Bắt buộc kiểm tra định kỳ khí thải xe máy: Cần rõ lộ trình, tránh áp đặt

Các chuyên gia cho rằng, quy định bắt buộc mô tô, xe máy phải kiểm tra khí thải định kỳ là cần thiết. Tuy vậy, cần nghiên cứu kỹ lưỡng và đặt ra lộ trình thực hiện, tránh áp đặt ngay lập tức sẽ làm khó người dân.

Kiểm soát khí thải xe máy là cần thiết

Mới đây, Bộ Công an vừa có văn bản đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng phối hợp với các bộ, ngành tham mưu cho Chính phủ một số giải pháp để triển khai thực hiện lộ trình áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ lưu hành ở Việt Nam.

Đáng chú ý, Bộ Công an đề xuất các quy định siết chặt đối với mô tô, xe gắn máy hơn so với hiện nay như bắt buộc phải kiểm tra khí thải định kỳ nhằm kiểm soát chất lượng, giảm thiểu ô nhiễm không khí từ các loại phương tiện này.

Bộ Công an đề nghị, cần có lộ trình rõ ràng, khả thi hơn về hạn chế phương tiện giao thông cá nhân, xe gắn máy và tiến tới cấm xe máy quá niên hạn sử dụng hoặc không đảm bảo an toàn kỹ thuật tham gia giao thông để bảo vệ môi trường,... Đồng thời, có chế định liên quan đến bảo hành, bảo dưỡng thường xuyên phương tiện, kèm theo đó là chế tài đủ mạnh nếu cá nhân, tổ chức không chấp hành.

{keywords}
Theo Bộ Công an, cả nước đang có hơn 50 triệu ô tô và mô tô, xe gắn máy; mật độ phương tiện ở các đô thị rất cao.

Trên thực tế hiện nay, Luật Giao thông đường bộ 2008 chỉ quy định việc kiểm soát khí thải đối với ô tô, chưa quy định đối với xe máy. Các chuyên gia cho rằng, với số lượng trên 40 triệu phương tiện, xe máy đang là một trong những tác nhân chính gây nên ô nhiễm không khí, nhất là ở khu vực đô thị, nơi có mật độ phương tiện cao.

Riêng tại Hà Nội, theo thống kê của Sở Tài nguyên & Môi trường (TNMT), toàn thành phố hiện có xấp xỉ 6 triệu triệu xe máy (trong đó có trên 2,5 triệu xe máy cũ đăng ký trước năm 2000), chưa tính nhiều phương tiện từ ngoại tỉnh thường xuyên tham gia giao thông trên địa bàn.

Theo cơ quan này, khí thải từ các phương tiện như xe máy cũ gồm các dạng hạt bụi lơ lửng, khí oxit carbon (CO), hidrocarbon (HC), các dạng oxit nitơ (NOx) và các chất khác. Những chất này gia tăng theo thời gian và ngày càng vượt quá giới hạn cho phép, gây ảnh hưởng rất lớn tới môi trường không khí đô thị cũng như sức khỏe của người dân.

Bên cạnh đó, một bộ phận người dân sử dụng xe máy chưa nhận thức rõ hiệu quả của việc bảo trì, bảo dưỡng phương tiện cũng như thay thế xe cũ nát khiến không khí ngày càng bị ô nhiễm nặng nề.

Trong khi ô tô phải đạt tiêu chuẩn về kỹ thuật và bảo vệ môi trường khi đăng kiểm định kỳ mới được lưu thông thì với mô tô, xe gắn máy lại gần như không có công cụ nào để kiểm soát chất lượng. Đã đến lúc, chúng ta cần có hành lang pháp lý phù hợp cho loại phương tiện này.

{keywords}
Hiện vẫn chưa có công cụ quản lý xe máy chất lượng khí thải mô tô, xe gắn máy.

