VTCI - Để mọi người dân đều được hưởng dịch vụ viễn thông

Chính sách đúng đắn

Năm 2010 là năm cuối cùng thực hiện Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 74/2006/QĐ-TTg. Đây là một chương trình thực hiện chính sách lớn trong lĩnh vực viễn thông và được triển khai lần đầu ở nước ta, thể hiện vai trò điều tiết và sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với nhân dân khu vực nông thôn, miền núi, hải đảo và các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ ở các vùng kinh doanh khó khăn. Chương trình này được nhân dân và các doanh nghiệp hưởng ứng nhiệt tình, đã tháo gỡ những khó khăn trong việc xác định trách nhiệm cung cấp dịch vụ viễn thông công ích thông qua các hình thức đóng góp khác nhau của doanh nghiệp. Phạm vi thực hiện của Chương trình rất rộng và chủ yếu đưa ra trên địa bàn các huyện miền núi và hải đảo.

Tại một Hội nghị giao ban trực tuyến về công tác quản lý thực hiện chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích, Thứ trưởng Bộ TT&TT Trần Đức Lai đã khẳng định qua việc triển khai, chương trình này đã chứng minh một chính sách rất đúng đắn của chính phủ. Thứ trưởng cũng cho rằng trong kinh doanh viễn thông cần tách rõ dịch vụ công ích và hoạt động kinh doanh. “Trước đây, chưa có chính sách công ích, doanh nghiệp vẫn phải làm công ích, đồng làm kinh doanh vì thế không có sự rõ ràng trong hạch toán tài chính, dịch vụ công ích chiếm bao nhiêu, và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp lỗ lãi bao nhiêu”, Thứ trưởng nói. “Hơn nữa, chính sách công ích ra đời đúng với thời điểm mở cửa thị trường viễn thông; vì vậy vẫn đảm bảo an sinh xã hội ở các vùng sâu vùng xa”. Hiện nay cả nước có khoảng trên 4.300 xã thuộc vùng công ích.

Chính sách cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đã được thực hiện với nguồn tài trợ từ Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam. Giữa Quỹ và các doanh nghiệp đã có sự phối hợp thực thi hiệu quả trong việc huy động đóng góp và hỗ trợ tài chính thực hiện chương trình, kế hoạch cung cấp dịch vụ VTCI của Bộ.

Chương trình viễn thông công ích là một chính sách đúng đắn giúp mọi người dân ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận được các dịch vụ viễn thông.

Nỗ lực khắc phục khó khăn

Đây là lần đầu tiên Việt Nam có Quỹ để triển khai nhiệm vụ công ích, vì thế còn gặp nhiều khó khăn trong công tác hoàn chỉnh quy phạm pháp luật. Hơn nữa, điều kiện để triển khai các dịch vụ viễn thông công ích ở Việt Nam rất khác nhau, phức tạp, bản chất trong một tỉnh đã khác nhau, trong khu vực được gọi là công ích cũng khác nhau, nên để có cách làm thống nhất, đồng bộ là rất khó.

Do chưa có tiền lệ và kinh nghiệm trong quản lý nên việc xây dựng hệ thống cơ chế, chính sách phục vụ công tác quản lý và điều hành hoạt động viễn thông công ích còn gặp nhiều khó khăn. Việc xác định các định mức, tiêu chí công ích vẫn phải vừa làm vừa điều chỉnh, do đó chính sách có sự thay đổi hàng năm. Chính điều này cũng gây khó khăn cho công tác quản lý tài chính.

Trong khi đó, các doanh nghiệp viễn thông lần đầu tiên thực hiện cung ứng dịch vụ theo cơ chế Nhà nước đặt hàng đã gặp nhiều lúng túng về tổ chức thực hiện trong nội bộ doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp đã được đặt hàng cung ứng dịch vụ cho các huyện, nhưng Bộ nhận được đề nghị của địa phương điều chỉnh kế hoạch sang cho doanh nghiệp khác vì điều kiện hạ tầng và chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp được đặt hàng chưa đáp ứng yêu cầu. Ngoài ra, việc triển khai thực hiện kế hoạch cung ứng dịch vụ viễn thông phổ cập diễn ra không đồng đều giữa các xã trong huyện, những xã vùng sâu, vùng xa tiến độ triển khai chậm, mật độ còn thấp. Một số chỉ tiêu triển khai chậm, đó là các chỉ tiêu về thiết lập điểm truy nhập viễn thông công cộng, kể cả các điểm thuộc các đơn vị quốc phòng.

Chương trình này triển khai trong thời kỳ đẩy mạnh mở cửa thị trường viễn thông. Trong quá trình triển khai đã phát sinh một số vấn đề, như sự phối hợp với doanh nghiệp chưa tốt, thông tin truyền thông với xã hội, với dân còn ít nên vào năm 2008 đã xảy ra tình trạng chồng chéo, có hộ gia đình chưa được hưởng chính sách công ích, nhưng có gia đình lại được hưởng 2 lần. Khó khăn này đã được Bộ điều chỉnh, khắc phục. Trong kế hoạch năm 2009-2010, Bộ đã giao kế hoạch theo cách độc quyền, mỗi huyện một doanh nghiệp. Mặc dù vẫn khuyến khích các doanh nghiệp phát triển dịch vụ, nhưng chỉ 1 doanh nghiệp được hưởng hỗ trợ công ích. Ông Nguyễn Ngọc Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính, cho biết năm 2009-2010, để chủ động cho hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp và quản lý của các Sở TT&TT, Bộ đã phê duyệt kế hoạch cho 74 huyện và 783 xã thực hiện ký Hợp đồng 2 năm về cung ứng DVVTCI. Quỹ DVVTCI đã ký hợp đồng đặt hàng cung ứng dịch vụ với 4 doanh nghiệp là VNPT, Viettel, EVN và Vishipel. Hiện nay các doanh nghiệp đang thực hiện cung ứng dịch vụ theo hợp đồng đặt hàng.

Bộ TT&TT cũng đề nghị các Sở TT&TT xem xét lại khả năng thực hiện của doanh nghiệp trên địa bàn, đề nghị điều chỉnh kế hoạch cho các doanh nghiệp để khắc phục tồn tại hiện nay. Việc điều chỉnh bổ sung hoặc chuyển vùng công ích, đề nghị các Sở TT&TT thực hiện theo quy định của Bộ, nếu không thuộc thẩm quyền, báo cáo Bộ TT&TT kịp thời để thực hiện việc điều chỉnh. Ngoài ra, Bộ sẽ có quyết định bổ sung vào vùng cung cấp dịch vụ viễn thông công ích, gồm 9 huyện thuộc Chương trình 30a của Chính phủ chưa được công bố là vùng được cung cấp dịch vụ viễn thông công ích, các đảo xa bờ từ 20 km trở lên. Bộ cũng sẽ điều chỉnh lại kế hoạch phát triển các điểm truy nhập Internet công cộng tại các đồn biên phòng và đơn vị làm kinh tế của Bộ Quốc phòng.

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số tháng 8/2010.