Bí mật thú vị về tên gọi của các tên lửa Nga

Theo truyền thống của ngành chế tạo tên lửa Nga, tên đặt cho các mẫu vũ khí được tạo ra, và một số tên của tên lửa, thường không liên quan đến hình dáng và mục đích của chúng.

Chọn tên

Trong bài phát biểu gần đây trước Quốc hội Liên bang, Tổng thống Nga Putin đã mời mọi người giúp Bộ Quốc phòng và đưa ra tên cho một số hệ thống vũ khí mới nhất đang được thử nghiệm. Đó là ba loại vũ khí chiến lược đang được phát triển - tên lửa tầm xa toàn cầu với động cơ dùng năng lượng hạt nhân, phương tiện không người lái dưới nước và tổ hợp laser chiến đấu. Các đề xuất, theo nguyên thủ quốc gia, có thể được công bố trên trang web của Bộ Quốc phòng.

Có đề xuất cho rằng vũ khí mới nhất của Nga có thể mang tên của những anh hùng trong cuộc chiến ở Donbass, ví dụ, “Givi” (tên gọi chỉ huy huyền thoại của tiểu đoàn “Somalia”). Người khác đề xuất đặt tên cho vũ khí theo tên các anh hùng trong truyện cổ tích của trẻ em, hay hệ thống laser chiến đấu là “Iskorka” (“Искорка”), hệ thống tên lửa siêu thanh - “Tsokotukha” (“Цокотуха”), và thiết bị không người lái dưới nước - “Zolotaia rybka” (“Золотая рыбка”) …

Để không suy đoán 

Mật danh vũ khí không phải lúc nào cũng phản ánh các chi tiết cụ thể của vũ khí được tạo ra. Các điều kiện tiên quyết đối với mật danh là độ độc đáo, thuận tiện trong việc truyền tải giọng nói (điều này rất quan trọng trong điều kiện giao tiếp kém) và dễ ghi nhớ. Do đó, hoàn toàn không cần thiết phải suy luận logic trong mật danh, mặc dù việc kết hợp đôi khi cũng được áp dụng.

{keywords}
Hệ thống tên lửa chiến lược RT-2PM2 “Topol-M”. Nguồn: wikipedia.org

Nói về điều này, Thượng tướng Viktor Yesin lưu ý, công chúng đang cố gắn những cái tên như “Topol” hoặc “Yars” với một cái gì đó, trong khi đây chỉ là tên của các dự án thiết kế thử nghiệm (ROC). Mật danh cần thiết chủ yếu là để che giấu ý nghĩa của vũ khí, còn tên nhà máy hay tổ hợp công nghiệp-quân sự không đảm bảo được điều đó. Tất cả các dự án nghiên cứu phát triển được thực hiện được tập hợp trong một sổ đăng ký duy nhất và mỗi lần máy chọn ngẫu nhiên một tên.

Thường thì tên của một loại vũ khí được cung cấp thêm một chữ cái biểu thị phiên bản của nó, ví dụ: “E”. Trong trường hợp của hệ thống tên lửa Iskander-E, chữ cái cuối cùng có nghĩa là phiên bản này được xuất khẩu, trong khi đối với Topol-E thì đây là một tên lửa thử nghiệm. Chữ “K” trong “Iskander-K” lại có nghĩa rằng đó là một tên lửa có cánh/hành trình (Kрылатая ракета).

“Shkval”

Nhiều tên lửa Nga có tính liên kết, như trường hợp tên lửa chiến dịch-chiến thuật R-11 “Shkval” (“Шквал”) gắn đầu đạn hạt nhân, có định danh NATO là SS-1c Scud A. Có lẽ đặt tên như vậy, các chuyên gia Mỹ đã cho rằng, các căn cứ của tổ hợp R-11, có thể được triển khai không chỉ trên đất liền mà còn trên biển. Ngoài ra, khá phổ biến, tên lửa R-11 có biệt danh “dầu hỏa” (“керосин”), vì nó sử dụng các thành phần nhiên liệu có nhiệt độ sôi cao - dầu hỏa và axit nitric.

