Người khổng lồ viễn thông Đức Deutsche Telekom đang chịu cáo buộc đã giám sát các cuộc điện thoại của các nhà báo kinh doanh, các thành viên ban giám đốc và cổ đông. Một bản fax nặc danh có thể dẫn đến một cuộc điều tra tội phạm.
Một nhà quản lý cấp cao của Deutsche Telekom AG tuần trước đã gọi đó không phải là chuyện tiền bạc mà là toàn bộ “câu chuyện không sạch sẽ” này lẽ ra sẽ chẳng bao giờ ra dưới ánh sáng. Mặc dù vậy, hơn tất cả, một bản fax đã tiết lộ câu chuyện và phơi ra ánh sáng sự bày đặt lố bịch của gián điệp kinh tế, chứng hoang tưởng tự đại và hoàn toàn coi thường sự tự do của báo chí.
Bản fax đến trụ sở công ty ở Bonn khoảng 4 tuần trước đây, địa chỉ gửi đến trưởng ban pháp lý của Telekom. Những lời lẽ đe dọa nhỏ nhẹ nhưng khó mà lờ đi được, đặc biệt với từ ngữ xuất hiện ở cuối bức fax dài ba trang: “Anh không nên đánh giá thấp khả năng công kích và sức mạnh chống đỡ của tôi”.
Bản fax được gửi đi từ một công ty tư vấn ở Berlin, trong đó yêu cầu người phụ trách bộ phận luật sư của Telekom liên lạc với ông không được trì hoãn. Mục tiêu, ông viết, là để đạt “một sự chấm dứt có kiểm soát mối quan hệ kinh doanh của chúng ta”, đồng thời, kết thúc chính thức đối với các hoạt động dài hạn mà rõ ràng được phục vụ một mục đích: theo dõi các phóng viên Đức chuyên viết mảng kinh doanh, các thành viên Ban Kiểm soát và các nhà quản lý cấp cao của công ty, bao gồm cả việc giám sát các cuộc đàm thoại của họ với người khác.
Các nhà báo, thành viên ban giám đốc và cổ đông
Bản thân công ty, sau đó do Tổng giám đốc (CEO)
Nhưng đó chưa phải là tất cả. Theo bản ghi chép, một thủ tục tương tự được lặp lại với “vài nhân viên Ban Kiểm soát đứng về phía nhân viên” – “với tổng thời gian một năm rưỡi”.
Các chiến dịch theo dõi khác đã được “đặc biệt lập kế hoạch và ấn định”, bao gồm “Giám sát một trong những cổ đông của ông (Telekom), một công ty có trụ sở ở New York”. Đây có lẽ là ngụ ý đến cổ đông của Telekom là Blackstone. Hơn nữa, bức thư tiếp tục, văn phòng của “một phóng viên kinh doanh quan trọng” đã bị thâm nhập bởi một mắt xích, người đã báo cáo “trực tiếp đến bộ phận an ninh doanh nghiệp” ở Telekom trong vài tháng.
Tất cả những việc này, theo các cáo buộc viết trong bản fax, được lệnh “trực tiếp bởi ban quản lý (trong mối quan hệ hợp tác thân cận với chủ tịch Ban Kiểm soát sau này) và đã được chủ tịch ban trả tiền trực tiếp thông qua văn phòng Ban Kiểm soát”. Song rõ ràng không phải tất cả phí đã được thanh toán và một cuộc tranh cãi cuối cùng nổ ra.
Một loạt các tội hình sự
Lotha Schroeder, nhà đàm phán trưởng liên đoàn của Telekom và phó ban kiểm soát, người có thể đã là một mục tiêu của việc giám sát chính mình, nói: “Nếu các cáo buộc được xác nhận, đó sẽ là một sự bội tín không có tiền lệ và là một vụ tai tiếng không thể tin được. Những ai có trách nhiệm trong chuyện này phải bị đưa ra pháp luật càng sớm càng tốt”.
Tuy nhiên, ông Schroeder nói ông đã thuyết phục ban lãnh đạo hiện nay của công ty quan tâm đến tốc độ và tính toàn diện của cuộc điều tra.
