Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàn thực

Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, các gia đình người Việt đều chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay thành kính dâng lên ban thờ tổ tiên. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết ý nghĩa của việc cúng bánh trôi, bánh chay.

Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, các gia đình người Việt đều chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay thành kính dâng lên ban thờ tổ tiên. Tuy nhiên không phải ai cũng biết ý nghĩa của việc cúng bánh trôi, bánh chay.

Nguồn gốc Tết Hàn thực

Theo nhà nghiên cứu văn hóa Trịnh Sinh, Tết Hàn thực ở Việt Nam bắt nguồn từ một điển tích của Trung Quốc được lưu truyền tới ngày nay.

Theo nghĩa chữ Hán, "Hàn" là lạnh, "thực" là ăn. Tết Hàn thực có ý nghĩa là ngày Tết ăn đồ lạnh. 

{keywords}
Tết Hàn thực là ngày ăn các đồ lạnh và mát. 

Đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. 

Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm trời, cùng nhau nếm mật nằm gai, khổ luyện thành tài.

Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, phong thưởng rất hậu cho những người có công nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi không oán giận gì, về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn.

Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tử Thôi. Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tử Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng. Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng (muốn thúc ép Tử Thôi quay về). Không ngờ Tử Thôi quyết chí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.

Vua đau lòng, thương xót nên đã lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ nguội nấu sẵn tưởng niệm Giới Tử Thôi. Cũng từ đó, ngày mùng 3/3 âm lịch hằng năm được coi là ngày Tết Hàn thực. 

Ý nghĩa việc cúng bánh trôi, bánh chay

Mặc dù có nguồn gốc từ Trung Quốc nhưng Tết Hàn thực của người Việt không phải để tưởng nhớ đến Tử Thôi mà mang ý nghĩa đánh dấu sự chuyển mình của vạn vật, chuẩn bị bước vào mùa hè.

Vào Tết Hàn thực, các gia đình người Việt thường chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay thành kính dâng lên ban thờ tổ tiên.

Trao đổi về vấn đề này nhà nghiên cứu văn hóa Trần Lâm Biền chia sẻ, khi tiết trời bước sang tháng 3 sẽ bắt đầu nóng lên, chuẩn bị bước sang mùa hè.

Vì vậy người Việt xưa đã sáng tạo ra món bánh trôi, bánh chay là những món ăn nguội, mang tính mát. Món ăn này vị ngọt thanh, rất phù hợp cho những ngày nóng nực.

{keywords}
Nhà nghiên cứu văn hóa Trần Lâm Biền.

Bên cạnh đó, nguyên liệu làm bánh trôi bánh chay từ gạo và đỗ - 2 sản vật đặc trưng của nền nông nghiệp lúa nước. Với hàm ý cầu nguyện cho thời tiết mưa thuận, gió hòa, mùa màng được bội thu.

Và cũng trong dịp này, dù ai đi đâu, ở đâu cũng cố gắng về với gia đình để đi tảo mộ, cùng nhau ngồi bên mâm cơm sum họp.

Hiện, Tết bánh trôi bánh chay là một ngày lễ quan trọng ở nhiều tỉnh thuộc đồng bằng Bắc bộ. Trong ngày này, người dân thưởng thức những đồ ăn lạnh thay vì nổi lửa nấu nướng.

Bài cúng Tết Hàn thực mùng 3/3 theo 'Văn khấn cổ truyền Việt Nam'

Bài cúng Tết Hàn thực mùng 3/3 theo 'Văn khấn cổ truyền Việt Nam'

Để tiện cho độc giả, chúng tôi xin giới thiệu một số bài cúng Tết Hàn thực phổ biến.

Nghi lễ và văn khấn Tết Hàn thực phổ biến nhất dành cho các gia đình

Nghi lễ và văn khấn Tết Hàn thực phổ biến nhất dành cho các gia đình

Lễ vật cúng ngày Tết Hàn Thực gồm: Hương, hoa, trầu cau và 5 (hoặc 3) bát bánh trôi, 3 (hoặc 5 bát) bánh chay đặt gọn gàng nghiêm chỉnh lên bàn thờ tổ tiên.

Nhật Linh

tin nổi bật

Bé 3 tuổi gào khóc nếu bố mẹ không cho xem TikTok

Từ khi hơn một tuổi, hai con sinh đôi (năm nay 3 tuổi) của chị Kim Quy (ngụ quận 8, TP.HCM) đã tiếp xúc với TikTok. Nếu không được xem như ý muốn, các bé sẽ gào khóc, bỏ ăn.

