'Vũ khí' đất hiếm của Trung Quốc đối mặt rủi ro vì chính biến Myanmar

Trung Quốc hiện phụ thuộc vào nguồn cung một số loại đất hiếm của Myanmar. Chính biến ở Myanmar đã phơi bày rủi ro lớn này của Bắc Kinh.

Theo Nikkei Asian Review, Trung Quốc là nhà sản xuất đất hiếm lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, cuộc chính biến của Myanmar đã phơi bày rủi ro của Bắc Kinh khi phụ thuộc vào quốc gia láng giềng tại Đông Nam Á.

Trung Quốc sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn nhất toàn cầu. Đây là thành phần không thể thiếu trong sản xuất nhiều loại sản phẩm công nghệ như điện thoại thông minh, xe điện, hệ thống phòng thủ tên lửa...

Tuy nhiên, đất nước 1,4 tỷ dân cũng phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, chủ yếu từ Mỹ và Myanmar.

{keywords}
Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu một số loại đất hiếm, chủ yếu từ Mỹ và Myanmar. Ảnh: Reuters.

Phụ thuộc nguồn cung từ Myanmar

Theo báo cáo hàng năm mới nhất của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, Trung Quốc đã sản xuất 140.000 tấn oxit đất hiếm trong năm 2020, tương đương 60% sản lượng toàn cầu. Trữ lượng đất hiếm của Trung Quốc khoảng 44 triệu tấn, gấp đôi Việt Nam, quốc gia xếp thứ hai.

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng là một trong những quốc gia nhập khẩu quặng và tinh quặng đất hiếm lớn nhất. Đối với các nguyên tố đất hiếm "nặng" (bao gồm những nguyên tố từ gađolini đến luteti và yttri), Trung Quốc phụ thuộc vào nhập khẩu từ Myanmar hơn 50% nguồn cung trong nước.

Cuộc chính biến tại Myanmar ngay lập tức nhắc nhở Trung Quốc về sự cố hồi tháng 11/2018. Đó là thời điểm chính quyền Myanmar thông báo với Bắc Kinh về lệnh cấm xuất khẩu đất hiếm.

Giới quan sát tin rằng nguyên do của lệnh cấm là hoạt động khai thác trái phép từ phía Trung Quốc. Nhiều người đã vượt biên giới để khai thác khoáng sản kể từ năm 2016.

Việc khai thác tài nguyên ồ ạt khiến Myanmar lo ngại về sự hủy hoại đối với môi trường và các vấn đề liên quan đến quyền khai thác trên lãnh thổ nước này.

{keywords}
 

Lệnh cấm năm 2018 sau đó đã được dỡ bỏ. Tuy nhiên, theo nhà phân tích Ma Jinlong đến từ Zheshang Securities, cuộc chính biến ở Myanmar có thể dẫn đến sự không chắc chắn về nguồn cung đất hiếm.

Tính đến nay, Myanmar và các nhà nhập khẩu Trung Quốc vẫn chưa báo cáo về bất cứ sự gián đoạn sản xuất đáng kể nào. "Tuy nhiên, trong những năm qua, Myanmar đã trở thành nhà cung cấp tinh quặng đất hiếm chính của Trung Quốc. Viễn cảnh nguồn cung bị gián đoạn có thể đẩy giá lên cao", Nikkei Asian Review dẫn lời ông Ryan Castilloux, Giám đốc điều hành của Adamas Intelligence, cảnh báo.

Giá của các loại đất hiếm tăng vọt do nguồn cung hạn chế và nhu cầu mạnh mẽ tại Trung Quốc. Hoạt động đầu cơ, tích trữ liên quan đến binh biến ở Myanmar càng đẩy giá lên cao.

Từ tháng 10/2020 đến tháng 2/2021, terbium oxit đã tăng giá 95%, trong khi neodymium và dysprosium oxit tăng lần lượt 87% và 65% cùng thời kỳ, theo Reuters.

Giá cổ phiếu của các nhà sản xuất đất hiếm Trung Quốc cũng leo dốc mạnh. Sau cuộc binh biến tại Myanmar, cổ phiếu của Công ty Công nghệ cao Đất hiếm Phương Bắc (niêm yết tại Thượng Hải) đã tăng giá 34% hôm 3/3.