“Malyutka”

Tên gọi vô bổ, vô hại “Malyutka” (“Малютка”) được đặt cho loại tên lửa chống tăng có dẫn đường 9K11 với chiều dài chỉ 86cm và khối lượng 10,9kg, được phát triển bởi Phòng thiết kế chế tạo máy Kolomna vào năm 1960. Tên lửa có thể bắn trúng cả mục tiêu trên mặt đất và trên mặt nước ở khoảng cách lên tới 3km.

“Topol”

Hệ thống tên lửa chiến lược RT-2PM2 “Topol-M” (“Тополь”) không có tên Mỹ (định danh NATO - SS-27 Sickle B, từ tiếng Anh - “lưỡi liềm”). Theo định danh NATO, quỹ đạo của tên lửa đạn đạo này thực sự có hình lưỡi liềm. Nhưng cái tên “Topol”, theo một số chuyên gia, gắn liền với kích thước của tên lửa - đường kính 1,81m, cao 22,7m, khả năng bay thẳng đứng, gắn liền với những cây dương hình chóp mọc ở các vùng phía nam Nga. Chữ “M” cho thấy, phiên bản tên lửa này được phóng không phải từ silo, mà là từ một thiết bị di động (мобильнaя установкa).

“Voevoda”

Người ta đoán già đoán non về tên gọi của tổ hợp tên lửa chiến lược R-36M2 “Voevoda” (“Воевода”), định danh NATO SS-18 Mod.1,2,3 Satan (“Сатана”). Trong thực tế, Voevod là tên gọi chung cho các chỉ huy quân sự và đại diện quyền lực nhà nước ở Nga. Đến giữa những năm 1970, đầu 1980, Voevoda thực sự là phương tiện vận chuyển vũ khí hạt nhân mạnh nhất, có khả năng đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách trên 11.000 km. “Satan” mang theo một khối nổ hạt nhân công suất bằng 400 quả bom thả Mỹ thả xuống Hiroshima.

{keywords}
Hệ thống tên lửa chiến thuật Iskander. Nguồn: wikipedia.org

Cái tên “Voevoda” như tượng trưng cho nỗi kinh hoàng của thứ vũ khí khủng khiếp này, và là một cái gì đó đáng để sợ hãi. “Voevoda” hiện đại hóa có thể “trút” hàng chục đầu đạn có khả năng cơ động cao và hầu như bất khả xâm phạm vào các mục tiêu chiến lược của kẻ thù. Theo tính toán của giới chuyên gia, với một đợt tấn công của 10 đầu đạn, “Satan” có thể tiêu diệt tới 80% tiềm lực công nghiệp của Mỹ và một bộ phận đáng kể dân số nước này.

“Iskander”

Hệ thống tên lửa 9K720 được đặt tên để vinh danh Alexander Đại đế, người còn có biệt danh là “Iskander” (“Искандер”) phương Đông và không phải ngẫu nhiên mà tổ hợp này lại mang hai tên lửa. Giống như vị chỉ huy vĩ đại, tên lửa Iskander hầu như bất khả xâm phạm đối với kẻ thù: nó cơ động với tải trọng khổng lồ mà thực tế là tên lửa đánh chặn không thể đạt được, và độ cao bay thấp (lên đến 6m) khiến vũ khí này trở nên vô hình trước các thiết bị radar tiêu chuẩn.

“Solntsepek”

Năm 2001, tổ hợp quốc phòng Nga đã cho ra mắt hệ thống tên lửa bắn loạt hạng nặng TOS-1A Solntsepek (“Солнцепек”), một phiên bản cải tiến của hệ thống Buratino thời Liên Xô. Nguyên lý hoạt động của “Solntsepek” là dùng tên lửa đưa hỗn hợp khí-nổ đến khu vực quân thù. Khi bị kích nổ, hỗn hợp khí-nổ sẽ biến thành đám lửa, thiêu rụi tất cả sự sống trong bán kính vài chục mét. Do áp suất trong vùng nổ thấp hơn áp suất khí quyển, khoảng 160mm Hg, ở đó con người không thể sống sót.

