Bộ Phủ Việt gồm 2 chiếc được chế tác từ chất liệu gỗ phủ sơn, đặt đối xứng hai bên nhang án trong tòa bái đường. Mỗi chiếc có tổng chiều dài cả cán là 3m, nặng 45kg và cấu thành từ 3 phần: đầu, lưỡi và cán.
Đại diện Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết, Phủ Việt được chế tác dựa trên hình ảnh của chiếc rìu chiến. Đây là một trong những loại binh khí được dùng làm đồ chấp kích và lỗ bộ thuộc hệ thống tế khí tại đền thờ các vị anh hùng dân tộc, dần trở thành vật thiêng trong không gian thờ cúng của người Việt.
Cũng theo đại diện sở này, Phủ Việt tại đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng được trang trí vô cùng tinh xảo, cầu kỳ và cách điệu hóa, vượt xa hình thái của một vũ khí thực tế để trở thành một tác phẩm điêu khắc nghệ thuật độc đáo.
Cụ thể, phần đầu Phủ Việt được điêu khắc tạo hình một con rồng lớn (rồng mẹ) và 5 con rồng con quây quần bên nhau tạo thành "ổ rồng". Thân rồng mẹ uốn lượn thành 9 khúc nhào xuống dưới, đuôi hướng ngược lên trên. Năm con rồng con cũng xoắn xuýt uốn lượn với tư thế tương tự, ẩn hiện sinh động giữa những đao lửa của rồng mẹ.
Trong khi đó, phần lưỡi được tạo hình như một quầng lửa sơn son phun ra từ miệng rồng lớn, mang dáng dấp của một lưỡi rìu chiến. Phần cán (thân cán) có tiết diện hình bát giác với kích thước rất lớn, một tay người ôm không xuể.
Phủ Việt là một tác phẩm điêu khắc gỗ đỉnh cao thể hiện tài năng sáng tạo và bàn tay khéo léo của các nghệ nhân thế kỷ XVII. Việc cách điệu một thứ vũ khí thành tác phẩm nghệ thuật với đồ án "rồng ổ" không chỉ mang hàm ý về sức mạnh nội tại mà còn biểu trưng cho tinh thần đoàn kết và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam.
Đây là hiện vật gốc độc bản mang giá trị đặc biệt của giai đoạn hoàng kim trong nghệ thuật điêu khắc gỗ dân gian Việt Nam thế kỷ XVII. Hiện vật do triều đình và nhân dân Hoa Lư xưa tạo tác làm đồ tế khí để thờ tự, nhằm tôn vinh và tưởng nhớ công đức của Vua Đinh Tiên Hoàng.
Bộ Phủ Việt này đã chính thức được công nhận là Bảo vật Quốc gia vào năm 2020.
.svg){kind=icon}
