11 cách dạy con xử lý và phòng ngừa bị bắt nạt

Thông thường, trẻ làm tổn thương người khác thường cũng đang tổn thương.

Tại sao trẻ lại bắt nạt trẻ khác?

Vì bắt nạt người khác làm cho trẻ cảm thấy có ảnh hưởng, sức mạnh. Con người đều cần cảm thấy bản thân có ảnh hưởng, có tác động. Nếu không có được cảm giác gây ảnh hưởng một cách lành mạnh, trẻ có thể khó chống lại cám dỗ của việc gây ảnh hưởng một cách không lành mạnh.

Những trẻ cảm thấy bất lực trong cuộc sống bắt nạt trẻ khác như cách tạo ảnh hưởng giúp trẻ cảm thấy mình có sức mạnh. Với trẻ bị tổn thương, bắt nạt người khác làm trẻ cảm thấy ổn hơn một cách ngắn hạn. Với trẻ bị đe doạ, làm xấu hổ hoặc làm tổn thương, những cảm xúc này làm trẻ cảm thấy quá tải, trẻ muốn làm xấu hổ, đe doạ hoặc làm tổn thương người khác.

Thông thường, trẻ làm tổn thương người khác thường cũng đang tổn thương. Làm thế nào để giúp trẻ phát triển các kỹ năng để xử lý việc bị bắt nạt và phòng ngừa con bắt nạt người khác?

1. Làm mẫu sự đồng cảm, tôn trọng từ khi con còn nhỏ

“Nếu con đã quen ngay từ đầu rằng con được đối xử một cách tôn trọng, con sẽ dễ dàng nhận ra khi con bị đối xử một cách thiếu tôn trọng và sẽ bảo vệ mình.” Cách hiệu quả nhất để giúp con không bị bắt nạt và không trở thành kẻ bắt nạt là giúp con lớn lên trong các mối quan hệ tôn trọng, yêu thương, hơn là mối quan hệ sử dụng quyền lực, sức mạnh để kiểm soát con.

Trẻ học được từ cả 2 vai trong mỗi mối quan hệ. Nếu đánh con, con học rằng bạo lực là cách giải quyết xung đột với người khác. Nghiên cứu cho thấy trừng phạt thể chất làm tăng hành vi bắt nạt. Việc dạy trẻ bằng cách trừng phạt dạy trẻ sử dụng bạo lực với người khác hoặc để người khác sử dụng bạo lực với mình. Việc phạt con dạy trẻ rằng người lớn sử dụng quyền lực để trẻ nghe lời, và dạy trẻ rằng bắt nạt có thể chấp nhận được. Hãy sử dụng các hình thức dạy con tích cực khác.

2. Giữ kết nối với con trong mọi tình huống

Trẻ cô đơn có nguy cơ bị bắt nạt cao hơn. Trẻ thường cảm thấy xấu hỏ khi bị bắt nạt, trẻ không muốn nói với bố mẹ. 80% việc làm cha mẹ là sự kết nối gần gũi với con và chỉ 20% là hướng dẫn. Sự hướng dẫn không hiệu quả trừ khi bạn với con có mối quan hệ gắn kết, nếu không, sự hướng dẫn sẽ làm con tránh xa bạn. Vì vậy hãy ưu tiên mối quan hệ với con, giao tiếp cởi mở với con trong bất cứ tình huống nào.

3. Làm mẫu sự tự tin trong tương tác với mọi người

Nếu bạn có xu hướng dễ dàng nhượng bộ để không làm lớn chuyện, nhưng sau đó cảm thấy không công bằng, đây là lúc cần thay đổi. Con đang quan sát bạn. Hãy thử tìm các cách khác để thể hiện nhu cầu, bảo vệ quyền của bạn mà vẫn tôn trọng với người khác.

4. Hướng dẫn con cách bày tỏ ý kiến một cách tôn trọng

Trẻ cần học được rằng trẻ có thể đạt nhu cầu của mình mà vẫn tôn trọng người khác. Hướng dẫn con cách nói mà con có thể sử dụng "Bây giờ đến lượt tớ." "Nào, dừng lại." "Bỏ tay ra khỏi chân tớ." "Không làm đau người khác." "Tớ không thích cậu gọi tớ như vậy. Tớ muốn cậu gọi bằng tên tớ."

5. Dạy con các kỹ năng xã hội

Kẻ bắt nạt săn tìm trẻ dễ bị tổn thương. Nếu con gặp khó khăn trong kỹ năng xã hội, hãy ưu tiên hỗ trợ con kỹ năng xã hội để con không hấp dẫn kẻ bắt nạt. Chơi các trò chơi về kỹ năng xã hội, luyện tập ở nhà với con. Đóng vai với con các tình huống làm quen với bạn mới, tổ chức trò chơi. Ví dụ, trẻ hoà nhập nhanh thường đầu tiên quan sát trước, sau đó tìm cách phù hợp gia nhập nhóm, hơn là đột ngột xông vào. Nhiều khi vì muốn được chấp nhận, trẻ tiếp tục chơi với nhóm bạn kể cả khi bị trưởng nhóm bắt nạt.

Nếu bạn cảm thấy con có vẻ dễ bị tổn thương, hãy để ý lắng nghe con nói về tương tác với bạn bè để giúp con học cách lắng nghe cảm xúc bên trong và hỗ trợ con xây dựng mối quan hệ lành mạnh.

6. Dạy con hiểu về bắt nạt

Nghiên cứu cho thấy bắt nạt bắt đầu bằng lời nói. Phản ứng đầu tiên của “nạn nhân” quyết định trẻ còn tiếp tục là đối tượng hướng đến hay không.

Nếu kẻ bắt nạt thấy cảm thấy thành công trong việc làm trẻ cáu giận, cảm giác quyền lực, việc bắt nạt thường sẽ tăng tiến. Vì vậy nên thảo luận với con TRƯỚC KHI bắt nạt xảy ra để khi xảy ra tình huống đó, con có thể xử lý thành công khi kẻ bắt nạt “thử” phản ứng của con.

7. Chuẩn bị bằng cách đóng vai để con cảm thấy thoái mái khi xử lý tình huống bị trêu trọc và khiêu khích

Đóng vai với con cách con thể bảo vệ mình khi bị bắt nạt. Chỉ cho con thấy kẻ bắt nạt muốn trẻ có phản ứng làm cho mình có quyền lực, con thể hiện cảm xúc và đánh lại chính là phản ứng kẻ bắt nạt muốn. Giải thích với con khi con không thể kiểm soát hành vi của kẻ bắt nạt, con có thể kiểm soát phản ứng của mình.

Trong mọi tương tác, cách con phản ứng có thể làm tính huống tăng tiến hoặc giảm nhẹ.

Con cần tránh “sa đà” vào tình huống đó bất kể kẻ bắt nạt làm con giận dữ thế nào. Chiến lược tốt nhất để giữ phẩm giá của bản thân và giữ phẩm giá cho “kẻ bắt nạt”—Nói cách khác, giữ phẩm giá bản thân bằng cách đi ra khỏi tình huống đó, và không tấn công hoặc xúc phạm kẻ bắt nạt.

Để làm điều đó, nói một cách bình tĩnh:

"Cậu ạ, tớ sẽ bỏ qua điều cậu nói."

"Tớ nghĩ là tớ có việc khác cần làm."

"Không, cám ơn cậu."

Rồi, đi ra chỗ khác.

Dạy con đếm từ 1 đến 10 để giữ bình tĩnh, nhìn vào mắt kẻ bắt nạt và nói như trên. Luyện tập với con cho đến khi con có thể nói một cách cương quyết, bình tĩnh.

8. Nói với trẻ không có gì xấu hổ khi cảm thấy sợ người bắt nạt, khi đi ra chỗ khác và nói với người lớn để được giúp đỡ Tình huống bắt nạt có thể leo thang, và giữ an toàn quan trọng hơn giữ thể diện.

9. Dạy trẻ can thiệp để phòng ngừa bắt nạt khi chứng kiến

Chuyên gia về lĩnh vực bắt nạt Michele Borba nói rằng các nghiên cứu cho thấy trẻ có thể ngừng việc bắt nạt một nửa thời gian, trong vòng 10 giây.

Can thiệp: Đồng hành với trẻ đang bị bắt nạt và đưa bạn ra khỏi tình huống nguy hiểm

– Đứng cạnh trẻ bị bắt nạt, dẫn bạn đi ra chỗ có thể có người lớn giúp đỡ. Nói "Trông bạn có vẻ buồn" hoặc "Cô đang đi tìm cậu đấy" hoặc "Cô giáo bảo tớ đi tìm cậu cho cô."

Tìm kiếm sự giúp đỡ

– Người bắt nạt thích có khán giả theo dõi. Lôi kéo các bạn khác ủng hộ con bằng cách nói “Các cậu ơi, tớ cần các cậu giúp”, sau đó đi “ Nào, đi thôi!” Và nếu bạn thấy không bị nguy hiểm, gọi cô giáo.

10. Hướng dẫn các kỹ năng tránh bắt nạt cơ bản

Bắt nạt xảy ra khi không có mặt người lớn. Nếu con đã từng bị bắt nạt, con nên tránh nơi không được giám sát. Ngồi trên hàng đầu trên xe buýt, đứng trên hàng đầu, ngồi gần bàn có người lớn là chiến lược để tránh bắt nạt.

11. Đừng ngần ngại can thiệp

Nhiệm vụ của phụ huynh là bảo vệ con. Hướng dẫn con bảo vệ mình, gọi điện cho thầy cô giáo hoặc hiệu trưởng. Đừng làm con cảm thấy con phải xử lý việc bị bắt nạt một mình. Kể cả khi không tổn thương thể xác, con cũng đang bị tổn thương tinh thần một cách sâu sắc. Sự xúc phạm, cô lập ảnh hưởng lớn đến tâm lý con.

Nếu trường không thể bảo vệ con, có thể xem xét việc chuyển trường.

