WonderBuy phá sản - Các siêu thị thót tim

Thị trường ảm đạm khiến các siêu thị kinh doanh mặt hàng điện tử, điện máy gặp muôn vàn khó khăn. Ảnh: Quỳnh Anh

Sự kiện siêu thị điện máy WonderBuy (do “đại gia” là Công ty Cổ phần Điện máy, Máy tính - Viễn thông Hợp Nhất TP.HCM sở hữu) chính thức tuyên bố phá sản hôm 10/6 sau gần 1 năm hoạt động và vẻn vẹn sau chưa đầy 3 tháng tung ra chương trình “bán hàng kiểu Mỹ” lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam, thực sự là một cú sốc lớn khiến cho giới kinh doanh cùng ngành hàng với WonderBuy trong nước không khỏi ngỡ ngàng. Và người ta còn bất ngờ hơn khi được biết tổng khoản nợ công khai của siêu thị này đã lên tới con số 52 tỉ đồng chỉ sau 1 năm hoạt động.

“Bão” chồng “bão”

Trao đổi với phóng viên Báo BĐVN về những khó khăn của WonderBuy hay cả thị trường kinh doanh điện tử, điện máy và thiết bị CNTT tại thời điểm hiện nay, đại diện nhiều siêu thị kinh doanh mặt hàng này đều cho rằng yếu tố đầu tiên chính là thị trường tiêu thụ đang trầm lắng. Theo đó, trong khoảng thời gian từ đầu năm 2011, đặc biệt là từ tháng 3 đến nay, thị trường điện tử, điện máy và thiết bị viễn thông, CNTT liên tục ở trong tình cảnh ảm đạm, khiến cho doanh số hàng tháng của nhiều doanh nghiệp không đạt chỉ tiêu đặt ra. Ông Ngô Quang Đức, Trưởng phòng Marketing Công ty Cổ phần Pico Plaza (một trong những thương hiệu hiếm hoi được đánh giá là đang kinh doanh hiệu quả hiện nay) cho rằng, nền kinh tế vĩ mô vẫn đang có những tác động xấu, giá cả các mặt hàng tiêu dùng leo thang là nguyên nhân dẫn đến việc người tiêu dùng trong nước thắt chặt chi tiêu, khiến thị trường tiêu thụ mặt hàng điện tử, điện máy, thiết bị CNTT bị ảnh hưởng. Còn theo nhận định của ông Hoàng Anh Tuấn, Trưởng phòng Kinh doanh - Thị trường công ty Trần Anh, thời điểm khoảng 1 năm gần đây không còn là thời “vàng son” của thị trường tiêu thụ sản phẩm điện tử, điện máy, CNTT như 2 - 3 năm trở về trước.

Chính vì thế, theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế thì đến thời điểm hiện nay, cuộc chơi kinh doanh ngành hàng điện tử, điện máy và thiết bị CNTT (đòi hỏi đầu tư lớn, trường vốn…) đang chủ yếu thuộc về số ít những doanh nghiệp có thương hiệu lớn đã tạo dựng được uy tín trên thị trường. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại hiện nay là vẫn có nhiều nhà đầu tư lầm tưởng thị trường này vẫn là “miếng bánh” màu mỡ nên nhảy vào. Từ hệ thống siêu thị với quy mô ban đầu lớn (như WonderBuy) cho tới rất nhiều các cửa hàng, doanh nghiệp kinh doanh nhỏ lẻ khiến cho sự cạnh tranh lẫn nhau giữa các doanh nghiệp càng diễn ra gay gắt giữa bối cảnh nhu cầu thị trường ảm đạm.