“Sarmat”

Tên lửa “Sarmat” (“Сармат”) dài 35m, có tầm bay lên tới 16.000km, được tạo ra trên cơ sở “Voevoda” nhằm đảm bảo khả năng trả đũa. Các chuyên gia phương Tây đã mệnh danh nó là “Satan II”. Tên lửa khiến NATO khiếp sợ do khả năng vượt qua bất kỳ tuyến phòng thủ tên lửa nào và sức công phá cực lớn, có thể tấn công kẻ thù qua cực Bắc và Nam.

Tên lửa bí mật nhất của Nga chưa có tên chính thức

Cách đây không lâu, thông tin rời rạc về cái gọi là “Sản phẩm 506” (“Изделие 506”) đã bị rò rỉ. Đây là một loại vũ khí tuyệt mật, đang được một trong các viện nghiên cứu của Nga phát triển. Lần đầu tiên, sự phát triển của “sản phẩm 506” được biết đến một cách rất gián tiếp vào năm 2020. Các nhà báo đã tinh ý nhận thấy trên các trang web, Văn phòng thiết kế Tupolev cần tuyển dụng một phó trưởng phòng cho dự án “70M-506”.

{keywords}
Hệ thống tên lửa bắn loạt hạng nặng TOS-1A Solntsepek. Nguồn: rossaprimavera.ru

Trong số các yêu cầu đối với nhân sự là kiến ​​thức về vũ khí dẫn đường hiện đại của không quân. Máy bay mang tên lửa chiến lược Tu-160 có mật danh “70M”. Do đó, người ta suy luận “sản phẩm 506” là tên lửa hành trình được thiết kế để trang bị cho máy bay này. Trang web tuyên bố rằng họ đang tham gia vào việc phát triển và sản xuất “đầu đạn của vũ khí tên lửa dẫn đường.” Vì vậy, thực tế không có nghi ngờ gì về “sản phẩm 506” bí ẩn là một tên lửa hành trình.

Trong quá trình điều tra của báo chí, một sự thật kỳ lạ khác đã được tiết lộ. Đầu năm 2021, Bộ Quốc phòng đệ đơn kiện Văn phòng thiết kế Tupolev. Nguyên đơn đã đòi số tiền kỷ lục 5,5 tỷ rúp. Hồ sơ vụ án nói rằng quá trình tố tụng liên quan tới sự chậm trễ trong quá trình phát triển “sản phẩm 506”. Theo một chuyên gia quân sự, đơn kiện liên quan đến sự chậm trễ trong việc tích hợp tên lửa hành trình lên Tu-160M hiện đại hóa.

“Sản phẩm 506” được cho sẽ hoạt động bằng hỗn hợp nhiên liệu “Decilin” và “Decilin-M” có thể được trang bị cho các máy bay ném bom chiến lược như Tu-95MS và Tu-22M3M. Theo quy luật, các công nghệ tàng hình được sử dụng rộng rãi trong việc phát triển các loại vũ khí mới. Điều này làm cho tên lửa bất khả xâm phạm trước hệ thống phòng không của đối phương và cho phép nó tấn công hiệu quả các cơ sở hạ tầng quan trọng, như trụ sở, radar, thông tin liên lạc chiến lược và các nhà máy.

Xem thêm tin quân sự trên VietNamNet

Theo VOV

Nga triển khai hệ thống tên lửa gần Nhật Bản

Nga triển khai hệ thống tên lửa gần Nhật Bản

Bộ Quốc phòng Nga cho biết, nước này đã triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa bờ biển Bastion tới phần hẻo lánh của chuỗi đảo Kuril ở Thái Bình Dương, gần Nhật Bản.

tin nổi bật

Hình ảnh pháo tự hành Đức viện trợ ‘ẩn nấp’ ở miền đông Ukraine

Theo truyền thông Đức, pháo tự hành Panzerhaubitze 2000 (PzH-2000) của nước này vừa chuyển cho Ukraine hồi tuần trước đã có mặt ở vùng Donbass.

Video quân Nga giao tranh với lính châu Âu và Gruzia ở Ukraine

Theo Bộ Quốc phòng Nga, cuộc giao tranh trên xảy ra ở khu vực gần thành phố Lysychansk, Ukraine.

