Biển Đông và chuyện trong phòng họp lãnh đạo Đông Á

Tổng thống Mỹ Obama và hầu hết các lãnh đạo tại thượng đỉnh Đông Á đã đối mặt trực tiếp với Trung Quốc xung quanh vấn đề chủ quyền ở Biển Đông, đặt Thủ tướng Trung Quốc vào thế phòng thủ trong cuộc tranh luận kéo dài.
Theo các quan chức chính quyền Washington, Tổng thống Mỹ Obama và hầu hết các nhà lãnh đạo tại hội nghị thượng đỉnh Đông Á đã đối mặt trực tiếp với Trung Quốc xung quanh vấn đề chủ quyền ở Biển Đông - vùng biển giàu có tài nguyên năng lượng, đặt Thủ tướng Trung Quốc vào thế phòng thủ trong cuộc tranh luận kéo dài.

Một quan chức Mỹ tiết lộ với phóng viên trên chiếc chuyên cơ chở Obama về Mỹ sau chuyến công du Thái Bình Dương, Thủ tướng Trung Quốc lần lượt từ cáu giận sang xây dựng khi phản ứng với những mối quan tâm của hầu hết các nhà lãnh đạo dự thượng đỉnh Đông Á.
Ảnh: New York Times

Cuộc gặp diễn ra vào thời điểm trong vòng một tuần lễ, Tổng thống Obama đã như con thoi ở nhiều mặt trận với nỗ lực khôi phục ảnh hưởng của Mỹ tại châu Á - Thái Bình Dương sau nhiều năm sa lầy vào cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan. Ông đã tuyên bố triển khai 2.500 lính thủy đánh bộ tại Australia, mở cửa để khôi phục quan hệ với Myanmar và giành được sự ủng hộ về một khối tự do thương mại khu vực mà ban đầu không có mặt Bắc Kinh.

Các tuyên bố từ ông chủ Nhà Trắng dường như làm lãnh đạo Trung Quốc giật mình, họ đã đưa ra hàng loạt cảnh báo cho rằng, Mỹ đang tìm cách làm mất ổn định khu vực.

Điểm nóng hàng hải

Mặc dù đối mặt với những thách thức ngoại giao, ông Obama vẫn dành thời gian để hội đàm với ông Ôn Gia Bảo vào sáng thứ bảy sau khi nhà lãnh đạo Trung Quốc đề nghị việc này. Và Thomas E. Donilon, cố vấn an ninh quốc gia Mỹ đã mô tả cuộc gặp như một “cam kết tốt”. Thông tin từ Tân hoa xã cho rằng, ông Ôn bị đặt vào vị trí bất tiện bởi tâm điểm Biển Đông, đặc biệt vì Trung Quốc luôn khẳng định vấn đề không nên đem ra các diễn đàn đa quốc gia.

Theo Tân hoa xã, ông Ôn thừa nhận không muốn thảo luận vấn đề trên tại hội nghị thượng đỉnh, nhưng nhấn mạnh rằng, sẽ là "bất lịch sự" nếu không trả lời những mối quan tâm của các nước láng giềng. Một số phương tiện truyền thông và một quan chức chính quyền Obama tiết lộ, ông Ôn sau đó đã bảo vệ quan điểm của Trung Quốc trên biển.

Động thái trên cho thấy sự thất bại chiến thuật trong cuộc vật lộn để trở thành tiêu điểm ở chiến dịch cạnh tranh với Mỹ về ảnh hưởng trong khu vực. Mỹ với nỗ lực tăng cường quan hệ với các nước láng giềng nhỏ của Trung Quốc ở châu Á, đã ủng hộ quan điểm mà các nước này đưa ra về hội đàm đa phương, thay vì song phương như Bắc Kinh mong muốn.

Quan chức chính quyền Obama ước tính, phần lớn cuộc gặp là những đổi trao kịch tính hơn là kiểu nhóm họp thông thường. Trong số các nhà lãnh đạo 18 nước tham dự hội nghị thượng đỉnh Đông Á, chỉ có lãnh đạo Campuchia và Myanmar không đề cập tới an ninh hàng hải.

