40 năm 'chăm nuôi', công nghiệp ô tô vẫn lụi tàn

Philippines phát triển công nghiệp ô tô đã 40 năm, song cũng giống như Việt Nam, đến nay vẫn khá lẹt đẹt. Các doanh nghiệp ô tô bỏ đi là tin buồn cho ngành công nghiệp ô tô Philippines, dù đã tung ra gói hỗ trợ lớn.

Không trụ được, nhà đầu tư rời bỏ

Honda đã quyết định rút khỏi Philippines với việc dừng hoạt động nhà máy sản xuất lắp ráp ô tô nằm ở phía Nam Thủ đô Manila vào tháng 3/2020. Đây là tin buồn cho ngành công nghiệp ô tô Philippines, dù đã tung ra gói hỗ trợ lớn, nhưng vẫn không giữ chân được các nhà đầu tư.

Nhà máy của Honda tại Philippines đi vào hoạt động từ năm 1992, hiện sản xuất các mẫu xe BR-V và City để đáp ứng nhu cầu trong nước. Nguyên nhân Honda dừng hoạt động sản xuất là do xe nhập khẩu nguyên chiếc từ khu vực ASEAN về rẻ hơn xe trong nước. Năm 2019, Honda đã chứng kiến doanh số sụt giảm mạnh tại Philippines, chỉ bán được 20.338 xe, giảm 12,7% so với 2018.

{keywords}
Công nghiệp ô tô Philippines được hưởng ưu đãi lớn 

Philippines đã phát triển công nghiệp ô tô từ cách đây 40 năm. Song, cũng giống như Việt Nam, đến nay ngành công nghiệp này vẫn khá lẹt đẹt. Ô tô trong nước có sản lượng thấp, tỷ lệ nội địa hóa thấp. Trong khi đó, thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ các nước ASEAN vào Philippines, theo ATIGA/CEPT, đã giảm về 0% từ năm 2010. Vì thế, ngành công nghiệp ô tô Philippines cũng chịu cạnh tranh khốc liệt với ô tô nguyên chiếc nhập khẩu từ Thái Lan và Indonesia. Giá thành ô tô sản xuất trong nước tại Philippines cũng cao hơn xe nhập khẩu nguyên chiếc.

Nhận thấy sức ép lớn lên nền kinh tế và an ninh quốc phòng, nước này quyết tâm thúc đẩy công nghiệp ô tô phát triển. Năm 2016, Chính phủ Philippines đã tung ra gói hỗ trợ với tổng ngân sách là 600 triệu USD, dành cho các dòng xe ưu tiên để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Theo đó, DN sản xuất, lắp ráp ô tô, đầu tư với quy mô lớn, có tổng sản lượng xe cộng dồn, tính đến thời điểm đăng ký tham gia chương trình hỗ trợ, đạt 100.000 chiếc và cam kết cả vòng đời dự án đạt 200.000 chiếc, sẽ được nhận 1.000 USD/xe. Tiền sẽ để các DN đầu tư nhà xưởng, trang thiết bị sản xuất nhằm tăng sản lượng và sản xuất thân vỏ xe với tỷ lệ nội địa hóa đạt 50%. Thời hạn hưởng ưu đãi ít nhất là 6 năm.

Cách tính ưu đãi để hỗ trợ của Philippines cũng rất đơn giản, dựa trên khối lượng linh kiện sản xuất. Tức là lấy một chiếc xe mẫu cân lên, xem tổng khối lượng bao nhiêu kg, rồi cân riêng các linh kiện DN sản xuất trong nước lắp trên xe. Nếu khối lượng linh kiện sản xuất trong nước đạt từ 50% tổng khối lượng xe trở lên sẽ được hỗ trợ 1.000 USD/xe.

Tuy nhiên, do xe nhập từ Thái Lan và Indonesia hưởng thuế 0% tràn vào, có giá rẻ hơn và Philippines còn cho nhập khẩu cả ô tô đã qua sử dụng với thuế thấp, nên xe trong nước vẫn không cạnh tranh nổi, sản lượng thấp, các nhà sản xuất cứ rút lui dần.

Các nhà sản xuất tại Philippines cho biết, với tổng số 200.000 xe chia đều cho 6 năm, mỗi năm mỗi mẫu xe cần đạt 35.000 chiếc là được hưởng ưu đãi, nhưng họ vẫn gặp khó khăn. Đến nay, đã bước sang năm thứ 5 thực hiện chính sách này nhưng công nghiệp ô tô Philippines vẫn không khởi sắc. Sau khi Honda rời đi, chỉ còn Toyota và Mitsubishi trụ lại, nhưng sản lượng cũng không lớn và đang chật vật cạnh tranh với xe nhập khẩu nguyên chiếc.