Vợ bị liệt sau 5 ngày cưới, nam phi công chăm sóc tận tụy suốt 41 năm

Năm ngày sau đám cưới, người vợ bị thương nặng trong một trận động đất, Diêm Chí Quốc vì tình yêu đã che chở cho nửa kia của mình suốt 41 năm trời.

Một phụ nữ Quảng Ngãi trúng iPhone 13 Pro khi đăng ký truyền hình cáp SCTV

Ngày 12/8 tại trụ sở chi nhánh SCTV Quảng Ngãi, đại diện truyền hình cáp SCTV đã trao chiếc điện thoại iPhone 13 Pro 128GB cho khách hàng trúng giải Nhì của chương trình khuyến mại “SCTV - 30 năm đồng hành cùng gia đình Việt”.

Chưa kịp vui vì bồ nhí sinh đôi con trai đã phát hiện ra sự thật gây sốc

Mặc dù vô cùng hạnh phúc, ông bố vẫn nhận ra cặp song sinh trông không hề giống nhau.

Sự thay đổi của 2 nàng dâu nổi tiếng hoàng gia Anh

Kate Middleton và Meghan Markle từng cư xử thoải mái, ăn mặc giản dị hơn. Từ khi làm dâu hoàng gia Anh, họ phải tuân theo các quy tắc ngầm của Nữ hoàng Elizabeth.

Mười năm ân nghĩa của vợ và màn trở mặt khó tin của chồng

Đã hơn mười năm kể từ khi Hạ Vân và chồng cô gặp nhau, yêu nhau, rồi tiến tới hôn nhân. Thời gian đầu, công việc làm ăn của chồng cô gặp không ít khó khăn, xoay xở vô cùng vất vả.

Bé gái 5 tuổi không có sống mũi an ủi mẹ gây xúc động

Một bé gái 5 tuổi có biệt danh Lele sống tại Hà Nam (Trung Quốc) trở thành biểu tượng cho nghị lực phi thường khi đối mặt với tình trạng khuyết tật của cơ thể.

Cuộc hôn nhân kéo dài hai tháng của cụ ông 65 tuổi và vợ 19 tuổi

Cặp đôi trải qua đám cưới ngập tràn hạnh phúc nhưng hôn nhân kết thúc chóng vánh chỉ sau 2 tháng.

4 cách loại bỏ mỡ thừa của phụ nữ Nhật

Bí quyết giúp phụ nữ Nhật Bản sở hữu vóc dáng săn chắc là bắt đầu từ thói quen ăn uống, sinh hoạt hàng ngày.

Giá cả tăng vọt, dân Hàn Quốc làm một nghề không đủ sống

Giá cả tăng vọt cộng với lãi suất ngân hàng, giá nhiên liệu tăng liên tục khiến nhiều công chức Hàn Quốc phải làm thêm một công việc thứ hai để nuôi sống gia đình.

4 kiểu gia đình này khó nuôi dạy được những đứa trẻ ưu tú

Cha mẹ là tấm gương phản chiếu của con cái nên cần cẩn thận từ lời ăn tiếng nói đến mọi hành động.

Cô bé 8 tuổi 'ước bố được ra tù, không làm điều dại dột nữa'

Mẹ mất từ khi Nhi học lớp 1, bố đi tù chỉ sau 20 ngày mẹ mất. Những đau thương dồn dập có lẽ đã khiến em trưởng thành hơn so với các bạn cùng trang lứa.

Chú rể nhờ anh trai đón dâu vì có trận đấu bóng quan trọng

Mohamed Buya Turay, tiền đạo của CLB Malmö FC đã nhờ anh trai làm chú rể thay vì có trận đấu bóng quan trọng.

Cô gái trẻ bỏ con trong thùng rác, bà chủ khách sạn 3 lần bị đánh oan

Cho rằng chị là người mẹ tồi, ham chơi, để con bị chuột cắn… những người chạy xe ôm, bán hàng rong trước cổng bệnh viện vây lại mắng xối xả, hành hung chị Hương.

Màu hoa nhắc nhở…

Mùa Vu lan năm nay tôi vẫn còn diễm hạnh được cài hoa hồng đỏ - màu hoa tượng trưng cho mình vẫn còn có má.