Cần nghiên cứu kỹ, có lộ trình chứ không nên áp đặt ngay

Đại tá Đỗ Thanh Bình - Phó Cục trưởng Cục CSGT (Bộ Công an) cho rằng, với tốc độ phát triển kinh tế trong giai đoạn 2021-2025, thu nhập đầu người tại Việt Nam đạt trung bình trên 3.000 USD. Theo kinh nghiệm quốc tế, với thu nhập như vậy sẽ bùng nổ phương tiện cá nhân, gây áp lực lớn đến hệ thống hạ tầng và ảnh hưởng đến môi trường không khí.

“Chúng tôi cho rằng, kiểm soát khí thải phương tiện trong thời gian tới là cần thiết. Trong đó, việc kiểm tra, kiểm soát đối với mô tô, xe gắn máy sẽ được nghiên cứu theo hướng đơn giản hóa và không thể đưa vào trạm kiểm định như ô tô”, Đại tá Đỗ Thanh Bình thông tin.

Nhiều chuyên gia đánh giá, đề xuất trên nếu được thực hiện sẽ góp phần tích cực bảo vệ môi trường không khí, tạo thói quen chăm sóc, bảo trì, bảo dưỡng phương tiện thường xuyên của người dân. Và lợi ích trước mắt sẽ là đảm bảo an toàn, sức khoẻ của chính những người tham gia giao thông.

Trao đổi với VietNamNet, GS.TS Từ Sỹ Sùa - Giảng viên cao cấp trường ĐH Giao thông vận tải khẳng định, chủ trương kiểm soát, kiểm định khí thải đối với mô tô, xe máy là đúng đắn, nhiều nước trên thế giới đã thực hiện từ lâu.

Tuy vậy, GS.TS Sùa cho rằng, quy định trên nếu thực hiện sẽ ảnh hưởng tới hàng chục triệu người, tác động đến kinh tế, xã hội là không nhỏ. Do vậy, cần có những bước thử nghiệm, nghiên cứu, đánh giá hiệu quả thật bài bản trước khi áp dụng rộng rãi.

“Với số lượng phương tiện rất lớn nên việc thực thi cần ứng dụng công nghệ thông tin, nhận diện phương tiện và đầu tư đúng mức. Quan trọng nhất là làm sao thuận tiện cho người dân với chi phí và thời gian ít nhất có thể, trong đó có tính đến cả những vùng sâu, vùng xa. Theo tôi chỉ nên bắt buộc kiểm định những xe máy đã sử dụng từ 8-10 năm trở lên, xe mới thì không cần thiết”, GS.TS Từ Sỹ Sùa nêu giải pháp.

Đồng tình với ý kiến trên, chuyên gia giao thông - TS Nguyễn Xuân Thủy nhấn mạnh, một bộ phận người dân nghèo ở các thành phố đang phụ thuộc vào chiếc xe máy cũ nát để mưu sinh, khi kiểm định chắc chắn sẽ không đạt yêu cầu. Việc chính quyền thu hồi các xe này hay không lại cần có chính sách “hợp tình, hợp lý”.

“Tôi cho rằng, việc kiểm định khí thải, thu hồi xe máy cũ không được áp đặt ngay mà phải có lộ trình cụ thể, vừa đạt mục tiêu giảm bớt ô nhiễm môi trường nhưng vẫn đảm bảo an sinh cho người dân”- TS. Nguyễn Xuân Thủy chia sẻ.

{keywords}
Cần có giải pháp hài hoà giữa kiểm soát khí thải và đảm bảo an sinh cho người dân.

Thời gian qua, nhiều địa phương đã có đề xuất triển khai đo kiểm khí thải, qua đó từng bước tuyên truyền, khuyến khích người dân chăm sóc, bảo dưỡng định kỳ và thực hiện thải bỏ xe máy cũ nát, đổi xe máy mới.

