Bí mật vụ phóng vệ tinh Liên Xô khiến nước Mỹ choáng váng

Ngày 4/10/1957, vệ tinh nhân tạo đầu tiên của loài người được phóng lên quỹ đạo gần Trái đất, đánh dấu bước ngoặt trong việc chinh phục không gian vũ trụ.

Được phóng từ sân bay vũ trụ Baikonur vào hồi 22h30 phút, vệ tinh này là một quả cầu bằng nhôm với đường kính hơn nửa mét, nặng 83,6kg. Nó bay vòng quanh Trái đất trong nửa giờ theo quỹ đạo hình elip, cách trái đất gần nhất 228km và xa nhất là 1.000km.

4 tháng sau, Mỹ cũng phóng vào vũ trụ vệ tinh Explorer-1 của họ, song vệ tinh chỉ nặng vẻn vẹn 8,3kg. Để đi đến thành công như trên, các nhà khoa học, kĩ sư Liên Xô đã phải trải qua một hành trình đầy gian khổ.

Thực ra, những nỗ lực đầu tiên chưa phải là nhằm vào việc chế tạo vệ tinh mà để chế tạo loại tên lửa xuyên lục địa đầu tiên R-7. Ngoài mục đích quân sự, đây đồng thời cũng là tên lửa sẽ đẩy vệ tinh vào vũ trụ. Sau 3 lần thử, ngày 21/8/1957, tên lửa R-7 cuối cùng đã phóng thử thành công.

{keywords}
Mô hình tái tạo vệ tinh Sputnik-1. Ảnh: Wikipedia

Cũng vào dịp này - cuối tháng 8/1957, Tổng công trình sư Sergey Pavlovich Korolyov được giao nhiệm vụ “bằng mọi giá, phải chế tạo được vệ tinh nhân tạo trong vòng một tháng". Theo tin tình báo, Mỹ đang dự định phóng vệ tinh vào tháng 10, mà Liên Xô muốn đi trước Mỹ.

Ngay lập tức, các công trình sư thuộc Cục Sáng chế thử nghiệm (OKB-1) bắt tay vào công việc. Trước đó, song song với việc chế tạo tên lửa đẩy, một nhóm các kĩ sư cùng các chuyên gia của Viện Hàn lâm Khoa học cũng ráo riết thực hiện "Dự án D" - mật danh của chương trình chế tạo vệ tinh nhân tạo.

Thế nhưng, công việc đã không suôn sẻ do các nhà khoa học đưa ra yêu cầu quá cao, theo đó tổng trọng lượng của vệ tinh tương lai phải trên 300kg, vượt quá khả năng tải của tên lửa đẩy đang được thiết kế.

Đúng lúc đó, S. Korolyov đã có một quyết dịnh táo bạo và sáng suốt: gạt Dự án D sang một bên và tập trung sức người, sức của vào chế tạo vệ tinh có trọng lượng nhỏ hơn, cấu trúc đơn giản hơn. Và ông đã không nhầm trong tính toán của mình. Quả cầu nhôm sáng bóng bay lên quỹ đạo ngoài Trái đất ngày 4/10 đã mở ra một trang mới trong lịch sử chinh phục hàng không vũ trụ của loài người.

Sự kiện này đã gây nên cú sốc lớn đối với Mỹ. Tổng thống Mỹ D. Eisenhower lập tức dừng kỳ nghỉ và quay về thủ đô Washington. Tờ New York Times đánh giá: "Ngày 4/10/1957 sẽ mãi mãi đi vào lịch sử như một trong những sự kiện vĩ đại nhất của loài người". 

Về phía Liên Xô, mọi người cũng không ngờ việc phóng vệ tinh nhân tạo lại gây tiếng vang đến như thế. Trong bối cảnh đó, ngày 9/10/1957, S. Korolyov được mời lên gặp Bí thư Thứ nhất Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô N. Khrushov.

Nhà lãnh đạo Liên Xô yêu cầu ngành khoa học vũ trụ Liên Xô phải có một cái gì đó kỉ niệm ngày Cách mạng Tháng Mười đang đến gần. Phó Thủ tướng A. Mikoyan cụ thể hoá "cái gì đó" của Bí thư Thứ nhất bằng yêu cầu đặt trên vệ tinh một máy ghi âm, để từ trên vũ trụ có thể vang lên giai điệu bài Quốc tế ca.

Điều này thực sự gây bối rối cho S. Korolyov. Không thể không chấp hành ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Nhà nước, song việc cấp nguồn năng lượng để máy ghi âm hoạt động là vượt khả năng của công nghệ thời điểm đó, trong khi thời gian chuẩn bị lại chỉ có 3 tuần.

{keywords}
Tổng công trình sư Sergey Pavlovich Korolyov. Ảnh: Wikipedia

Vị tổng công trình sư đưa ra một giải pháp và được Khrushov tán thành: Thay vì máy ghi âm, sẽ phóng lên vũ trụ vệ tinh nhân tạo thứ 2 mang kèm một con chó nhốt trong một container đặc biệt, như vậy, lần đầu tiên sẽ có một "vệ tinh sinh học".

Thời gian còn lại quá ít. Khó khăn chồng chất khó khăn. Mọi người làm việc không có bản vẽ, người phụ trách chỉ đưa ra bản phác thảo và giải thích thêm bằng miệng. Các nhân viên kĩ thuật tự hoàn thiện các chi tiết, nhiều người phải qua đêm ngay tại nhà máy.

Để đơn giản hoá công việc, người ta quyết định không cần tách container khỏi phần giữa vệ tinh như dự kiến ban đầu. Nắp chụp bảo vệ vệ tinh lúc bay qua tầng dày đặc của khí quyển cũng bị loại bỏ. Cuối cùng thì vào ngày 3/11, quả tên lửa hai tầng dài 27m cũng được phóng lên từ Baikonur, mang theo vệ tinh nhốt chú chó Laika bên trong.

