Ám ảnh nhà đất đổ vỡ, trăm ngàn tỷ trong vùng rủi ro

Về nguyên tắc, thị trường bất động sản phải khai thác giá trị đầu tư trên đất, chứ không phải chờ đất tăng giá để gặt hái lợi nhuận. Bỏ tiền vào bất động sản để chờ giá lên rồi bán là một hành động làm hại nền kinh tế.

Tìm kiếm lợi nhuận cao

Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho biết, dư nợ tín dụng bất động sản tính đến hết quý 1/2021 đạt 1,85 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng của toàn ngành ngân hàng, tăng 3% so với cuối năm 2020. Tăng trưởng tín dụng bất động sản quý 1/2021 cao hơn so với mặt bằng tăng trưởng tín dụng chung các ngành kinh tế.

Thời gian qua, để kích cầu tín dụng, hầu hết các ngân hàng thương mại đều có chương trình cho vay mua bất động sản với mức lãi suất ưu đãi. Hiện nhiều ngân hàng đang áp mức lãi suất cho vay 5,9%/năm trong 3 tháng đầu, từ 6,79%/năm trong 6 tháng đầu hoặc từ 7,6%/năm trong 12 tháng đầu. Sau khi hết ưu đãi, lãi suất thả nổi ở mức 9-11%/năm, giảm 1-2%/năm so với trước.

Ngoài ra, trong bối cảnh hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn, các ngân hàng đang đẩy mạnh “rót vốn” cho kinh doanh bất động sản, vì đây là lĩnh vực cho vay có lãi suất cao.

{keywords}
 

Tại rất nhiều ngân hàng, dư nợ cho vay lĩnh vực bất động sản hiện chiếm tỷ lệ lớn. Nếu tính tổng các lĩnh vực cho vay liên quan đến bất động sản bao gồm: cho vay kinh doanh, xây dựng, cho vay cá nhân để mua nhà ở, nhận quyền sử dụng đất để xây nhà ở cho vay đầu tư khu du lịch,... có ngân hàng chiếm tới 70%, nhiều ngân hàng ở mức từ 20% đến hơn 40% tổng dư nợ. 

Cũng phải thừa nhận rằng, lợi nhuận cao của các ngân hàng trong năm 2020 bất chấp đại dịch Covid-19 có phần đóng góp của lĩnh vực cho vay bất động sản. Lợi nhuận quý 1/2021 cao cũng “thừa hưởng thành quả” từ cho vay bất động sản.

Một số nhân viên ngân hàng thương mại cổ phần cho hay cho vay bất động sản đang đầy hứa hẹn. Lãi suất gửi tiết kiệm chưa bao giờ thấp như thời gian qua, dịch Covid khiến hàng loạt cơ sở sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, phải đóng cửa. Nhiều nhà đầu tư đã chuyển hướng sang bất động sản, bởi đây không chỉ là kênh đầu tư mà còn là nơi cất trữ tài sản an toàn.

Cứ giả định rằng tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2021 chỉ đạt được như năm 2020, lãi suất tiền gửi và lãi suất huy động như năm 2020, tăng trưởng tín dụng bất động sản, tỷ giá hối đoái và tỷ giá ngoại tệ tương tự như 2020, bức tranh xấu nhất của thị trường là giá bất động sản sẽ bằng năm 2020. Ngoài ra, giá chỉ có thể tăng, không có chuyện giảm, một nhân viên ngân hàng nhận định.

Trên thực tế, từ đầu năm 2021 thị trường bất động sản đã “nóng hầm hập”. Tại nhiều địa phương trên cả nước, giá bất động sản đã tăng từ 30-200%. Chỉ số quan tâm đến bất động sản quý 1/2021 tăng cao nhất trong 10 năm qua.

Làm hại nền kinh tế

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến “sốt đất” xảy ra, là do các ngân hàng thương mại gia tăng dư nợ tín dụng. Hàng chục ngân hàng cho vay lãi suất thấp, trong đó các gói cho vay bất động sản lãi suất chỉ 4,99-10%/năm. Động thái đó đã góp phần thúc đẩy người dân vay đầu tư.

{keywords}
 

Câu hỏi nhiều chuyên gia đặt ra là: các ngân hàng thương mại có thống kê được chính xác vốn vay chảy vào bất động sản ở từng phân khúc và cho những nhóm đối tượng nào? Nhiều doanh nghiệp bất động sản rất khó tiếp cận vốn ngân hàng để đầu tư dự án, trong khi dòng vốn tín dụng tiếp tục đổ vào thị trường ở mức cao hơn tín dụng chung của nền kinh tế.

