình giáo dục phổ thông không quy định phương pháp dạy đánh vần

Tài liệu dạy học tiếng Việt CNGD dù có những tranh cãi nhưng đã giúp học sinh phát triển khá hiệu quả kĩ năng đọc thành tiếng và viết đúng chính tả. Đây cũng chính là những điểm mạnh của tài liệu.

Bộ Giáo dục đã chấp nhận cách đánh vần “lạ” cho học sinh lớp 1

Bộ Giáo dục đã chấp nhận cách đánh vần “lạ” cho học sinh lớp 1

Chương trình Công nghệ Giáo dục nghiêng về ngữ âm học cho nên người ta dạy theo hướng đó và Hội đồng thẩm định quốc gia đã thẩm định là không sai khi đưa ra một cách tiếp cận mới.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Mấy điều trao đổi về phát biểu của GS Hồ Ngọc Đại trong buổi thuyết trình
Mấy điều trao đổi về phát biểu của GS Hồ Ngọc Đại trong buổi thuyết trình
Khoa họcicon  10/09/2018 

“Lĩnh vực giáo dục nói riêng và xã hội nói chung chỉ phát triển khi sự khác biệt được tôn trọng”, PGS Ngôn ngữ Bùi Mạnh Hùng cho biết khi trao đổi với GS Hồ Ngọc Đại sau “cơn bão sách tiếng Việt lớp 1 Công nghệ Giáo dục”.

 
3.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đang hoạt động ở Việt Nam
3.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đang hoạt động ở Việt Nam
Khoa họcicon  11/09/2018 

Theo thống kê của tạp chí Echelon, Singapore, Việt Nam hiện có khoảng 3.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, tăng gần gấp đôi so với số liệu cuối năm 2015.

 
Bộ GD-ĐT lên tiếng về việc triển khai tài liệu Tiếng Việt Công nghệ giáo dục
Bộ GD-ĐT lên tiếng về việc triển khai tài liệu Tiếng Việt Công nghệ giáo dục
Khoa họcicon  08/09/2018 

- Trưa 7/9, Bộ GD-ĐT đã gửi tới các cơ quan báo chí thông tin về việc triển khai tài liệu Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục của GS. Hồ Ngọc Đại.

 
Đề xuất xây dựng chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong khối ASEAN
Đề xuất xây dựng chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin trong khối ASEAN
Khoa họcicon  14/09/2018 

Sáng 13/9, trong khuôn khổ Hội nghị Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN 2018 đã diễn ra Tọa đàm “Xây dựng tri thức số trong ASEAN”. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ đã tới tham dự và phát biểu tại Tọa đàm.

 
Chiếc cặp làm từ nhựa tái chế có thể giữ ấm cho trẻ
Chiếc cặp làm từ nhựa tái chế có thể giữ ấm cho trẻ
Khoa họcicon  07/09/2018 

Những chiếc cặp được làm 100% từ chai nhựa đã tái chế còn có thể được sử dụng như một chiếc chăn giữ ấm cho trẻ trong thời tiết lạnh giá ở Peru.

 
Khánh thành trung tâm nghiên cứu sâm Ngọc Linh
Khánh thành trung tâm nghiên cứu sâm Ngọc Linh
Khoa họcicon  06/09/2018 

Chiều ngày 5/9 Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức lễ khánh thành công trình xây dựng “Trung tâm Quốc gia nghiên cứu và phát triển sâm Ngọc Linh” tại huyện ĐắkTô, tỉnh Kon Tum.

Nghiên cứu của Trường ĐH Bách khoa HN giành giải thưởng tại hội nghị quốc tế về ô tô điện
Nghiên cứu của Trường ĐH Bách khoa HN giành giải thưởng tại hội nghị quốc tế về ô tô điện
Khoa họcicon  01/09/2018 

Công trình nghiên cứu của nhóm tác giả giảng viên Võ Duy Thành và PGS. TS. Tạ Cao Minh vừa được trao Giải thưởng Bài báo xuất sắc nhất.

Tiếng Việt Công nghệ Giáo dục: Vì sao 3 chữ c/k/q đều đọc là "cờ"?
Tiếng Việt Công nghệ Giáo dục: Vì sao 3 chữ c/k/q đều đọc là "cờ"?
Khoa họcicon  01/09/2018 

Với môn Tiếng Việt 1 CNGD, học sinh sẽ học cấu trúc ngữ âm của tiếng, không phải đi từ chữ rồi trở lại âm như chương trình hiện hành mà đi từ âm đến chữ, tức là đi từ trừu tượng đến cụ thể.

'Con ông cháu cha' có cơ hội làm việc trí óc cao gần gấp 3 con lao động phổ thông
'Con ông cháu cha' có cơ hội làm việc trí óc cao gần gấp 3 con lao động phổ thông
Khoa họcicon  29/08/2018 

Theo nghiên cứu của TS. Trần Quang Tuyến, những người có bố làm công việc trí óc có khả năng chọn những công việc trí óc cao hơn 260%, so với những người có bố làm công việc lao động chân tay.