Rủi ro bị phơi bày

Khi đất hiếm tăng sức nóng, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin và Bộ Tài nguyên Trung Quốc đã công bố một thông tư chung vào ngày 19/2. Theo đó, hạn ngạch đất hiếm trong nước sẽ được mở rộng lên 84.000 tấn vào nửa đầu năm 2021.

Hạn ngạch sẽ được phân bổ cho sáu tập đoàn khai thác quốc doanh, bao gồm Công ty Công nghệ cao Đất hiếm Phương Bắc. "Việc gia tăng hạn ngạch là rất cần thiết để thúc đẩy thị trường đất hiếm chật hẹp", ông Castilloux nhận xét.

Trớ trêu thay, Trung Quốc lại run rẩy trước viễn cảnh gián đoạn nguồn cung đất hiếm từ Myanmar - Nhà báo Kenji Kawase

Nguyên nhân là sự gia tăng về nhu cầu đối với terbi, dysprosi và neodymium. Chúng là những thành phần không thể thiếu để chế tạo xe điện, máy phát sức gió và nhiều máy móc khác.

Theo Nikkei Asian Review, trên hết, sự phụ thuộc ngày càng lớn vào các nguồn cung nước ngoài - chủ yếu là Mỹ và Myanmar - là vấn đề đáng báo động đối với Bắc Kinh. "Trong khi căng thẳng với Washington ngày càng leo thang, tình hình ở Myanmar đã phơi bày rõ rủi ro của sự phụ thuộc này", ông Castilloux nhấn mạnh.

Trong một cuộc họp báo hôm 3/2, một phóng viên Nhật Bản đặt câu hỏi cho ông Xiao Yaqing - Bộ trưởng Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc - về ý định hạn chế xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc.

{keywords}
Giá neodymium tăng 87% từ tháng 10/2020 đến tháng 2/2021, một phần do hoạt động đầu cơ, tích trữ liên quan đến bất ổn chính trị ở Myanmar. Ảnh: Nikkei Asian Review.

Trả lời câu hỏi, ông Xiao Yaqing nhấn mạnh rằng: "Sự phân công lao động quốc tế dựa trên chuỗi cung ứng công nghiệp và toàn cầu hóa kinh tế là một xu hướng lớn".

Hồi năm 1992, cố lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình tuyên bố: "Trung Đông có dầu, Trung Quốc có đất hiếm". Ông nhấn mạnh rằng "sự vượt trội của đất hiếm của đất nước chúng ta chắc chắn sẽ đến lúc phát huy".

Nhiều năm sau khi ông qua đời, Bắc Kinh quyết định cắt giảm mạnh xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản do xung đột ngoại giao. Vào thời điểm đó, lệnh hạn chế đẩy chính quyền và doanh nghiệp Nhật Bản rơi vào tình trạng hỗn loạn.

"Sau một thập kỷ, Trung Quốc trở thành cường quốc kinh tế và nhà sản xuất công nghệ lớn trên toàn cầu. Trớ trêu thay, nước này lại run rẩy trước viễn cảnh gián đoạn nguồn cung đất hiếm từ Myanmar", nhà báo Kenji Kawase của Nikkei Asian Review bình luận.

(Theo Zing)

tin nổi bật

Câu chuyện về nơi biến rác thành điện

Lượng rác thải tăng trong khi quỹ đất ngày càng eo hẹp đang biến việc xử lý rác bằng phương pháp đốt thành một xu hướng trên thế giới. Điều này thúc đẩy sự phát triển của các dự án nhà máy điện rác.

Việt Nam hướng tới GDP 7,5%, đề phòng rủi ro gia tăng

Nền kinh tế Việt Nam hồi phục mạnh mẽ nhờ ngành dịch vụ tăng tốc và khu vực chế biến chế tạo đứng vững trước sóng gió. Dự báo tăng trưởng kinh tế đạt 7,5% trong 2022 và lạm phát ở mức 3,8%.

Hồ sơ hãng hàng không Việt trước nguy cơ bị xóa sổ

Pacific Airlines là hãng bay giá rẻ đầu tiên của Việt Nam, từng có 12 năm hoạt động dưới tên gọi Jetstar Pacific. Hãng này từng nhiều lần phải tái cơ cấu, đổi chủ sở hữu để "sống sót".