Trong khi thị trường gặp khó khăn, thì yếu tố quyết định để doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển phụ thuộc vào việc lãnh đạo doanh nghiệp có đưa ra được chiến lược “chèo lái”, xử lý khủng hoảng hiệu quả hay không. Theo ông Hoàng Anh Tuấn, bên cạnh yếu tố thị trường ảm đạm thì mấu chốt quan trọng là các doanh nghiệp có đầu tư bài bản cho hệ thống quản lý, để có thể đối phó với những khủng hoảng khó lường hay không. “Quy trình quản lý không chặt chẽ sẽ dễ trở thành một trong những nguyên nhân gây khủng hoảng khi bộ máy hoạt động phải phình ra hoặc co cụm lại theo thực tế diễn biến của thị trường”, ông Tuấn khẳng định.

“Nghẹt thở” do thiếu vốn, siết vốn

Tiếp tục mổ xẻ nguyên nhân dẫn đến sự phá sản của siêu thị “bán hàng kiểu Mỹ” WonderBuy, nhiều người cho rằng một trong những nguyên nhân khiến cho siêu thị này phải đóng cửa chính là việc chi phí thuê mặt bằng quá cao. Còn nhớ, tại thời điểm mới thành lập, WonderBuy rầm rộ khuyếch trương thương hiệu khi “khoe” hoạt động với hơn 300 nhân lực, diện tích trải ra tới 5 tầng của địa chỉ “vàng” là số 27 Nguyễn Đình Chiểu, Quận 1, TP.HCM. Thế nhưng, chỉ sau vài tháng hoạt động, doanh nghiệp này đã không thể kham nổi và ngay cả khi “co cụm” lại chỉ còn một tầng trệt và chưa đầy 140 nhân viên thì vẫn không thể chịu được hàng loạt sức ép đè nặng liên quan đến chi phí thuê mặt bằng và khoản “nuôi” mặt bằng. Cụ thể hơn, theo ông Phan Thanh Hà, Tổng giám đốc công ty Hợp Nhất, trong tổng số khoản nợ lên đến 52 tỷ đồng thì số tiền mà Hợp Nhất đang nợ tiền thuê mặt bằng của hai tháng 4, 5/2011 (25USD/m2/tháng), chi phí điện nước và đầu tư thang cuốn lên tới hơn 11,54 tỷ đồng.

Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, để kinh doanh hiệu quả thì mục tiêu hàng đầu của các siêu thị chính là phải lựa chọn những vị trí đắc địa như những khu phố lớn, sầm uất... Chính vì thế, hiện nay không ít siêu thị với đủ quy mô khác nhau cũng đang phải “gồng mình” trước thực tế chi phí thuê mặt bằng quá cao và nguy cơ về một “WonderBuy thứ hai” cũng đang treo lơ lửng trước mắt với nhiều doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cũng đáng chú ý là việc nguồn vốn bị thắt chặt từ phía nhà đầu tư và ngân hàng cũng chính là rào cản đang khiến các doanh nghiệp kinh doanh ngành hàng điện tử, điện máy và thiết bị CNTT khó vượt qua. Trở lại với trường hợp của WonderBuy, theo kế hoạch tái cấu trúc hoạt động giai đoạn 2011- 2013, công ty Hợp Nhất dự kiến từ tháng 8/2011 đến tháng 1/2012 sẽ bán được 12 tỷ đồng cổ phần cho các nhà đầu tư và trong thời gian tiếp theo sẽ vay thêm khoảng 6 tỷ đồng từ phía ngân hàng. Tuy nhiên, trước thực tế việc kinh doanh liên tục gặp thua lỗ, các nhà đầu tư của WonderBuy đã không dám mạo hiểm tiếp tục rót vốn và bản thân các ngân hàng khi nhận thấy tình hình kinh doanh của doanh nghiệp không khả quan thì cũng nhanh chóng siết chặt. Theo đại diện công ty Hợp Nhất, chính việc vay vốn phục vụ mục đích thương mại trong tình cảnh khó khăn của doanh nghiệp này không còn được khuyến khích cũng là nguyên nhân khiến doanh nghiệp nhanh chóng lâm vào cơn bĩ cực.

Bài đã đăng trên báo Bưu điện Việt Nam số 79