“Vết xe đổ” Philippines

Theo trang Kyodo News, việc Honda đóng cửa nhà máy ở Philippines sẽ ảnh hưởng tới khoảng 2.000 người lao động. Ngoài 400 lao động thường xuyên tại nhà máy, nhiều lao động tại 6 công ty cung cấp phụ tùng cũng sẽ mất việc làm. Liên đoàn Lao động, Bộ Công nghiệp và Thương mại Philippines đã phải vào cuộc để tìm các giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực.

{keywords}
Xe nhập khẩu nguyên chiếc tràn vào khiến ô tô sản xuất lắp ráp trong nước của Philippines không trụ nổi 

So với Philippines, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam cũng trong tình cảnh tương tự khi xe trong nước có tỷ lệ nội địa hóa thấp, sản lượng thấp và đang chịu sức ép lớn từ xe nhập khẩu hưởng thuế ưu đãi 0%.

Tuy nhiên, hiện các DN tại Việt Nam vẫn đẩy mạnh đầu tư vào sản xuất lắp ráp ô tô trong nước. Mới đây nhất, Ford Việt Nam đã đầu tư 80 triệu USD để nâng công suất nhà máy từ 14.000 xe/năm lên 40.000 xe/năm. Toyota Việt Nam đang đầu tư nâng công suất từ 50.000 xe/năm lên 93.000/xe/năm. Mitsubisshi Việt Nam cũng lên kế hoạch đầu tư nhà máy mới công suất 50.000 xe/năm tại Long An.

Với các DN trong nước, Công ty Trường Hải đã hoàn thành giai đoạn 1 nhà máy ô tô Mazda công suất 50.000 xe/năm vào tháng 3/2018 và vừa nâng công suất nhà máy Kia từ 20.000 xe lên 50.000 xe/năm. Đặc biệt là Vingroup đầu tư nhà máy ô tô VinFast tại Hải Phòng, với công suất 250.000 xe/năm giai đoạn 1 và TC Motor có kế hoạch đầu tư nhà máy 120.000 xe Hyundai/năm.

Tuy nhiên, đầu tư sản xuất ô tô đang gặp những khó khăn lớn. Năm 2019, kim ngạch nhập khẩu ô tô nguyên chiếc đạt 3,1 tỷ USD, tăng gần gấp đôi so với 2018, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất trong nước. Ô tô nhập khẩu tăng trưởng mạnh, trong khi ô tô sản xuất trong nước tăng trưởng âm. Chi phí sản xuất cao nên xe nội địa khó cạnh tranh với xe nhập khẩu về giá.

Bộ Công Thương cho rằng, nếu không có các ưu đãi đủ sức hấp dẫn, giúp xe trong nước cạnh tranh được với xe nhập khẩu nguyên chiếc, Việt Nam sẽ tiếp tục bỏ lỡ cơ hội thu hút các dự án đầu tư lớn ngành ô tô và ảnh hưởng đến sự tồn tại của các DN sản xuất ô tô nội địa như Trường Hải, TC Motor, VinFast.

Vừa qua, Chính phủ đã quyết định gỡ bỏ rào cản hành chính với xe nhập khẩu nguyên chiếc. Thủ tục thông quan rất thông thoáng, trong khi xe nhập từ ASEAN về lại được hưởng thuế ưu đãi 0%, dự báo sẽ tràn vào ngày càng nhiều. Đầu tư sản xuất lắp ráp ô tô trong nước rất rủi ro. Liệu Việt Nam có đi theo “vết xe đổ” của Philippines, khi các DN sản xuất lắp ráp ô tô dần rút khỏi thị trường?

Trần Thủy

tin nổi bật

Shopee, Lazada phải bổ sung giấy phép kinh doanh

Các sàn thương mại điện tử có vốn đầu tư nước ngoài đang kinh doanh tại Việt Nam như Lazada, Shopee... phải bổ sung Giấy phép kinh doanh trước ngày 1/1/2023.

Đất đấu giá ven đô lại "nóng bỏng tay", cao gấp hơn 5 lần giá khởi điểm

Nhiều phiên đấu giá đất các huyện ven trung tâm Hà Nội thời gian gần đây liên tục thắng lớn, thậm chí, có thửa đất còn cao gấp hơn 5 lần so với giá khởi điểm.

