
Tại hội nghị góp ý dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa chiều 11/9, ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Pháp lý Doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM, cho rằng việc đổi tên luật từ “Hỗ trợ” sang “Phát triển” cho thấy sự thay đổi trong tư duy chính sách.
Ông Nghĩa đánh giá Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 còn thiếu tính thực chất, theo hướng “làm cũng được mà không làm cũng không sao”, nên hiệu quả trên thực tế chưa cao. Trong khi đó, dự thảo mới mở rộng phạm vi điều chỉnh, không chỉ quy định chính sách hỗ trợ mà còn bổ sung hình thức, phương thức quản lý, qua đó nâng cao tính thực thi.
Góp ý về đối tượng áp dụng, ông Nghĩa kiến nghị luật cần có quy định ngăn nguy cơ doanh nghiệp lớn chia, tách thành nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm đáp ứng điều kiện hưởng chính sách hỗ trợ.
Ông đề xuất loại khỏi diện áp dụng những doanh nghiệp được thành lập từ việc chia, tách trước khi luật có hiệu lực; hoặc tính tổng quy mô các doanh nghiệp cùng ngành nghề, cùng tập đoàn và cùng địa phương.

"Trường hợp một doanh nghiệp lớn chia thành nhiều doanh nghiệp nhỏ để đáp ứng tiêu chí và cùng được hưởng chính sách hỗ trợ sẽ ảnh hưởng đến cạnh tranh, tạo sự không công bằng với các doanh nghiệp nhỏ và vừa thực sự cần hỗ trợ" - ông Nghĩa phân tích.
Về tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Nghĩa đề xuất nâng ngưỡng tổng nguồn vốn từ không quá 100 tỷ đồng lên 200 tỷ đồng, doanh thu từ 300 tỷ đồng lên 500 tỷ đồng, đồng thời cân đối với nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước.
Ông Nghĩa cho rằng nên cho phép doanh nghiệp chủ động lựa chọn, đăng ký phương pháp tính thuế phù hợp thay vì phụ thuộc vào quyết định của cơ quan thuế.
Về mở rộng thị trường, ông đề nghị nghiên cứu cơ chế thưởng xuất khẩu theo từng thời kỳ cho doanh nghiệp khai thác thị trường mới, phát triển sản phẩm xuất khẩu mới hoặc có mức tăng trưởng kim ngạch đột biến, thay vì áp dụng đại trà.
Tại hội nghị, bà Nguyễn Võ Minh Thư, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TPHCM, kiến nghị dự thảo luật làm rõ doanh nghiệp nhỏ và vừa có vốn đầu tư nước ngoài có thuộc đối tượng áp dụng của luật hay không. Theo bà, nhóm doanh nghiệp có tỷ lệ vốn ngoại trên 50% tại các khu chế xuất, khu công nghiệp hiện khá phổ biến.
Ngoài ra, bà Nguyễn Thị Kim Oanh, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TPHCM, cho rằng quy định về thuế, kế toán quá nhiều và phức tạp, ngay cả luật sư cũng khó nắm bắt hết. Bà kiến nghị tăng cường hỗ trợ tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp, nhất là trong quá trình chuyển đổi.

98% doanh nghiệp nhỏ và vừa, chỉ chiếm 20-25% dư nợ tín dụng
Phó Trưởng đoàn ĐBQH TPHCM Võ Hoàng Ngân cho biết các ý kiến tại hội nghị sẽ được tổng hợp để gửi đại biểu Quốc hội trong đoàn, phục vụ thảo luận tại nghị trường.
Ông mong các đại biểu, chuyên gia, hiệp hội và các sở, ban, ngành tiếp tục tham gia thảo luận sâu hơn, cụ thể hơn, nhất là những vấn đề xuất phát từ thực tiễn, để có cơ sở tổng hợp, gửi cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện dự thảo luật trước khi thông qua.
Theo ông Ngân, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp cả nước nhưng dư nợ tín dụng chỉ chiếm khoảng 20-25% tổng dư nợ của nền kinh tế. Điều này cho thấy khoảng cách giữa chủ trương hỗ trợ và khả năng tiếp cận nguồn lực thực tế vẫn còn lớn.
Phó Trưởng đoàn ĐBQH TPHCM nhận định dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) thể hiện tư duy chuyển từ “hỗ trợ” sang “phát triển”. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát các chính sách về tín dụng, thuế, đất đai, khoa học công nghệ, thị trường, đào tạo và pháp lý; hoàn thiện tiêu chí phân loại doanh nghiệp và cơ chế hỗ trợ các nhóm ưu tiên.
Theo ông, chính sách cũng cần chuyển từ quản lý đầu vào sang đánh giá kết quả, đồng thời gắn phân cấp với minh bạch và trách nhiệm giải trình.