8X bỏ Google làm 'start-up': Không nên dùng tiền lương để thu hút nhân tài
8X bỏ Google làm 'start-up': Không nên dùng tiền lương để thu hút nhân tài
Khoa họcicon  24/08/2018 

Phạm Kim nói rằng trong trường học Việt Nam có ít lựa chọn về môn học. Tất cả các môn học đã được định sẵn, sinh viên không có sự lựa chọn.

Ứng dụng đặt xe tải đạt Giải Nhất cuộc thi khởi nghiệp
Ứng dụng đặt xe tải đạt Giải Nhất cuộc thi khởi nghiệp
Khoa họcicon  27/08/2018 

Ứng dụng đặt xe tải, xe container LOGLAG đã vinh dự đoạt Giải Nhất cuộc thi “Hành trình khởi nghiệp – Startup journey 2018”.

Thu hút nhân tài: "Cần cả môi trường, chứ không phải 1 người hay 1 công ty"
Thu hút nhân tài: "Cần cả môi trường, chứ không phải 1 người hay 1 công ty"
Khoa họcicon  22/08/2018 

Trước câu hỏi nhân tài người Việt ở nước ngoài đang băn khoăn điều gì khi nhận được lời mời về Việt Nam, các trí thức đã có những chia sẻ bên lề hội thảo Trí tuệ nhân tạo 2018.

GS Vũ Hà Văn làm Giám đốc khoa học Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn của Vingroup
GS Vũ Hà Văn làm Giám đốc khoa học Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn của Vingroup
Khoa họcicon  21/08/2018 

Tại hội thảo Trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2018, GS. Vũ Hà Văn (ĐH Tổng hợp Yale, Mỹ) đã trình bày phần giới thiệu về Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn của Tập đoàn Vingroup do ông là Giám đốc khoa học.

'Để thực hiện giấc mơ 4.0, quan trọng nhất là con người và giáo dục'
'Để thực hiện giấc mơ 4.0, quan trọng nhất là con người và giáo dục'
Khoa họcicon  21/08/2018 

"Với tiềm lực con người, Việt Nam có thể bắt kịp các cường quốc trên thế giới về phát triển công nghệ 4.0, tuy nhiên chúng ta cần phải làm quyết liệt và có sự đầu tư chính sách hợp lý"

Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Thực nghiệm chương trình mới: Giáo viên ngại đổi mới
Khoa họcicon  04/05/2018 

Ban phát triển các chương trình môn học vừa có báo cáo kết quả thực nghiệm và khảo sát ý kiến giáo viên, cán bộ quản lý về dự thảo các chương trình môn học trong chương trình giáo dục phổ thông mới ngày 3/5.

"Giáo dục đại học Việt Nam có thể thuộc nhóm 80/196 của thế giới"
"Giáo dục đại học Việt Nam có thể thuộc nhóm 80/196 của thế giới"
Khoa họcicon  17/08/2018 

"VN vẫn chưa có trường đại học thuộc top 500. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của 2 đại học quốc gia vào top 1.000, có thể đánh giá hệ thống đại học của Việt Nam thuộc vào nhóm 80/196 của thế giới".

Công bố cuộc thi sáng kiến công nghệ cho cuộc sống hằng ngày
Công bố cuộc thi sáng kiến công nghệ cho cuộc sống hằng ngày
Khoa họcicon  16/08/2018 

Cuộc thi do Bộ Khoa học và Công nghệ (Cục Sở hữu trí tuệ là Cơ quan thường trực) chủ trì với chủ đề “Sáng tạo công nghệ cho cuộc sống hàng ngày”.

Sinh viên 18 nước và vùng lãnh thổ tranh tài điều khiển robot ném còn tại Việt Nam
Sinh viên 18 nước và vùng lãnh thổ tranh tài điều khiển robot ném còn tại Việt Nam
Khoa họcicon  16/08/2018 

19 đội tuyển đến từ 18 quốc gia và vùng lãnh thổ sẽ đến Ninh Bình dự cuộc thi sáng tạo Robot Châu Á Thái Bình Dương (ABU Robocon 2018) diễn ra ngày 26/8.

GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
GS Đàm Thanh Sơn: "Đừng ngần ngại chia sẻ khó khăn"
Khoa họcicon  10/08/2018 

Trung tâm Vật lý lý thuyết quốc tế (ICTP) xướng tên trao Giải thưởng và Huy chương Dirac 2018 cho 3 nhà vật lý học nổi tiếng thế giới, trong đó có nhà khoa học người Mỹ gốc Việt - GS Ðàm Thanh Sơn

Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018
Khoa họcicon  09/08/2018 

Sáng 9/8, tại Viện quản lý Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Lào, Thủ đô Viêng Chăn đã diễn ra Lễ khai mạc Diễn đàn Xúc tiến chuyển giao công nghệ Việt Nam – Lào 2018

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN