Các nghị sĩ Mỹ đã cáo buộc Trung Quốc chèn ép các nước láng giềng để gây sức ép trong yêu sách chủ quyền ở Biển Đông. Họ cũng đặt ra câu hỏi về khả năng của Mỹ trong việc giữ trật tự khu vực.

Chủ tịch UB Đối ngoại Hạ viện Mỹ Ileana Ros-Lehtinen lên án TQ chèn ép láng giềng. Ảnh: americas-forum

3 ủy ban Quốc hội Mỹ trong tuần này đã và sẽ có các phiên điều trần để xem xét những gì mà họ coi là mối đe dọa an ninh từ Trung Quốc. Trước thềm bầu cử tổng thống, ứng viên Cộng hòa Mitt Romney đã cáo buộc đương kim tổng thống Barack Obama về sự "mềm dẻo" với Trung Quốc, đặc biệt trong thương mại.

Chỉ trích mà các thành viên của UB Đối ngoại Hạ viện Mỹ đưa ra trong phiên điều trần 12/9 đã thẳng thừng nhằm vào Bắc Kinh. Nữ chủ tịch ủy ban Ileana Ros-Lehtinen nói, Trung Quốc "bắt nạt các láng giềng hàng hải" trong khát khao trở thành cường quốc thống trị châu Á, kiểm soát những tuyến đường biển sống còn để có thể bóp nghẹt vận chuyển năng lượng và thương mại. Bà cho rằng, Mỹ sẽ đứng cạnh các đồng minh như Philippines và Nhật Bản.

“Các cuộc khủng hoảng toàn cầu khác không thể khiến chúng tôi chệch hướng trong việc duy trì và đảm bảo lợi ích quốc gia quan trọng ở Biển Đông và Tây Thái Bình Dương", bà nói trong phiên điều trần.

Nghị sĩ Dân chủ của UB Đối ngoại Hạ viện Howard Berman khẳng định, chính quyền Obama nhiều lần khẳng định rõ ràng rằng, Mỹ sẽ không cho phép Trung Quốc khẳng định bá quyền trong khu vực. Theo ông, Mỹ cần tiếp tục gây áp lực với Trung Quốc để giải quyết vấn đề chủ quyền một cách hòa bình.

Trung Quốc có tranh chấp lãnh thổ với một số nước Đông Nam Á ở Biển Đông - vùng biển giàu có trữ lượng dầu khí và sở hữu những lộ trình sống còn với thương mại toàn cầu. Tranh chấp giữa Trung Quốc và những nước này đang ngày một leo thang. Trung Quốc đưa ra yêu sách chủ quyền bao trùm hầu như toàn bộ vùng biển, bất chấp những ranh giới lượn sát bờ biển nước khác. Trong tháng 7, Trung Quốc đã lập một thành phố cùng đơn vị đồn trú trên hòn đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam.

Mỹ cho rằng, những động thái trên của Trung Quốc là suy yếu các nỗ lực quản lý và giải quyết các tranh chấp bằng con đường ngoại giao. Điều này khiến Bắc Kinh bực bội và nhiều lần cảnh báo Washington không can thiệp vào tranh chấp. Về phần mình, Mỹ khẳng định không đứng về phía nào trong cạnh tranh chủ quyền lãnh thổ, nhưng cũng tuyên bố có một lợi ích an ninh quốc gia trong duy trì và đảm bảo hòa bình, ổn định khu vực.

Trong phiên điều trần ngày 12/9, nghị sĩ Mike Kelly, R-Pa., đã đặt câu hỏi về khả năng của Mỹ khi duy trì sự hiện diện quân sự khắp thế giới. Ông cho rằng Trung Quốc giờ đây la ̀"kẻ khó chơi nhất trong khu vực".

Nghị sĩ Brad Sherman thì kêu gọi các đồng minh của Mỹ cần gánh vác gánh nặng an ninh nhiều hơn. “Các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là những nước lo ngại về sự bành trướng của Trung Quốc, cần dành một tỉ lệ thích hợp trong GDP để phòng thủ hải quân", ông nói.

Hôm nay, UB Tình báo Hạ viện Mỹ sẽ đặt ra những câu hỏi về hai hãng công nghệ lớn của Trung Quốc khi họ xem xét những cáo buộc rằng, sự liên quan của các hãng này tại thị trường Mỹ có thể đặt ra mối đe dọa với an ninh quốc gia. Một ủy ban khác tại Hạ viện hôm qua cũng đã xem xét những cáo buộc liên quan tới vấn đề nhân quyền tại Trung Quốc.

Thái An (theo Washington Post)