Khác với phiên họp đầu tiên của hội nghị thượng đỉnh, khi các nhà lãnh đạo tụ họp trong một phòng lớn với đoàn tuỳ tùng trợ lý về các vấn đề thương mại, giáo dục, phản ứng với thảm họa tự nhiên... phiên họp hôm thứ bảy chỉ gồm 18 nhà lãnh đạo và một cố vấn (cho mỗi người) ở căn phòng nhỏ hơn - như để tạo điều kiện thuận lợi để có thể trao đổi thẳng thắn.

Hỏi - đáp

Quan chức Mỹ nói rằng, ông Obama - Tổng thống Mỹ đầu tiên dự hội nghị thượng đỉnh Đông Á, "đã không vận động hành lang" để các nhà lãnh đạo khác nêu vấn đề. Những người đầu tiên đề cập là lãnh đạo của Singapore, Philippines và Việt Nam, sau đó là đại diện của Malaysia, Thái Lan, Australia, Ấn Độ, Nga và nước chủ nhà Indonesia. Theo vị quan chức này, các nhà lãnh đạo đã khẳng định lại quan điểm về một "giải pháp đa phương cho những xung đột trong tuyên bố chủ quyền lãnh thổ". Và, chỉ sau khi các nhà lãnh đạo khác đặt vấn đề, thì ông Obama mới bày tỏ sự đồng tình với họ.

Ông Obama đã lập luận rằng "trong khi chúng tôi không phải là nước tuyên bố chủ quyền ở cuộc tranh chấp Biển Đông và không đứng về phía nào, thì chúng tôi có mối quan tâm rất lớn tới an ninh hàng hải nói chung và một giải pháp cho vấn đề Biển Đông nói riêng - như một cường quốc ở Thái Bình Dương, như một quốc gia hàng hải và như một nước thương mại cũng như một người đảm bảo cho an ninh ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương".

Sau đó, ông Ôn đã trả lời. Quan chức Mỹ mô tả phản ứng của ông là "tích cực trong ý nghĩa rằng, ông không chỉ trích, cũng không sử dụng quá nhiều cách thức quả quyết mà chúng ta thường xuyên nghe thấy từ người Trung Quốc, nhất là những tuyên bố công khai".

Thay vào đó, vị quan chức mô tả, ông Ôn đơn giản nói, hội nghị thượng đỉnh Đông Á không phải là nơi để thảo luận vấn đề và khẳng định "Trung Quốc sẽ cố hết sức để đảm bảo rằng, các lộ trình vận chuyển được an toàn và tự do". Vị quan chức Mỹ nhấn mạnh: "Tôi sẽ mô tả cuộc thảo luận nói chung là mang tính xây dựng và không gay gắt. Các nhà lãnh đạo không nói nước đôi, không nói mơ hồ".

Theo quan chức Mỹ, điều thú vị không ở những gì ông Ôn nói, mà là những gì ông không đề cập. Ví dụ, ông không nhắc lại tuyên bố tranh chấp chỉ nên được giải quyết song phương. Tuy nhiên, sau đó, Tân hoa xã viết rằng Thủ tướng đã "xác nhận lại" quan điểm của Trung Quốc, có lẽ hàm ý nói "sự lãng quên" của ông không đồng nghĩa với thay đổi thực sự trong tư tưởng.

Thái An (theo New York Times)

tin nổi bật

Thủ tướng lên đường thăm chính thức 3 nước châu Âu, dự Hội nghị cấp cao ASEAN - EU

Đầu giờ sáng ngày 9/12, chuyên cơ chở Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Hà Nội, bắt đầu chuyến công du đến châu Âu từ ngày 9 - 15/12.

Téc xăng phát nổ, 1 công nhân ở Hải Dương tử vong

Téc xăng phát nổ khi các công nhân đang hàn xì. Một công nhân tử vong, 1 người bị thương nặng.