Obermann đã phản ứng lại ngay lập tức khi đầu tiên bộ phận an ninh đã nhận thức rằng có điều gì đó sai. Người phụ trách an ninh đã bị thay thế và toàn bộ bộ phận này được cơ cấu lại. Ngoài việc báo cáo về sự việc đến Thủ tướng và Bộ Tài chính ở Berlin, Obermann đã chuyển tiếp toàn bộ sự việc đến văn phòng công tố công ở Bonn. Nhiệm vụ mà văn phòng nay đối phó là quyết định ai có thể phạm tội trong giai đoạn giữa năm 2005 và 2006 – giai đoạn khi người tiền nhiệm của ông Obermann, tức là ông Ricke vẫn đang phụ trách công ty. Các nhà điều tra vẫn đang kiểm tra tài liệu mở rộng của Telekom và vẫn chưa khởi động một cuộc điều tra chính thức.
Nhưng một cuộc điều tra như vậy, các quan chức của Telekom tin rằng chỉ là vấn đề thời gian. Giá như chỉ một phần nhỏ của các cáo buộc là sự thật, công ty có thể đối mặt với một loạt tội danh, từ vi phạm bí mật truyền thông cho đến hối lộ, thậm chí tống tiền.
Có rất nhiều dấu hiệu tuần trước rằng ít nhất một số biện pháp do thám cấp độ thấp hẳn đã xảy ra đối với một số đại diện người lao động và các thành viên của ban kiểm soát, gồm ông Wilhelm Wegner, người đứng đầu nhóm hội đồng công nhân. Cũng có những chứng cớ rằng các thỏa thuận thực tế đã được ký kết giữa một công ty ở Berlin liên hệ với Telekom hồi tháng Hai vừa qua để đòi thanh toán các hóa đơn được cho là chưa thanh toán đến 6 con số. Hơn nữa, có những dấu hiệu cho thấy cựu CEO Rickie và Chủ tịch Ban kiểm soát của ông là Zumwinkel đã thất bại với việc báo cáo của các cuộc họp mật của Ban bị lộ hết lần này đến lần khác cho báo chí.
Rắc rối đang tích tụ
Công ty tư vấn ở Berlin được cho là được thuê trong mùa xuân năm 2005 để phát hiện thông tin bị lộ từ đâu. Công ty được yêu cầu so sánh các ghi chép điện thoại của các thành viên của Ban kiểm soát với những nhà báo viết tin kinh doanh đưa tin về Telekom.
Chiến dịch rình mò chống lại người đứng đầu hội đồng công nhân đã xảy ra trong một giai đoạn hỗn loạn của Telekom. Tiếp theo sự sụt giảm giá cổ phiếu đầy kịch tính của Telekom từ ở mức cao trong tháng 3/2000, CEO Ron Sommer đã từ chức vào tháng 7/2002 dưới sức ép từ Chính phủ Đức, một cổ đông chính trong công ty.
Ông Ricke đã thay thế vị trí này từ tháng 11/2002. Ông đã tổ chức lại ban quản lý Telekom và quay lưng lại các tầm nhìn toàn cầu của người tiền nhiệm. Với các biện pháp cắt giảm chi phí khắc nghiệt của ông và bán một vài bộ phận, Rickie, người có cha đã từng điều hành Telekom trong quá khứ, đã đưa công ty trở lại vị trí tài chính vững chắc.
Thậm chí, các nhà phân tích và các cổ đông bắt đầu tôn trọng vị CEO tóc xám và khó tính này. Nhưng rắc rối vẫn tích tụ trong Telekom. Các nhân viên ngày càng quan ngại về an ninh việc làm. Đầu năm 2005, ông Rickie đã tuyên bố Telekom sẽ cắt ít nhất 8.500 việc làm trong một năm trong tương lai.
Tìm kiếm những kẻ soi mói
Khi các thành viên của hội đồng công nhân bắt đầu nhắc đến một con số gần 45.000 việc làm công ty dự định cắt giảm đến năm 2008, liên đoàn công nhân dịch vụ Ver.di bắt đầu can dự vào với sự phản đối mạnh mẽ. Và ông Rickie đã dịu lại. Song các thành viên ban giám đốc của ông – đặc biệt ông
Môi trường trong công ty đã thay đổi mạnh mẽ trong suốt giai đoạn này. Mảng kinh doanh dịch vụ điện thoại cố định đối mặt với cạnh tranh gia tăng từ những nhà cung cấp nhỏ mới thành lập, dẫn đến giảm mạnh giá cước và doanh số. Sự bùng nổ trong kết nối Internet tốc độ cao DSL chỉ mới bắt đầu nhưng đã không đem lại hiệu suất cho những người tham dự. Thậm chí mảng kinh doanh dịch vụ điện thoại di động của công ty cũng không còn đạt tốc độ tăng trưởng như những năm trước đó. Trong khi các đối thủ cạnh tranh châu Âu chính đã điều chỉnh bằng việc dần dần phá vỡ các rào cản cổ điển giữa điện thoại di động, điện thoại cố định và Internet, các giám đốc cao cấp của Telekom ở trụ sở Bonn vẫn không thể thống nhất chiến lược cho công ty.
