Hà Nội -
trái tim của cả nước luôn được coi là thành phố hòa bình, xanh, sạch
đẹp trong mắt bạn bè thế giới. Nhưng đó là ngày xưa. Có nhiều nguyên
nhân khiến phố phường Hà Nội xấu xí đi. Thủ phạm chính, ít ai ngờ đến,
lại là những tấm biển quảng cáo. Và nay, khi Luật Quảng cáo đang chờ
Quốc hội thông qua, xã hội mới giật mình vì mức độ "nguy hiểm" của
quảng cáo kém văn minh và thiếu chuyên nghiệp.
"Thượng vàng, hạ cám"
Ở Hà
Nội, dường như bất kỳ chỗ nào có đường, có phố là người dân có thể bám
lấy làm nơi mưu sinh, kinh doanh từ nhỏ đến lớn, từ những thứ tầm
thường nhất như... massage "nhạy cảm", mại dâm, đến các dịch vụ mang
tính thời cuộc như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, xa xỉ phẩm. Dĩ
nhiên, để dịch vụ đến với khách hàng, ai cũng cần những phương pháp
tiết kiệm nhất, tốt nhất, nhanh nhất. Đường xá có đông người qua lại,
rõ ràng không gì hiệu quả bằng những tấm biển quảng cáo chình ình, càng
lớn càng tốt, đập vào mắt khách hàng. Và khi các quy định quản lý chưa
rõ ràng, chưa có quy chuẩn cụ thể, thì mạnh ai nấy làm, mỗi người mỗi
"vẻ đẹp" khác nhau để khoe sản phẩm, dịch vụ của mình. Nhưng kỳ lạ ở
chỗ, một tấm biển hoành tráng đứng biệt lập thì đẹp, nhưng xếp nhiều
tấm lại với nhau với đủ kích cỡ, hình thù, lại tạo ra một bức tranh hổ
lốn, lem nhem, làm xấu nhà, bẩn phố phường.
Dọc các tuyến phố
như Thái Hà, Chùa Bộc, Tôn Đức Thắng, Cầu Giấy, Xuân Thủy... nhan nhản
các cửa hàng, chủ yếu là quần áo-giầy dép. Ngoài biển hiệu to đùng, che
kín mặt tiền công trình trên phố, mỗi cửa hàng đều giăng những tấm
băng-rôn lớn, chi chít các dòng chữ câu khách như "Đại hạ giá", "Ở đây
cái gì cũng rẻ!", "Ối giời ơi, rẻ quá!", "Chấp nhận bán lỗ, không mua
đêm về tiếc"... Bà Phan Thị Hằng - phụ trách truyền thông của một công
ty quảng cáo lớn tại Hà Nội tiết lộ: "Người đi đường một lần nhìn thấy
tấm biển kiểu này thường sẽ ấn tượng mà lưu lại lâu trong tâm trí, khi
có nhu cầu mua hàng, họ sẽ biết chỗ nào cần đến. Bản thân các công ty
quảng cáo chuyên nghiệp như chúng tôi, đôi lúc cũng cần học theo bí kíp
của hình thức kinh doanh "buôn thúng bán mẹt" này, tất nhiên cũng
thường xuyên bị "sờ gáy". Nhưng hiệu quả thì rất đáng, kể cả trái quy
định chúng tôi cũng vẫn làm, miễn là các đối tác hài lòng". Chị Lương
Kiều Oanh - chủ một cửa hàng quần áo cũ đầu đường Cầu Giấy cho biết:
"Buôn bán, treo biển là chuyện bình thường, càng gây chú ý càng tốt,
chẳng lẽ chúng tôi lại làm một tấm bảng bé tí, nghiêm túc để người ta
nhìn một lần rồi chẳng để tâm gì cả à? Mà bây giờ, hàng nọ bắt chước
hàng kia, mấy băng rôn, khẩu hiệu "độc, lạ" cũng không còn hấp dẫn nữa
rồi".
 |
| Phố phường Hà Nội bị bôi bẩn bởi quảng cáo ngoài trời. |
Những
suy nghĩ trên của người kinh doanh và người làm quảng cáo không có gì
lạ, bởi họ chỉ quan tâm tới việc riêng của mình, sao cho hiệu quả bán
hàng tốt nhất có thể. Nhưng khi hàng chục ngàn cá thể kinh doanh riêng
lẻ, mỗi người mỗi kiểu, cùng lúc căng băng rôn, kẻ biển hiệu, thì tất
yếu trở thành "thảm họa quảng cáo" trên các mặt phố.
