Ở tuổi 38, chị Chinh (TP.HCM) vừa đi làm, vừa quán xuyến việc nhà, theo sát chuyện học của hai con và hỗ trợ chăm sóc mẹ chồng ngoài 70 tuổi. Không nhận thấy dấu hiệu bất thường, chị chưa chủ động dành một ngày để kiểm trasức khỏe cho mình.
Trong đợt khám sức khỏe do công ty tổ chức, kết quả chụp cộng hưởng từ não và mạch não của chị ghi nhận một túi phình động mạch nội sọ, kích thước khoảng 6,5 x 4,7 mm. Qua thăm khám chuyên khoa Ngoại thần kinh, chị đượcbác sĩ chỉ định can thiệp.
Sau điều trị, chị Chinh chia sẻ, lần nhập viện ngoài dự tính khiến sinh hoạt gia đình đảo lộn. Chồng chị phải chăm lo chuyện học hành, đưa đón hai con và đảm nhận toàn bộ việc nhà, những việc trước đây anh chưa từng làm. Mẹ chồngcũng phải chuyển sang nhà người thân để tiện chăm nom. Thời gian nằm viện điều trị kéo dài còn khiến công việc của chị gián đoạn, ảnh hưởng đến thu nhập.
Câu chuyện của chị Chinh phần nào phản ánh một thực tế đã tồn tại nhiều năm trong các gia đình: quá nhiều việc dồn vào một người, trong khi trách nhiệm chưa được chia sẻ. Khi người ấy ốm, phải nhập viện hoặc điều trị, cả nhà dễrơi vào thế bị động. Những người vừa nuôi con nhỏ, vừa duy trì thu nhập và chăm sóc cha mẹ lớn tuổi thường được gọi là thế hệ “bánh mì kẹp”. Với họ, lịch học của con, lịch tái khám của cha mẹ và những việc trong nhà thường đượcưu tiên hơn nhu cầu nghỉ ngơi hay thăm khám của bản thân.
Theo phân tích của Tổ chức Lao động Quốc tế về lao động chăm sóc không lương tại Việt Nam, phụ nữ có tham gia việc nhà và chăm sóc gia đình dành trung bình 20,2 giờ mỗi tuần cho các công việc này, gần gấp đôi mức 10,7 giờ ở nam giới. Dù không phản ánh riêng thế hệ “bánh mì kẹp”, số liệu cho thấy việc chăm sóc gia đình có thể chiếm một phần đáng kể quỹ thời gian, đặc biệt với phụ nữ.
Đằng sau mỗi lần lùi lịch khám thường là những vướng mắc rất thực tế: phải xin nghỉ làm, tìm người đưa đón con hoặc thay mình chăm cha mẹ trong ngày khám. Khi cơ thể chưa có biểu hiện rõ ràng, cuộc hẹn dành cho bản thân lại dễđược dời sang tuần sau, tháng sau.
BSCKI. Tô Văn Quyền - Giám đốc Chuyên môn NURA Hồ Chí Minh, cho rằng những người thuộc thế hệ “bánh mì kẹp”, đặc biệt ở độ tuổi ngoài 40, cần dành thời gian chăm sóc sức khỏe bản thân. Việc liên tục gánh vác những côngviệc không tên mà thiếu sự san sẻ, đồng thời trì hoãn thăm khám, có thể khiến họ bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm bất thường. Nếu bệnh chỉ được nhận ra khi triệu chứng đã rõ hoặc cần điều trị, thời gian nghỉ việc và chi phí y tế có thể tăng, trong khi hiệu quả điều trị suy giảm. Áp lực kéo dài còn khiến họ thiếu ngủ, ít vận động, ăn uống thất thường và khó tuân thủ lịch điều trị.
“Đến lúc người vốn là điểm tựa trở thành người cần được chăm sóc, các trách nhiệm trước đó buộc phải chuyển sang người khác trong thế bị động”, BS Quyền nói.
Khi là điểm tựa của cả cha mẹ và con cái, chăm sóc sức khỏe bản thân không phải là ích kỷ, mà là cách để tiếp tục chăm lo gia đình lâu dài. Theo BS Quyền, các thành viên có thể bắt đầu bằng việc liệt kê những việc thường dồn vào một người, sau đó phân công người thay thế khi cần. Lịch khám của người chăm sóc nên được ghi cùng lịch học của con và lịch tái khám của cha mẹ, thay vì chờ đến khi mọi việc khác đã xong.
Chương trình tầm soát cần phù hợp với độ tuổi, tiền sử cá nhân và nguy cơ sức khỏe của từng người. Bác sĩ cần giải thích kết quả, hướng dẫn theo dõi hoặc khám chuyên khoa nếu phát hiện bất thường. Một kết quả bình thường chỉphản ánh tình trạng tại thời điểm kiểm tra, vì vậy người khám vẫn cần tuân thủ lịch tái khám được khuyến nghị.
Để chủ động sắp xếp thời gian, người bận rộn có thể tìm hiểu trước nội dung gói khám, thời lượng thực hiện, những bước cần nhịn ăn và cách nhận kết quả. Khi lựa chọn cơ sở khám, bên cạnh số lượng hạng mục, cần cân nhắc sự phùhợp của chỉ định và khả năng tư vấn sau kiểm tra. Điều quan trọng là không bỏ qua dấu hiệu bất thường, duy trì lịch theo dõi bệnh sẵn có và tham gia các chương trình sàng lọc được khuyến nghị cho từng nhóm tuổi.
Hiện nay, nhiều người bận rộn có xu hướng tìm đến các cơ sở cung cấp gói tầm soát nhanh, ứng dụng công nghệ tiên tiến. Trong đó, hệ thống Nura sử dụng công nghệ hình ảnh và AI độc quyền từ Tập đoàn Fujifilm để hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm những bất thường của cơ thể. Quy trình khám được gói gọn trong 120 phút, với lịch hoạt động tất cả các ngày trong tuần.
Từ 1/7/2024 - 15/8/2026, hệ thống đã phục vụ hơn 42.000 khách hàng, ghi nhận 71.633 vấn đề sức khỏe cần lưu ý và gần 200 trường hợp ung thư ở giai đoạn sớm. Với các trường hợp nghi ngờ, bác sĩ Nura sẽ thăm khám chuyên sâu hoặc chuyển đến chuyên khoa phù hợp.
Trang Đào
.svg){kind=icon}
