Ở loài cá Cichlid sinh trưởng tự nhiên trong hồ Malawi, Đông Phi, các con đực sẽ xây lâu đài cát có hình dạng đặc biệt nhằm gây ấn tượng với các con cái và xua đuổi "tình địch".
Play

Theo các nhà nghiên cứu, cá đực thuộc loài Cichlid thường tiến hành xây dựng lâu đài cát một hoặc 2 lần mỗi năm, để làm nơi tình tự trong mùa giao phối. Thống kê cho thấy, trên thế giới hiện có khoảng 200 phân loài cá cichlid và mỗi phân loài tạo ra "lâu đài tình ái" có hình dạng khác biệt.

Các nhà nghiên cứu đến từ hai trường Đại học Hull và Đại học Nottingham của Anh phát hiện, hình dạng chính xác của mỗi lâu đài cát xác định số trận chiến mà mỗi con cá đực phải tham gia nhằm chống lại các đối thủ lân cận.

Tiến sĩ Domino Joyce, một thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết, ông và các cộng sự đã mất 26,5 tiếng đồng hồ dưới nước để quan sát tổng cộng 99 con cá thuộc cùng một phân loài cá Cichlid. Họ đã cẩn thận thay đổi cấu trúc của một số lâu đài cát và vô cùng phấn khích khi phát hiện, các cá đực là chủ nhân của những lâu đài cát ấy sau đó đã tham gia ít trận giao tranh hơn với những con cá đực khác.

Nhóm nghiên cứu đã ghi lại cả việc giao phối thành công lẫn các tương tác gây hấn trước và sau khi tác động nhân tạo đến một số lâu đài cát. Họ khám phá ra rằng, mặc dù mức độ hiếu chiến giảm xuống, nhưng việc thay đổi hình dạng nơi tình tự không ngăn cản các cá cái bị quyến rũ tới giao phối với những con cá đực này.

"Điều này vô cùng thú vị, vì nó ám chỉ rằng, nếu cá đực tìm được cách xây các lâu đài cát của nó khác đi một chút so với những cá thể khác cùng loài, nó có thể được hưởng lợi thế do ít khả năng bị tấn công hơn", ông Joyce nhận định.

Tiến sĩ Magalhaes, người đứng đầu nghiên cứu, nói thêm rằng, nếu các con cá cái thích hình dạng mới của lâu đài cát, điều đó có thể dẫn tới sự xuất hiện một phân loài cá cichlid mới, trong đó mọi con đực đều xây dựng nơi tình tự theo kiến trúc mới.

Theo các nhà khoa học, việc hiểu rõ hơn về cách một loài tiến hóa thành nhiều phân loài khác nhau, đặc biệt trong cùng một môi trường, có thể hé lộ thêm nhiều điều về tính đa dạng của sự sống trên Trái đất. Chẳng hạn như, nó có thể giúp lý giải tạo sao có nhiều phân loài cá cichlid xây lâu đài cát đến như vậy trong vùng hồ Malawi.

Tuấn Anh (Theo Daily Mail)