Ý kiến về quyền bị can không buộc phải nhận có tội

Với quyền “không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội, chúng tôi cho rằng việc bổ sung nội dung trên là chưa phù hợp với thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm ở nước ta.

Trong dự thảo bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), quyền của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo được quy định tại các điều 57, 58, 59, 60.

So với quy định tương ứng trong bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành tại các điều 48, 49, 50, người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo được bổ sung quyền “không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội.

Chúng tôi cho rằng việc bổ sung nội dung trên là chưa phù hợp với thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm ở nước ta hiện nay, bởi những lý do sau đây:

Thứ nhất, theo quy định tại điều 15 Hiến pháp năm 2013, thì “1. Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân. 2. Mọi người có nghĩa vụ tôn trọng quyền của người khác. 3. Công dân có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội. 4. Việc thực hiện quyền con người, quyền công dân không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác”.

Như vậy, bên cạnh những quyền công dân mà người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo được hưởng, họ phải thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội theo quy định của Hiến pháp.

Thứ hai, điều 10 bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành cũng như điều 15 dự thảo bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) đều quy định: “Trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về các cơ quan tiến hành tố tụng. Bị can, bị cáo có quyền nhưng không buộc phải chứng minh là mình vô tội”.

Hành vi phạm tội của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của xã hội, do vậy, để bảo vệ xã hội, Nhà nước thông qua các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng chứng minh tội phạm và kết tội, xử lý người phạm tội theo quy định của pháp luật. Người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo là những người chống đối xã hội có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ công dân đối với Nhà nước và xã hội mà cụ thể là phải tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm, khai báo đúng sự thật để các cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng truy bắt những đối tượng đồng phạm trong vụ án, thu hồi tài sản của Nhà nước, tổ chức, cá nhân bị chiếm đoạt trái pháp luật, xác định sự thật của vụ án một cách khách quan, toàn diện và đầy đủ, làm rõ những chứng cứ xác định có tội và chứng cứ xác định vô tội, những tình tiết tăng nặng và những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự của người bị buộc tội.

Thứ ba, chính sách hình sự của Nhà nước ta đối với người phạm tội đã ngăn chặn, làm giảm bớt tác hại của tội phạm, tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả, tự thú, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực giúp đỡ các cơ quan có trách nhiệm phát hiện, điều tra tội phạm, lập công chuộc tội... là khuyến khích, coi đây là những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, được quy định tại điều 46 bộ luật Hình sự hiện hành và điều 51 dự thảo bộ luật Hình sự (sửa đổi).

Thứ tư, việc quy định người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền “không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội”, dẫn tới hệ quả là người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo không khai báo về hành vi phạm tội của mình và đồng phạm; không khai báo về những người bị hại đang trong tình trạng nguy hiểm cần được cứu chữa, giải thoát kịp thời; không khai báo về tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân đang bị tẩu tán..., tức là không thực hiện nghĩa vụ công dân theo quy định của Hiến pháp, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm đang diễn ra phức tạp hiện nay.

Thứ năm, quy định về quyền của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo tại các điều 48, 49, 50 bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành đang phát huy hiệu quả, đáp ứng tốt yêu cầu, nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm, chưa cần thiết phải sửa đổi, bổ sung.

Do vậy, chúng tôi đề nghị giữ nguyên quy định về quyền của người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo tại các điều 48, 49, 50 bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành, theo đó người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo có quyền trình bày lời khai, ý kiến về những tình tiết liên quan đến vụ án.

Theo Hoàng Trung/Công an nhân dân

tin nổi bật

Xác minh clip ô tô vượt đèn đỏ, 2 trẻ em thò hơn nửa người ra cửa sổ trời

Nhiều người xem bày tỏ bất bình trước hình ảnh một chiếc ô tô lưu thông trên đường phố Vũng Tàu đã vượt đèn đỏ, tài xế còn mở cửa sổ trời để 2 em nhỏ thò hơn nửa người ra ngoài.

Thi thể bé gái và em trai dưới sông nghi chết đuối

Lặn xuống sông mò tìm, Công an ở Vĩnh Long phát hiện thi thể bé gái 11 tuổi và em trai 6 tuổi, nghi do chết đuối.