Trong đó, TP. Hà Nội dự kiến sẽ kiểm tra khí thải (tự nguyện) khoảng 3.000 - 5.000 xe máy cũ của các hãng thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) là Honda, Yamaha, Suzuki, Piaggio, SYM. Những xe không đạt yêu cầu được hỗ trợ sửa chữa, thay mới nếu có nhu cầu. Thời gian thực hiện dự kiến từ tháng 9/2021 đến hết tháng 6/2022.

Bộ Công an đánh giá, có 5 nguyên nhân làm gia tăng khí thải từ các phương tiện giao thông làm ô nhiễm không khí, nhất là tại các đô thị, gồm:
- Số lượng phương tiện cá nhân, nhất là mô tô (chạy động cơ xăng tăng nhanh) và không kiểm soát về khí khải khi hoạt động;
- Các ô tô, nhất là ô tô cá nhân tăng, nhưng phần lớn tiêu chuẩn về khí thải chỉ đạt mức tối thiểu để giảm giá bán;
- Công cụ kiểm soát khí thải từ giá xăng, dầu chưa hiệu quả, kiểm soát khí thải từ đăng kiểm chỉ có chỉ số đạt hay không đạt dẫn đến thiếu kích thích chủ xe nâng cao chất lượng phương tiện của mình.
- Hiện vẫn áp chung chính sách thuế, phí liên quan đến phương tiện, không có chính sách ưu tiên phương tiện giảm ô nhiễm không khí, phương tiện thân thiện với môi trường (xe điện, tiết kiệm nhiên liệu) để kích thích sản xuất, nhập khẩu, tiêu thụ xe.
- Việc hạn chế phương tiện cá nhân một số địa phương đã đưa ra phương án, nhưng tính thực thi rất khó, phụ thuộc nhiều vào sự phát triển phương tiện công cộng, việc quy hoạch và phát triển đô thị.

Hoàng Hiệp

Bạn có góc nhìn nào về vấn đề trên? Hãy gửi ý kiến dưới phần bình luận của bài viết. Mọi câu hỏi tư vấn về sử dụng, mua bán xe xin gửi tới Ban Ô tô xe máy theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

Hà Nội sẽ đo kiểm khí thải, tiến tới thu hồi xe cũ đổi xe mới

Hà Nội sẽ đo kiểm khí thải, tiến tới thu hồi xe cũ đổi xe mới

Thành phố Hà Nội sẽ thực hiện đo kiểm khí thải mô tô, xe máy cũ đang lưu hành trong năm 2021 và 2022. Xe không đạt có thể được đổi sang xe mới với mức hỗ trợ đến 4 triệu đồng.

tin nổi bật

Bất thường đường dây nhập siêu xe biếu tặng: Ai đang ngụy biện?

Bản chất của việc trục lợi từ việc nhập khẩu (NK) xe sang, siêu sang “đội lốt” quà tặng, Tổng cục Hải quan có biết không? Chúng tôi sẽ phân tích cụ thể từ lời khẳng định không phát hiện gian lận thuế với chủng loại xe này của cơ quan chức năng trên…

Kỳ lạ nhiều showroom bán siêu xe biếu tặng trống trơn

Sau khi báo Tiền Phong đăng tải loạt bài "Bất thường đường dây nhập siêu xe biếu tặng", sáng 26/5, nhiều showroom buôn siêu xe, xe sang bỗng “vườn không nhà trống”.

Miễn đăng kiểm với ô tô mới giúp tiết kiệm hàng trăm tỷ mỗi năm

Dù mới chỉ là đề nghị của Cục Cảnh sát giao thông nhưng nếu đề xuất miễn kiểm định lần đầu đối với ô tô mới nhận được sự đồng thuận cao của doanh nghiệp và người dân.

Bất thường đường dây nhập siêu xe biếu tặng: Lách luật tinh vi, thất thu thuế

Một chiếc xe nhập về Việt Nam theo diện quà biếu thực hiện trót lọt, tùy giá trị và độ “hot”, doanh nghiệp (DN) có thể hưởng lợi nhiều tỷ đồng so với nhập khẩu thông thường. Việc được cấp “thẻ bài” diện biếu tặng giúp DN tùy ý khai báo giá.