Ngân hàng Nhà nước đánh giá, trong 3 năm qua, tín dụng bất động sản có xu hướng giảm dần. Năm 2020, do tác động của dịch Covid-19, tín dụng bất động sản chỉ tăng trưởng 11,89%; trong khi năm 2018-2019, tăng 26-28%. Quý 1/2021, tín dụng bất động sản tăng 3%, so với cùng kỳ 2018 và 2019 thì thấp hơn. Chẳng hạn, qúy 1/2019, tín dụng bất động sản tăng 5,13%. Tín dụng đổ vào bất động sản vẫn đang được kiểm soát chặt chẽ.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Tuấn Anh, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước) đã bày tỏ nghi ngại: “Một số lĩnh vực có mức tăng trưởng cao hơn bình quân, như tín dụng bất động sản, đầu tư trái phiếu doanh nghiệp. Cùng với đó là sự sôi động của thị trường bất động sản, chứng khoán trong nước và thế giới thời gian qua cũng tiềm ẩn rủi ro đối với hoạt động các ngân hàng”.

Còn một lãnh đạo của Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank) cho rằng, dư nợ cho vay bất động sản đang khá lớn, chiếm hơn 19% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Khi thị trường biến động sẽ ảnh hưởng đến toàn hệ thống ngân hàng.

Tại Hội nghị trực tuyến về công tác tín dụng ngàng ngân hàng 2021 vừa qua, một số ngân hàng mở rộng tín dụng, nhất là vào các lĩnh vực “nóng” có nhiều rủi ro như chứng khoán và bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, đã bị Ngân hàng Nhà nước nhắc nhở: Không đánh đổi lợi nhuận với rủi ro. Vì trong hoạt động ngân hàng, rủi ro của một tổ chức tín dụng cũng là rủi ro của cả hệ thống.

Giá bất động sản tăng cao tại khiến nhiều người lo ngại sẽ xảy ra tình trạng "bong bóng". Giám đốc Savills Hà Nội Matthew Powell chia sẻ: "Tôi từng chứng kiến một số chu kỳ có lượng đầu cơ rất lớn, đặc biệt là trong lĩnh vực bất động sản nhà ở tại Hà Nội hay TP.HCM. Đã có  thời điểm, nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy kinh tế, thông qua các khoản vay ngân hàng, để thực hiện một lượng lớn các giao dịch ngắn hạn và đầu tư lướt sóng. Thị trường do đó trở nên rất sôi động nhưng đồng nghĩa với việc người vay có thể mất khả năng trả nợ".

Việc tăng giá bất động sản kéo hàng loạt chi phí khác tăng theo. Đây là thời điểm nền kinh tế đang phục hồi sau dịch bệnh nên chịu ảnh hưởng lớn. Về nguyên tắc, thị trường bất động sản phải khai thác giá trị đầu tư trên đất, chứ không phải chờ đất tăng giá, để gặt hái lợi nhuận. Đầu tư bỏ tiền vào bất động sản, để chờ giá lên rồi bán, là một hành động làm hại nền kinh tế, GS. Đặng Hùng Võ khuyến cáo.

Theo giới chuyên môn, cần kiểm soát chặt việc đẩy vốn vào bất động sản vì rủi ro đối với lĩnh vực này luôn tiềm ẩn lớn. Ngân hàng Nhà nước cần có cơ chế và chính sách quản lý chặt chẽ để lường trước những rủi ro trong việc cho vay bất động sản. Cuộc đổ vỡ theo “hiệu ứng domino” năm 2008-2009 của thị trường bất động sản vẫn còn là câu chuyện đầy ám ảnh, bởi sau đó là sự trì trệ của cả nền kinh tế kéo dài nhiều năm.

Trần Thủy

tin nổi bật

Rút tiền bằng căn cước công dân: Cần thêm tiện ích, đảm bảo an toàn

Việc cho phép người dân giao dịch ngân hàng thông qua thẻ căn cước công dân (CCCD) gắn chip mang đến nhiều lợi ích. Dù vậy, nhiều người lo ngại hình thức này có an toàn không, việc rút tiền thông qua CCCD có gây lộ thông tin và mất mát tài sản?

Thu nhập nhân viên ngân hàng đồng loạt tăng trong hai năm đại dịch

Mức lương và phụ cấp trung bình của nhân viên 22 ngân hàng trong nhóm khảo sát đã tăng từ 19,7 triệu đồng (trước đại dịch) lên 23,8 triệu đồng⁄người⁄tháng...