Theo Phó
Chủ tịch Hội Quy hoạch Hà Nội Đào Ngọc Nghiêm, không ở đâu có tới gần
50.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ đăng ký kinh doanh như Hà Nội (chỉ tính
Hà Nội chưa mở rộng), chưa kể các cửa hàng tự phát nhan nhản trên phố.
Thêm nữa, các cá thể đăng ký kinh doanh hầu như không bị khống chế mặt
hàng. Điều này không làm đa dạng mà chỉ tạo nên sự hỗn độn, nháo nhào
trong văn hóa kinh doanh đường phố của người Thủ đô, sâu xa hơn là các
vấn đề như giao thông, dân số cơ học, hay đơn giản nhất là hủy hoại
"nhan sắc" các tuyến đường bằng các tấm biển hiệu điện tử, mi-ka, băng
rôn, sơn tường, tờ rơi...
Thiếu văn hóa
Việc
mạnh ai nấy lo trong việc quảng cáo còn dẫn đến những hình ảnh nhức mắt,
xấu xí về văn hóa. Dọc tuyến đường Giải Phóng la liệt các tấm biển
quảng cáo hút thai, phá thai bằng thuốc, chữa bệnh lý tình dục. Hầu hết
được in cỡ chữ lớn, bày choán lối đi trên vỉa hè. Có lẽ, ít nơi nào
người ta lại bán thứ dịch vụ không ai muốn đến bằng một cách kém văn
minh, phản văn hóa như vậy mà vẫn được tồn tại bấy lâu nay. BS H.C.A
(xin giấu tên, đang công tác tại BV Bạch Mai) bức xúc: "Là người trong
nghề y, tôi không hiểu tại sao người ta hồn nhiên giăng ra ngoài đường
những tấm biển "nạo, hút, phá thai..." mà không thấy ghê, thậm chí đôi
lúc còn chứng kiến họ đứng ngoài cửa "vẫy khách" khi thấy một cặp đôi
nào đó lấm lét chở nhau".
Vỉa hè, lòng đường - chủ yếu trước
các trung tâm thương mại, siêu thị được các đơn vị thực hiện quảng cáo
bày trò nhiều nhất qua các phương pháp mới mang những tên khá "kêu"
như: Tổ chức sự kiện, giới thiệu sản phẩm, giờ vàng giá sốc, tri ân
khách hàng... Nơi đó, các cô gái trong trang phục thiếu vải làm MC để
gây sự chú ý, loa đài mở hết công suất ầm ĩ trên vỉa hè, gây ùn tắc
giao thông, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân lân cận. Sang và cao
cấp hơn là quảng cáo trên truyền hình, nhưng cũng bộc lộ nhiều điều gây
bức xúc trong dự luận với các tai tiếng như Kangaroo, mì Gấu đỏ...
Thậm chí, một số kênh của VTV khi được các đài địa phương tiếp sóng còn
tiếp tục gây nên "thảm họa kép" nữa. Trong một lần công tác tại Nam
Định, phóng viên được xem một bộ phim đang rất ăn khách, kèm theo đó là
những quảng cáo kiểu "diệt mối, bắt kiến, tuyển công nhân, bán nhà, bán
xe" với cỡ chữ lớn che chắn nhiều hình ảnh trong phim.
Trao
đổi về góc độ xã hội, văn hóa trong vấn đề quảng cáo hiện nay, PGS.TS
Trịnh Hòa Bình (Viện Xã hội học) bức xúc: "Quảng cáo ở Việt Nam hiện
nay thực sự đang hỗn loạn, xô bồ, thể hiện tính chất tự phát, vô chính
phủ. Các chủ thể thực hiện tác nghiệp quảng cáo đa số thiếu các ý tưởng
để thực hiện công việc của mình theo một chuẩn mực, ưu tiên được thông
điệp mang đến cho cộng đồng, thay vì đó, họ cố tình truyền tải các
thông tin ngoại lai. Có sự lẫn lộn giữa thông tin chủ đạo và thông tin
thứ yếu. Đối với quảng cáo ngoài trời, đó là sự hỗn loạn, thiếu thống
nhất, vi phạm các chuẩn mực của cái đẹp, dù chỉ là hình thức".
(Theo GiadinhNet )
.svg){kind=icon}