Tư duy xe lớn bồi thường xe bé dễ biến pháp luật thành luật rừng

Cái lệ xe lớn phải bồi thường dù không có lỗi tạo nên tư duy “nó phải tránh mình, tông mình thì nó chết” của xe bé; và như thế, luật pháp dễ thành luật rừng.

Bất thường đường dây nhập siêu xe biếu tặng: Siêu xe về đâu?

Có những đối tác nước ngoài mỗi năm hào phóng “tặng” hơn 100 siêu xe cho doanh nghiệp, cá nhân ở Việt Nam. Các đối tác này hầu hết là đại lý, nhà buôn ô tô nổi tiếng, hãng vận tải biển xuyên biên giới.

Bất thường đường dây nhập siêu xe biếu tặng: Hộ nghèo được tặng siêu xe

Mỗi năm vẫn có khoảng 1 nghìn doanh nghiệp, cá nhân ở Việt Nam được đối tác nước ngoài tặng siêu xe trị giá từ vài tỷ tới hàng chục tỷ đồng. Nhóm PV đã tìm hiểu câu chuyện này và phát hiện nhiều bất thường trong đường dây nhập siêu xe biếu tặng.

Tô màu cho ý thức

Chừng một tháng nay, đường phố Sài Gòn có thêm một nét lạ - nhiều vạch kẻ đường cho người đi bộ được sơn thêm một lớp màu đỏ mới, như để hy vọng đánh thức được một phần ý thức của người đi đường.

Ngạt khí trên ô tô, nguy cơ từ một thói quen phổ biến

Vụ tai nạn ba người tử vong trong phòng trọ do ngạt khí ở Sài Gòn là bài học đắt giá cho nhiều tài xế ô tô thường có thói quen bật máy lạnh để ngủ cho mát trong những ngày hè.

Tin hãng xe, tôi dán phim cách nhiệt loại xịn nhưng bị tráo sang hàng rẻ

Phim cách nhiệt thường có nhiều gói khác nhau, với mức giá chênh lệch đáng kể, và tôi đã phải nhận bài học trị giá khoảng chục triệu đồng vì phó mặc toàn bộ cho đại lý lắp phụ kiện khi mua ô tô.

“Biết thế, tôi đã dán thẻ thu phí không dừng ETC sớm hơn”

Tôi thấy lạ là với SIM điện thoại trả trước, nhiều người có khi nạp cả triệu mà không kêu là nhà mạng chiếm dụng vốn gì cả. Thế mà lại nhao nhao lên bảo thẻ không dừng găm tiền của mình.

Tài xế bị phạt nặng thế nào khi vừa lái xe vừa dùng điện thoại để livestream?

Liên tiếp những vụ tài xế vừa đi vừa mải livestream dẫn đến tai nạn trong thời gian vừa qua khiến nhiều người đặt dấu hỏi về sự nguy hiểm của hành vi này khi lái xe.

Siêu trộm xe hoàn lương trải lòng về góc khuất tội lỗi của mình

Một tay trộm xe Porsche lần đầu tiên hé lộ những “góc khuất” phía sau con đường tội lỗi của mình – những câu chuyện không phải ai cũng biết.

Mua ô tô lần đầu, có nên về quê đăng ký biển tỉnh để tiết kiệm tiền?

Tôi tích góp được số tiền khoảng 600 triệu để mua ô tô, nhưng thời điểm này giá xe tăng cao nên tôi có ý định bỏ không đăng ký xe ở Hà Nội mà về quê làm giấy tờ để tiết kiệm tiền.

Vụ bán tải tông xe máy đi ngược chiều trên ĐL Thăng Long: Đúng là oan gia

"Không hiểu tại sao ô tô phải chịu trách nhiệm trong trường hợp này nếu họ đã cố gắng phanh, hoặc không thể nhận biết xe máy đi ngược chiều ở làn đường không được phép đi".