Tân Hoàng Minh tiết lộ số tiền nộp vào tài khoản của cơ quan điều tra

Tập đoàn Tân Hoàng Minh thông báo đã nộp 296,1 tỷ đồng vào tài khoản tạm giữ của Cơ quan Điều tra mở tại Kho bạc Nhà nước.

Giá vàng hôm nay 25/5: USD tiếp tục giảm, vàng vẫn đà tăng lên

Giá vàng hôm nay 25/5 trên thị trường quốc tế tiếp tục nhích lên giữa lúc đồng USD hạ nhiệt không ngừng. Giới đầu tư có dấu hiệu tìm đến các loại tài sản có độ rủi ro cao.

Tỷ phú Trần Đình Long nói lời gây sốc, tài sản bốc hơi tỷ USD

Tỷ phú Trần Đình Long ghi nhận tài sản bốc hơi gần 1 tỷ USD trong một thời gian ngắn khi giá cổ phiếu giảm chung theo thị trường và giảm mạnh theo triển vọng không còn tươi sáng của ngành thép.

Giá USD chợ đen bất ngờ tăng mạnh, lên 24.000 đồng/USD

Tỷ giá USD/VND tăng mạnh tại các ngân hàng thương mại và cả thị trường tự do. Tuy nhiên, sau khi cán mốc 24.000 đồng/USD, giá USD tự do đã quay đầu giảm nhẹ.

Chứng khoán biến động ra sao dưới thời ông Trần Văn Dũng

Thị trường chứng khoán dưới thời cựu Chủ tịch UBCK Trần Văn Dũng ghi nhận những mốc tăng trưởng ấn tượng, tuy nhiên, cũng có nhiều vết sạn khiến nhà đầu tư không hài lòng.

Giá vàng hôm nay 24/5: Nỗi lo 5.000 tỷ USD bốc hơi, vàng tăng vọt

Giá vàng hôm nay 24/5 trên thị trường quốc tế tăng vọt do đồng USD giảm sâu trong bối cảnh giới đầu tư lo ngại 5.000 tỷ USD tài sản của người Mỹ bốc hơi.

Thu ngân sách tăng 9 lần chỉ trong một quý: Quốc hội lưu ý vấn đề quan trọng

Theo Ủy ban Tài chính ngân sách, chỉ trong thời gian rất ngắn (riêng trong quý IV), thu ngân sách nhà nước tăng hơn 9 lần so với số báo cáo Quốc hội, số tăng thu chiếm khoảng 90,1% số tăng thu ngân sách cả năm.

Nguồn vốn ưu đãi 2.000 tỷ, cả năm cho vay duy nhất 1 dự án 1,53 tỷ đồng

Quỹ Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ năm 2020 chỉ cho vay được duy nhất một dự án 1,53 tỷ đồng, số tiền nhàn rỗi gửi ngân hàng.

Tiền điện tử bị cảnh báo là vô giá trị

Bà Christine Lagarde, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho rằng tiền điện tử không đáng một xu.

Ông lớn Gelex quyết sớm, mua lại trước hạn lô trái phiếu 300 tỷ đồng

CTCP Tập đoàn Gelex (GEX) của Giám đốc kiêm thành viên HĐQT Nguyễn Văn Tuấn vừa công bố thông tin về việc đã hoàn tất mua lại trước hạn toàn bộ lô trái phiếu trị giá 300 tỷ đồng trong ngày 19/5 vừa qua.

Nợ xấu ngân hàng vẫn tăng, Chính phủ xin kéo dài cơ chế đặc thù

Nếu không được tiếp tục thực hiện thí điểm theo Nghị quyết số 42/2017/QH14 sẽ ảnh hưởng lớn đến tiến trình xử lý nợ xấu của hệ thống các tổ chức tín dụng, đặc biệt ảnh hưởng đến quá trình xử lý tổ chức tín dụng yếu kém.

Lãi vay giảm chậm hơn lãi tiền gửi, ngân hàng ăn chênh cao

Theo Kiểm toán Nhà nước, mức giảm lãi suất cho vay bình quân chậm hơn mức giảm lãi suất tiền gửi bình quân, chênh lệch lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi duy trì ở mức cao.

Giá vàng hôm nay 23/5: Tháo chạy khỏi nguy cơ, dồn tiền mua vàng

Giá vàng thế giới tăng khi các nhà đầu tư tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro để tìm tới nơi trú ẩn an toàn do lo ngại về tác động của lạm phát tăng cao, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tích cực thắt chặt tiền tệ.