Vui buồn lần đầu đi máy bay

Cũng không ít những người lần đầu tiên đi máy bay luôn nghĩ rằng đó là phương tiện hiện đại, luôn luôn đúng giờ, và không bao giờ trục trặc. Đôi khi điều đó tạo ra những phản ứng không đáng có, gây ảnh hưởng không nhỏ cho các hãng hàng không.

Máy bay phải kiểm tra kỹ thuật, quay trở lại sân bay, xịt lốp .v.v câu chuyện tưởng chừng như quen thuộc ở nhiều nơi lại trở thành "sự lạ" với những người lần đầu tiên. Bởi, không phải hành khách nào cũng hiểu những điều mà ngành hàng không thế giới đang làm là để bảo đảm an toàn cho chính họ. Cách đây không lâu, một nhóm khách chỉ vì phản ứng về việc bồi thường thiện chí của hãng hàng không khi chuyến bay bị chậm, không chịu lên máy bay dẫn đến cả chuyến bay tiếp tục chậm hơn 1 giờ dù... tất cả mọi thứ đã an toàn và sẵn sàng.

Quyền lợi khách hàng

Một chuyên gia hàng không từng nói, quyền lợi tối cao của khách hàng là an toàn. Đó cũng là điều mà ngành vận tải hàng không luôn đặt lên hàng đầu cho mỗi chuyến bay.

Anh Hưng, một kỹ sư máy bay với 20 năm trong nghề cho biết, áp lực luôn đè nặng lên người kỹ sư giữa yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn bay và thời gian chờ đợi của khách. Nhưng, trách nhiệm của họ không được phép có bất kỳ một thỏa hiệp nào liên quan đến vấn đề kỹ thuật và an toàn bay, không một chuyến bay nào được phép cất cánh khi chưa được kiểm tra an toàn.

Chậm chuyến là điều không ai mong muốn, gây thiệt hại cho cả hành khách và hãng hàng không. Vấn đè đặt ra là cách thức ứng xử của cả hãng vận chuyển, hành khách và các bên có liên quan trên trên cơ sở các quy định của pháp luật và văn hóa ứng xử.

Với những người lần đầu tiên đi máy bay, đôi khi sự hiểu biết còn hạn chế các quy định hàng không cũng có thể dẫn đến những phản ứng thái quá, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự chung. Hiện nay, đối với chuyến bay bất thường, có 2 chế tài bắt buộc các hãng hàng không phải thực hiện nghĩa vụ của mình đối với hành khách trong trường hợp chuyến bay bị hủy, và bị chậm.

Đối với chuyến bay bị gián đoạn, bị chậm do lỗi của hãng hàng không, thông tư 26/2009/TT-BGTVT quy định nghĩa vụ của nhà vận chuyển phải phục vụ hành khách. Cụ thể, thời gian chậm từ 02 giờ trở lên phục vụ uống nhẹ, chậm từ 03 giờ trở lên phục vụ ăn, uống. Đối với các chuyến bay trong ngày có thời gian chậm từ 06 giờ trở lên thì hãng hàng không bố trí nơi nghỉ phù hợp với điều kiện thực tế của sân bay. Các chuyến bay bị chậm mà thời gian hành khách phải chờ đợi dự kiến từ 06 giờ trở lên trong khoảng thời gian từ 22 giờ hôm trước đến 07 giờ sáng ngày hôm sau, hãng hàng không phải bố trí phương tiện đưa đón khách về khách sạn, ưu tiên đối với hành khách đặc biệt.

Trường hợp chuyến bay bị hủy do lỗi của hãng hàng không, quyết định số 10/2007/QĐ-BGTVT của Bộ Giao Thông Vận Tải quy định người vận chuyển phải bồi thường ứng trước không hoàn lại cho hành khách. Mức tiền bồi thường 100.000 đồng đối với chuyến bay có độ dài đường bay dưới 500 km, 200.000 đồng với chuyến bay có độ dài từ 500 km đến dưới 1.000 km, Chuyến bay có độ dài đường bay từ 1.000 km trở lên có mức 300.000 đồng.

Tại Việt Nam, ngoài quy định bắt buộc nêu trên, một số hãng hàng không cũng thực hiện thêm chính sách bồi thường thiện chí đối với khách hàng. Việc thực hiện chính sách này mặc dù mang tính tự nguyện chia sẻ với hành khách nhưng đôi khi dẫn đến hiểu lầm về nghĩa vụ bắt buộc. Và có thể dẫn đến thắc mắc không đáng có tương tự trường hợp đã xảy ra với nhóm hành khách của một hãng hàng không vừa qua.

Từ chối vận chuyển

Bên cạnh các nghĩa vụ của nhà vận chuyển, các hãng hàng không cũng có quyền từ chối vận chuyển hành khách mà không phải bồi thường theo quyết định số 10/2007/QĐ-BGTVT trong các trường hợp như: Hành khách không tuân thủ nghĩa vụ của hành khách theo quy định của pháp luật; Hành khách có hành vi làm mất trật tự công cộng, uy hiếp an toàn bay hoặc gây ảnh hưởng đến tính mạng, sức khoẻ, tài sản của người khác; Hành khách trong tình trạng say rượu, bia hoặc các chất kích thích khác; Do tình trạng sức khoẻ của hành khách mà người vận chuyển nhận thấy việc vận chuyển hoặc vận chuyển tiếp sẽ gây nguy hại cho hành khách đó, cho những người khác trong tàu bay hoặc gây nguy hại cho chuyến bay; Vì lý do an ninh hàng không; Theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền..v.v

Với thị trường 87 triệu dân tại Việt Nam, trong đó mới chỉ khoảng 10 triệu lượt khách đi lại bằng đường hàng không mỗi năm. Thị trường hàng không Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển, sẽ có nhiều người lần đầu đi máy bay. Đưa yếu tố an toàn lên hàng đầu không chỉ tạo tâm lý thoải mái hơn cho mọi người, mà còn góp phần xây dựng nét văn hóa trong lĩnh vực đi lại bằng đường hàng không, một trong những loại hình vận chuyển an toàn và nhanh hàng đầu thế giới hiện nay.