Công an xác minh xe Audi bị bỏ lại trên cầu Nhật Tân

Cơ quan chức năng quận Tây Hồ, TP Hà Nội đang làm rõ việc người đàn ông rơi xuống cầu Nhật Tân và chiếc xe Audi bị bỏ lại trên cầu.

Hà Nội chi gần 90 tỷ đồng cử hàng trăm cán bộ đi học tập ở Nhật, Mỹ, Singapore...

TP Hà Nội dự kiến trong giai đoạn từ 2022-2025 sẽ cử hàng trăm cán bộ, công chức đi học tập kinh nghiệm thực tế tại Nhật Bản, Mỹ, Đức...

Hải Phòng cấm hoạt động đường thủy, cáp treo để phòng chống bão số 2

Ứng phó bão số 2, Hải Phòng tạm dừng giao thông thuỷ, phà, cáp treo và các hoạt động vui chơi giải trí trên các khu vực biển, ven biển, đảo và ven sông từ 18h chiều nay.

Nếu khai thác tốt Việt Nam sẽ là 'tay chơi' trên bản đồ năng lượng thế giới

PGS.TS Trần Đình Thiên nhận định trong năng lượng tái tạo, nếu khai thác tốt thì Việt Nam sẽ là “tay chơi” trên bản đồ năng lượng toàn cầu trong tương lai.

Thượng tá Nguyễn Phúc Cường làm Phó Giám đốc Công an Cà Mau

Thượng tá Nguyễn Phúc Cường, Trưởng Công an huyện Vĩnh Thạnh (TP Cần Thơ) được điều động bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau.

Kỷ luật cảnh cáo Giám đốc Sở Y tế Kiên Giang

Ngày 10/8, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang đã công bố quyết định kỷ luật cảnh cáo về mặt Đảng đối với ông Hà Văn Phúc, Giám đốc Sở Y tế.

'Phần lớn tổ chức tín dụng đen có quan hệ với đối tượng tội phạm hình sự'

Theo Đại tướng Tô Lâm, phần lớn tổ chức tín dụng đen có quan hệ với đối tượng tội phạm hình sự. Khi người dân vay tín dụng đen nếu không thanh toán sẽ bị các đối tượng cướp nhà, tài sản thế chấp.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng: Ứng xử của văn nghệ sĩ có rất nhiều phiền toái

Theo Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, thời gian vừa qua cách ứng xử của văn nghệ sĩ có rất nhiều vấn đề phiền toái, không đẹp, phản văn hóa.

Bão số 2 cách Quảng Ninh 200km, Hà Nội hứng mưa to gió giật

Dự báo sáng sớm mai bão số 2 đổ bộ vào đất liền các tỉnh Bắc Bộ. Hà Nội sẽ có mưa to kèm gió giật mạnh.

Tàu cá chui gầm cầu tránh bão, đưa khách du lịch từ đảo về đất liền

Hàng trăm phương tiện tàu cá đang vào nơi neo đậu để tránh bão số 2 đổ bộ, khách du lịch ở Quảng Ninh được khẩn cấp đưa về đất liền.

Vụ cựu tu sĩ giết người phi tang xác: Nạn nhân bị đánh gãy 11 cái răng

Trước khi bị phi tang xác xuống sông Thạch Hãn, bà Hà bị cựu tu sĩ Võ Viết Đạt đánh gãy 11 cái răng.

BHXH Việt Nam xếp thứ 3 trong các bộ, ngành có cung cấp dịch vụ công

Năm 2021 BHXH Việt Nam xếp hạng 3 trong Bảng xếp hạng 17 Bộ, ngành có cung cấp dịch vụ công (DVC) với nhiều chỉ số đạt thứ hạng cao như: nhân lực số, hoạt động chuyển đổi số và nhận thức số.

Hiệu thuốc nâng khống giá hàng chục lần, chặt chém người bệnh giữa Hà Nội

Nhân viên bán thuốc còn tự nhận là đây là nhà thuốc của Bệnh viện Bạch Mai.