Rộ tin pháo tự hành Pháp viện trợ cho Ukraine bị Nga thu giữ

Theo giới chức Pháp, ít nhất hai hệ thống pháo Caesar của nước này viện trợ cho Ukraine đã bị quân đội Nga thu giữ gần đây.

Một đơn vị thủy quân lục chiến Ukraine mất 80% quân ở Donbass

Một chỉ huy đơn vị thủy quân lục chiến Ukaine cho biết, 80% thành viên thuộc đơn vị đã không thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tại Donbass.

Kiev rung chuyển vì tên lửa tấn công, G7 ra lệnh cấm vận vàng Nga

Một số tên lửa Nga được ghi nhận đã đánh trúng các tòa nhà tại Kiev, rất nhiều vụ hỏa hoạn đã được ghi nhận sau vụ việc. Trong khi đó, lãnh đạo các nước G7 sẽ ra lệnh cấm vận vàng Nga.

Ông Zelensky hứa giành lại thành phố đã mất

Sau khi Nga giành quyền kiểm soát Severodonetsk, Tổng thống Zelensky hứa sẽ giành lại những thành phố đã mất. Chính phủ Anh cũng sẵn sàng viện trợ thêm cho 525 triệu USD cho Kiev.

'Sát thủ vô hình' trong chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga ở Ukraine

Chiến sự Nga-Ukraine là lớn nhất tại châu Âu kể từ Thế chiến 2 và hình thức tác chiến đã thay đổi rất nhiều từ khi lực lượng Đồng minh đánh bại quân Đức Quốc xã.

Đổ nát ở thành phố miền đông Ukraine, Kiev lệnh rút quân khỏi 'chảo lửa' Severodonetsk

Một đoạn video mới công bố đã cho thấy cảnh đổ nát ở trung tâm thành Popasna thuộc tỉnh Luhansk, vùng Donbass, miền đông Ukraine.

Ukraine chính thức nhận tư cách ứng viên EU, Mỹ viện trợ thêm cho Kiev

Hội đồng châu Âu đã chính thức công nhận tư cách ứng viên Liên minh châu Âu (EU) của Ukraine, nhưng đồng thời họ cũng đứng trước khả năng phải rút quân khỏi Lysychansk.

Ông Zelensky nói EU là tương lai của Ukraine, Nga nói khủng hoảng ngũ cốc do Kiev

Tổng thống Zelensky nói EU là tương lai mà Ukraine đã chọn. Trong khi đó, Ngoại trưởng Nga nói rằng cuộc khủng hoảng ngũ cốc là do Kiev gây nên.

Chiến sự Nga - Ukraine ở Donbass bước vào cao trào

Cố vấn của Tổng thống Ukraine nói, giao tranh giành quyền kiểm soát hai thành phố Severodonetsk và Lysychansk đang bước vào cao trào. Trong vài ngày qua, Nga đã giành thêm nhiều khu định cư.

Nga công bố video tấn công trạm radar Mỹ chuyển cho Ukraine

Theo phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Nga Igor Kornasenkov, loại radar Mỹ chuyển cho Ukraine vừa bị họ phá hủy tên là AN/TPQ-36.

Cận cảnh lựu pháo Mỹ chuyển cho Ukraine bị Nga phá hủy

Theo giới chức quân sự Nga, binh sĩ nước này thời gian gần đây đã phá hủy ít nhất 10 lựu pháo M777 và 20 xe quân sự mà phương Tây cung cấp cho Ukraine.

Lý do phi công Ukraine nhắm bắn tên lửa 'vụng về'

Việc thiếu đi các thiết bị dẫn đường hiện đại khiến phi công Ukraine phải sử dụng cách thức phóng tên lửa từ những năm 1940, tạo ra những quỹ đạo 'vụng về' và không đảm bảo độ chính xác.

Ông Putin hé lộ thời điểm đưa tên lửa tân tiến nhất vào chiến đấu

Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố, mẫu tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), có khả năng mang đầu đạn hạt nhân Sarmat tân tiến nhất của nước này sẽ bắt đầu tham gia nhiệm vụ chiến đấu vào cuối năm nay.