'Đại bàng' đổ bộ, chuyên gia cảnh báo mối nguy

Thị trường bất động sản công nghiệp Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực sau khi Việt Nam mở cửa lại các đường bay quốc tế. Tuy nhiên, việc tăng giá thuê đang khiến nhiều chuyên gia lo ngại.

Cơn 'ngán' du lịch: Áp lực 200%, lương thấp sao tươi cười nổi với khách

Một hướng dẫn viên du lịch nổi tiếng, sau 2 năm dịch bệnh thì giờ làm dịch thuật và bán quần áo. Đây là một trong những lý do khiến nhiều người "ngán" ngành du lịch bấp bênh.

Bỏ phương án chia cả nước thành 7 vùng: Lâm Đồng vẫn ở Tây Nguyên

Đầu năm 2019, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đề xuất phân chia cả nước thành 7 vùng kinh tế - xã hội, thay vì 6 vùng như lâu nay. Sau thời gian bàn thảo, kết quả là giữ nguyên 6 vùng.

Nơi nào giàu nhất thế giới?

Những nơi giàu nhất thế giới theo danh sách của Global Finance hầu hết đều không phải là các nước lớn nhất hay hùng mạnh nhất.

Lộ diện những hành lang kinh tế quan trọng bậc nhất 10-30 năm tới

Dự thảo quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 định hướng tập trung hình thành và phát triển một số hành lang kinh tế, vùng động lực, các đô thị lớn, các khu kinh tế gắn với bộ khung kết cấu hạ tầng quốc gia.

Câu chuyện về nơi biến rác thành điện

Lượng rác thải tăng trong khi quỹ đất ngày càng eo hẹp đang biến việc xử lý rác bằng phương pháp đốt thành một xu hướng trên thế giới. Điều này thúc đẩy sự phát triển của các dự án nhà máy điện rác.

Việt Nam hướng tới GDP 7,5%, đề phòng rủi ro gia tăng

Nền kinh tế Việt Nam hồi phục mạnh mẽ nhờ ngành dịch vụ tăng tốc và khu vực chế biến chế tạo đứng vững trước sóng gió. Dự báo tăng trưởng kinh tế đạt 7,5% trong 2022 và lạm phát ở mức 3,8%.

Hồ sơ hãng hàng không Việt trước nguy cơ bị xóa sổ

Pacific Airlines là hãng bay giá rẻ đầu tiên của Việt Nam, từng có 12 năm hoạt động dưới tên gọi Jetstar Pacific. Hãng này từng nhiều lần phải tái cơ cấu, đổi chủ sở hữu để "sống sót".

600 khách phải chờ đến nửa đêm vì thiếu người dọn phòng

2 năm qua, một lượng lớn nhân viên ngành du lịch đã nghỉ làm, đi tìm công việc khác. Việc cần thiết bây giờ là đào tạo gấp và tìm nguồn nhân lực mới thay thế.

Phải ra tận Bộ xin xỏ giấy tờ, Cục Hải quan bị doanh nghiệp kiện ra tòa

Các doanh nghiệp phải đi ra tận Bộ để xin xác nhận thủ tục xuất nhập khẩu dù đoàn Đại biểu Quốc hội đã nhiều lần kiến nghị.

Số lượng siêu thị: 3 địa phương gây bất ngờ, Hà Nội khác hẳn TP.HCM

Siêu thị là loại hình thương mại hiện đại, nhưng để mở rộng được kênh bán hàng này không phải dễ. Thống kê cho thấy nhiều địa phương 7 năm nay không thêm được siêu thị nào, thậm chí còn giảm.

Phồn thịnh top đầu thế giới, bí mật của quốc gia dân số chưa bằng TP.HCM

Không lạm dụng tài nguyên mà đầu tư vào công nghệ, đào tạo con người để thực hiện những điều không tưởng. Israel đang là một trong những quốc gia có nền kinh tế phồn thịnh trên thế giới.

Bán đất thời “hạ sốt”, nhà đầu tư mệt mỏi vì bị ép giá

Thị trường bất động sản hạ nhiệt, nhiều nhà đầu tư hiện nay muốn thoát hàng để giữ an toàn cho nguồn vốn. Tuy nhiên, mua dễ bán khó khiến nhiều người rơi vào hoàn cảnh mệt mỏi vì bị ép giá.