Trần Kiều Như (dịch từ: Laura Markham)

tin nổi bật

Nam sinh khuyên bố: ‘Con lớn rồi, bố hãy đi bước nữa’ trước toàn trường

Trước nhiều bạn bè ở Trường THPT Đoàn Thị Điểm (Hà Nội), Nguyễn Thành Đạt, học sinh lớp 12C2 nhắn nhủ mong bố sớm tìm được bến đỗ trong Lễ trưởng thành diễn ra hôm 22/6 vừa qua.

Trường học Hà Nội 'ép' phụ huynh cam kết cho con học IELTS?

Một số phụ huynh của Trường THCS và THPT Lương Thế Vinh (Hà Nội) bày tỏ sự không hài lòng khi nhận được thông báo mới đây của nhà trường yêu cầu phải cam kết cho con học chương trình IELTS tại trường.

Ba giáo viên bị bắt vì trói tay trẻ mẫu giáo

Sau khi video quay cảnh 2 trẻ mẫu giáo bị trói tay sau lưng lan truyền rộng rãi trên mạng, 3 giáo viên của 1 trung tâm chăm sóc trẻ ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc đã bị bắt giữ ngay lập tức.

Nữ nhân viên trộn chất thải vào thức ăn ở trường học

Một nữ nhân viên 20 tuổi tại một trường công ở Okazaki (Aichi, Nhật Bản) vừa bị bắt vì tội trộn “phân người” vào thức ăn trưa ở trường.

Người mẹ tặng con gái bó hoa 'thần tượng K-Pop' sau buổi thi vào lớp 10

Cầm một “bó hoa” được kết nên bởi những bức ảnh các thần tượng K-pop (Hàn Quốc), chị Nguyễn Tố Như nổi bật trước điểm thi vào lớp 10 tại Trường THCS Phan Đình Giót.

Đã có 200 sinh viên ở Cần Thơ đến trình báo bị lừa

Gần 200 sinh viên đã đến cơ quan Công an trình báo bị Trương Quang Anh Đức lừa đảo khiến bỗng dưng ôm nợ. Công an cũng làm việc với 4 công ty tài chính để phục vụ công tác điều tra.

Bộ ba sản phẩm giáo dục ứng dụng công nghệ AI cá nhân hoá

Geniebook - công ty Công nghệ giáo dục (Ed-tech) từ Singapore đã thiết kế nền tảng học trực tuyến Geniebook ứng dụng công nghệ AI cá nhân hoá với bộ ba sản phẩm: GenieSmart, GenieClass và GenieAsk dành cho học sinh tiểu học và trung học.

Hàng trăm học sinh tham gia trại hè Khai phóng năng lượng tại Everest School

Trại hè Khai phóng năng lượng 2022 dành cho trẻ từ 6-16 tuổi chính thức khai mạc khoá đầu tiên từ ngày 6/6 - 17/6 tại hệ thống giáo dục Everest, thu hút hơn 300 học sinh tại các quận, huyện của Hà Nội tham gia.

Các trường không được đóng gói bán SGK kèm sách bài tập, tham khảo

Bộ GD-ĐT yêu các các giám đốc Sở chỉ đạo các trường không thực hiện việc lập danh mục, đóng gói thành bộ SGK kèm sách bài tập, sách tham khảo và các tài liệu khác ngoài danh mục sách được phê duyệt để học sinh, phụ huynh mua.

Khởi động chuỗi talkshow giáo dục Dino Talk

Dino Talk - Chuỗi talkshow chuyên sâu về giáo dục ngôn ngữ, sự kiện bên lề ra mắt phiên bản Beta Private của ứng dụng tiếng anh STEM - Dino How, đang thu hút được nhiều sự quan tâm của các bậc phụ huynh quan tâm đến giáo dục cho trẻ nhỏ.

Trường Quốc tế TP.HCM muốn khép lại sự việc học sinh xô xát

Liên quan đến vụ học sinh xô xát, Trường quốc tế TP.HCM thông tin quá trình giải quyết và hòa giải được thực hiện một cách riêng tư để bảo vệ các học sinh liên quan.

Nam giáo viên mặc sườn xám cổ vũ học sinh thi đại học

Những hình ảnh các giáo viên nam ở Trung Quốc mặc sườn xám để cổ vũ tinh thần cho các sĩ tử “Gaokao” đang được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội.

Mở rộng điều tra vụ hàng loạt sinh viên Cần Thơ bỗng dưng ôm nợ

Tại cơ quan Công an, Trương Quang Anh Đức khai nhận số tiền có được trong vụ “lừa sinh viên đứng tên mua hộ giùm sản phẩm” đã đem ra ngoài cho vay lại…

Dino How - Ứng dụng tiếng Anh STEM cho trẻ mầm non, tiểu học

Công ty Cổ phần Giáo dục Công nghệ 1Edtech đã hợp tác cùng BBC Learning English cho ra đời Dino How - ứng dụng tiếng Anh STEM dành cho trẻ từ 3-10 tuổi.

Sinh viên kiến trúc biến tường cũ thành bức tranh đầy màu sắc

Bức tường cũ kỹ nhưng qua bàn tay khéo léo của các bạn sinh viên ở Đà Nẵng đã trở nên sinh động, đầy màu sắc.