600 khách phải chờ đến nửa đêm vì thiếu người dọn phòng

2 năm qua, một lượng lớn nhân viên ngành du lịch đã nghỉ làm, đi tìm công việc khác. Việc cần thiết bây giờ là đào tạo gấp và tìm nguồn nhân lực mới thay thế.

Phải ra tận Bộ xin xỏ giấy tờ, Cục Hải quan bị doanh nghiệp kiện ra tòa

Các doanh nghiệp phải đi ra tận Bộ để xin xác nhận thủ tục xuất nhập khẩu dù đoàn Đại biểu Quốc hội đã nhiều lần kiến nghị.

Số lượng siêu thị: 3 địa phương gây bất ngờ, Hà Nội khác hẳn TP.HCM

Siêu thị là loại hình thương mại hiện đại, nhưng để mở rộng được kênh bán hàng này không phải dễ. Thống kê cho thấy nhiều địa phương 7 năm nay không thêm được siêu thị nào, thậm chí còn giảm.

Phồn thịnh top đầu thế giới, bí mật của quốc gia dân số chưa bằng TP.HCM

Không lạm dụng tài nguyên mà đầu tư vào công nghệ, đào tạo con người để thực hiện những điều không tưởng. Israel đang là một trong những quốc gia có nền kinh tế phồn thịnh trên thế giới.

Bán đất thời “hạ sốt”, nhà đầu tư mệt mỏi vì bị ép giá

Thị trường bất động sản hạ nhiệt, nhiều nhà đầu tư hiện nay muốn thoát hàng để giữ an toàn cho nguồn vốn. Tuy nhiên, mua dễ bán khó khiến nhiều người rơi vào hoàn cảnh mệt mỏi vì bị ép giá.

Loạt địa phương hủy dự án nghìn tỷ của FLC

Từ giữa tháng 4 đến nay - sau khi cựu Chủ tịch tập đoàn Trịnh Văn Quyết bị bắt, có tới 10 địa phương đã quyết định thu hồi chủ trương cho FLC nghiên cứu, đầu tư dự án.

Một hãng hàng không Việt trước nguy cơ bị xóa sổ

Pacific Airlines phải đáp ứng điều kiện vốn tối thiểu 600 tỷ đồng trong năm nay, nếu không hãng bay này sẽ bị hủy giấy phép kinh doanh vận tải hàng không.

Tăng điện gió, giảm điện than và quyết tâm của Chính phủ

Chính phủ đã chọn điện gió nói riêng và năng lượng tái tạo nói chung để thực hiện cam kết toàn cầu vào năm 2050. Nhưng con đường này sẽ không bằng phẳng với một nước đang phát triển, cần quyết tâm mạnh mẽ mới đạt được.

Công viên giáp biển Nha Trang nhếch nhác, không một bóng khách

Công viên Phù Đổng giáp biển đường Trần Phú, TP. Nha Trang, bị chính quyền Khánh Hòa thu hồi nhưng doanh nghiệp đã thế chấp tài sản cho ngân hàng, đang nợ 41 tỷ đồng, nên chưa bàn giao. Các công trình bên trong hư hỏng, xuống cấp.

Biết cách này, chấm công, tính lương cả nghìn công nhân nhàn tênh

50% công ty dệt may vẫn chấm công lương cho người lao động bằng phương pháp thủ công, trong khi nhân sự quá đông, lên tới hàng nghìn người. Do đó, cần sớm số hóa quản trị nhân lực, muộn còn hơn không.

Đất ở TP.HCM bị hét giá 'trên trời'

Hậu đại dịch, thị trường bất động sản TP.HCM tiếp tục thu hút nhà đầu tư ngoại, tuy nhiên quá trình tìm kiếm quỹ đất để phát triển dự án tại đây không dễ dàng.

Thế chấp cả đất công viên giáp biển Nha Trang, loay hoay chưa thể thu hồi

Chính quyền Khánh Hòa thu hồi diện tích đất công viên dọc biển TP. Nha Trang, nhưng doanh nghiệp chưa chịu bàn giao vì đã thế chấp các công trình trên đất cho ngân hàng, đang nợ gần 41 tỷ đồng.