Các cuộc họp kiên nhẫn tưởng như vô tận không có ích gì, kết thúc như thường lệ, không có giải pháp cho các vấn đề của Telekom. Các hậu quả trực tiếp là khách hàng bỏ đi, lợi nhuận bị bẻ vụn và giá cổ phiếu của công ty tiếp tục giảm. Chỉ trích về công ty tăng lên khi một nhóm đầu tư Mỹ - Blackstone đã mua một mảnh của Telekom năm 2006.
Đồn đoán về sự thay thế CEO Telekom bắt đầu lan trong giới báo chí, được nhồi thêm bằng các ghi nhớ từ các cuộc họp của các ban lãnh đạo và ban kiểm soát. Tất cả có thể chỉ thể hiện mỗi một thứ: rằng ông Rickie là người không quyết đoán và dao động. Nhiệm kỳ của ông nhanh chóng đi đến kết thúc. Chủ tịch Ban kiểm soát Zumwinkel đã buộc ông từ chức và thay thế ông bằng Obermann.
“Đầy lỗ hổng như miếng bơ Thụy Sỹ”
Đó là vào tháng 11/2006, ngày khi Telekom nay giả sử như chiến dịch gián điệp kết thúc. Tác giả của bản fax từ Berlin, mặt khác, tuyên bố “chúng tôi có thể chứng tỏ chúng tôi vẫn liên quan đến dự án “Clipper” sau tháng 11/2006”. Bản fax nói một người chỉ cần hỏi những người như Zumwinkel hay Rickie.
Vào cuối tuần trước, các nhà quản lý Telekom và Ban Kiểm soát đều đã phủ nhận mạnh mẽ về việc họ nhận thức về bất kỳ hành động nghe trộm nào. Nhưng cựu CEO Rickie cũng không phủ nhận Telekom trong suốt nhiệm kỳ của ông đã liên tục cố phát hiện các thông tin rò rỉ trong công ty. Ông nói “Telekom là đầy những lỗ hổng như miếng bơ Thụy Sỹ”. Theo ông Rickie, các tài liệu nội bộ đã bị lộ ra công chúng lặp đi lặp lại, đặc biệt trong suốt nửa nhiệm kỳ thứ hai của ông, “một số tài liệu chưa thông tin có thể tác động đến giá cổ phiếu” – chẳng hạn về các vụ thâu tóm dự định ở nước ngoài hay dự định cắt giảm nhân công.
Nói với tạp chí Spiegel hôm thứ Sáu tuần trước, ông Rickie nói “Chúng tôi đã thảo luận việc này thường xuyên trong ban lãnh đạo và chúng tôi quyết định tiến hành các bước chủ động để đấu tranh với nó”. Trong một cuộc tư vấn với Chủ tịch Ban Kiểm soát Zumwinkel, bộ phận an ninh công ty – sau đó do Giám đốc lao động Heinz Klinhammer đứng đầu đã “nhiều lần được lệnh hoàn tất các cuộc điều tra cần thiết”.
Tuy nhiên, ông Rickie đã khẳng định rằng ông không biết các biện pháp mà vài trăm nhân viên của bộ phận này đã sử dụng và nhấn mạnh “Tôi không bao giờ ra các lệnh không hợp pháp lúc đó và chắc chắn không bao giờ yêu cầu ai giám sát dữ liệu kết nối điện thoại”.
Một người phát ngôn của ông Zumwinkel đã phát hành một thông cáo trong đó nêu rõ “Một giám đốc ban kiểm soát không thể ra hướng dẫn cho các nhân viên của công ty”, người phát ngôn tiếp tục nói “Điều tốt là các cáo buộc đang được điều tra”.
Theo Spiegel
.svg){kind=icon}