Đáng tiếc, chú chó bất hạnh đã chết từ trước khi nguồn cung năng lượng dừng 6 ngày sau khi phóng. Nhiệt độ trong container tăng đột ngột do vỏ kim loại của tên lửa bị mặt trời đốt nóng, trong khi hệ thống giảm nhiệt không khắc phục được tình trạng này.

Con đường vào vũ trụ dù đã được khai thông, song vẫn đầy khó khăn nguy hiểm, đòi hỏi không chỉ các giải pháp khoa học, công nghệ tiên tiến, sáng suốt, mà còn cần cả lòng dũng cảm của những người đi trên con đường đó.

Nguyên Phong

tin nổi bật

Sức mạnh của lữ đoàn Stryker lục quân Mỹ triển khai đến châu Âu

Bộ Quốc phòng Mỹ đầu tháng này đã ra quyết định triển khai một lữ đoàn xe chiến đấu Stryker đến Romania.

Điểm danh các vũ khí phòng không-không quân Nga dùng ở Ukraine

Khi tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, quân đội Nga đã huy động một lực lượng đông đảo các loại vũ khí trang bị tác chiến phòng không – không quân.

Cuộc sống thấp thỏm ở thành phố biên giới Nga giáp chiến tuyến Ukraine

Các âm thanh của chiến tranh đã trở nên lớn hơn ở Belgorod, thành phố Nga nằm cách biên giới Ukraine chỉ 40 km. Các vụ nổ cũng xảy ra thường xuyên hơn.

Diễn biến căng thẳng của cuộc chiến 5 ngày Nga - Gruzia

Nửa đêm về sáng ngày 8/8/2008, quân đội Gruzia bất ngờ dùng không quân, pháo binh, tên lửa xúc tiến chiến dịch mang tên “Cánh đồng sạch” đánh phá các mục tiêu ở thủ phủ Tskhinvali và nhiều nơi khác tại Nam Ossetia.

Uy lực tàu chiến được Nga chọn làm soái hạm mới cho Hạm đội Biển Đen

Theo nguồn tin giấu tên từ lực lượng an ninh bán đảo Crưm, Hải quân Nga đã chọn được soái hạm mới cho Hạm đội Biển Đen.

Cuộc săn lùng điệp viên Nga gay cấn của an ninh Ukraine

Trong khi các lực lượng vũ trang giao tranh dữ dội ở tiền tuyến, Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) phải xúc tiến một cuộc chiến cam go không kém là săn lùng các điệp viên làm việc cho Nga đang trà trộn trong dân.

Hai cơ cấu chỉ huy quan trọng nhất của NATO

Sau vụ 11/9/2001, NATO đã tiến hành cải cách hệ thống chỉ huy nhằm sẵn sàng đối phó có hiệu quả với những đe dọa mới, đồng thời tiếp tục bảo đảm an ninh cho toàn bộ lãnh thổ các nước thành viên.

Bí ẩn dòng sông cản bước cả quân Nga và Ukraine ở khu vực Donbass

Chiến sự giữa Nga và Ukraine đang tập trung vào khu vực miền Đông Ukraine. Tại đây, con sông tự nhiên Siversky Donets đã cản trở bước tiến của cả 2 phe, ảnh hưởng đến chiến thuật của họ.

Hình ảnh thủ đô Ukraine sau hơn hai tháng chiến tranh

Các đường phố ở thủ đô Kiev của Ukraine đã nhộn nhịp trở lại khi cuộc sống quay về trạng thái gần như bình thường sau một thời gian hứng chịu những đợt pháo kích nặng nề của quân Nga.

'Xạ thủ nguy hiểm nhất thế giới' tiết lộ sốc về tình hình ở Ukraine

Wali, người được mệnh danh là 'xạ thủ nguy hiểm nhất thế giới', đã tiết lộ những sự thật gây sốc sau hơn 2 tháng tham chiến tại Ukraine.

Cuộc sống tăm tối trong "hố địa ngục" dưới nhà máy thép Azovstal

Anna Zaitseva, 24 tuổi, trú ẩn trong boongke dưới nhà máy thép Azovstal (Ukraine) kể, mỗi ngày cô chỉ ăn một lần. Tình trạng thiếu hụt thực phẩm nghiêm trọng tới mức nhiều phụ nữ bị rụng răng.

Lỗ hổng 'chết người' của dàn xe tăng Nga ở Ukraine

Nga được tin đã mất hàng trăm xe tăng kể từ đầu chiến dịch tấn công quân sự ở Ukraine hồi cuối tháng 2 vì một lỗi thiết kế nghiêm trọng, tồn tại từ rất lâu.

Căn bệnh bí ẩn có thể cung cấp manh mối về sự kết thúc Covid-19

Với nhiều triệu chứng giống triệu chứng của bệnh Covid-19, dịch Cúm Nga từng xảy ra trong lịch sử có thể cung cấp manh mối về sự kết thúc của đại dịch đang hoành hành hiện nay.

Điều chưa biết về thời khắc cuối cùng của trùm phát xít Hitler

Tổng cục An ninh Liên bang Nga (FSB) mới đây đã công khai các tài liệu hé lộ chi tiết chưa từng được biết đến về thời khắc cuối cùng trong đời của trùm phát xít Adolf Hitler.

Giải mã chiến thuật nhấn chìm làng của Ukraine nhằm cản bước quân Nga

Quân đội Ukraine đã phá đập thủy điện khiến một ngôi làng bị nhấn chìm, góp phần chặn bước tiến của lực lượng Nga vào thủ đô Kiev.