Hải Phòng: Hỏa hoạn trong ngôi nhà khóa cửa khiến 3 người tử vong

Vụ hỏa hoạn khiến 3 người thiệt mạng trong ngôi nhà bị khoá cửa nằm trong ngõ tại TP Hải Phòng.

Đại tướng Tô Lâm và Đại tướng Phan Văn Giang tham quan Triển lãm quốc phòng quốc tế

Chiều 8/12, Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Công an và Đại tướng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Quốc phòng cùng đến tham quan một số gian hàng ở Triển lãm quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022.

Khỉ xổng chuồng 'đại náo' khu dân cư, tấn công trẻ nhỏ ở Thái Bình

Ngày 8/12, Chủ tịch UBND xã Tự Tân, huyện Vũ Thư (Thái Bình) xác nhận, chính quyền địa phương nhận được tin báo của người dân có tình trạng khỉ xuất hiện trên địa bàn xã thời gian gần đây.

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An truy trách nhiệm việc thông báo xả lũ lúc 3h

Liên quan đến công tác vận hành xả lũ của các hồ đập, thủy điện trên địa bàn chưa đúng quy trình, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nghệ An Thái Thanh Quý yêu cầu làm rõ trách nhiệm cá nhân, tập thể.

Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương: Quản lý chặt quán cà phê có nhạc như vũ trường

Giám đốc Công an tỉnh Hải Dương kiến nghị quản lý chặt các quán bar, cà phê, quán ăn… có nhạc mạnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng tiếp Chủ tịch Thượng viện Pháp

Chiều 8/12, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp đoàn đại biểu Thượng viện Pháp do Chủ tịch Thượng viện Gérard Larcher dẫn đầu nhân dịp thăm chính thức Việt Nam.

100 du khách mất liên lạc ở Hàn Quốc: Đề nghị phạt 4 công ty lữ hành

4 công ty có liên quan đến 100 khách du lịch mất liên lạc ở Hàn Quốc vừa bị Sở Du lịch TP.HCM đề nghị xử phạt tiền và áp dụng hình thức tước giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành có thời hạn.

Việt Nam đạt nhiều thành tựu trong bảo đảm quyền con người ở lĩnh vực lao động

Hội thảo cập nhật tình hình thực hiện khuyến nghị về quyền con người trong lĩnh vực lao động – xã hội theo cơ chế UPR chu kỳ III của Hội đồng Nhân quyền LHQ diễn ra chiều nay.

‘Môi trường sạch - Cuộc sống xanh’ - hành trình vì nền nông nghiệp bền vững

Với chiến dịch "Môi trường sạch - Cuộc sống xanh", Syngenta đã cùng nông dân thực hiện thu gom và xử lý rác thải, đồng thời ký cam kết hành động bảo vệ môi trường vì một nền nông nghiệp Việt Nam xanh và bền vững.

Chủ tịch TP.HCM nêu giải pháp thúc đẩy đầu tư công trong năm 2023

Chủ tịch TP.HCM Phan Văn Mãi cho biết, giải pháp thúc đẩy đầu tư công trong năm 2023 là phải tháo gỡ chính các điểm nghẽn. TP đã thành lập 3 tổ công tác hoạt động hết công suất nhằm thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2023 đạt mục tiêu đề ra.

Hà Nội đề xuất cơ chế đặc thù tăng thu nhập cho công chức

UBND TP Hà Nội đang đề xuất với Trung ương chấp thuận cơ chế đặc thù để thành phố được quyết định tăng thu nhập cho cán bộ, công chức.

Thứ trưởng Quốc phòng Anh mong chờ tìm hiểu công nghệ quân sự Việt Nam

Thứ trưởng Quốc phòng Anh James Heappey đánh giá triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam 2022 là một sự kiện tuyệt vời, được tổ chức rất tốt. Ông mong chờ tìm hiểu một số công nghệ của Việt Nam.

Công an Long An thông báo tìm bị hại vụ án lừa đảo tại ‘Tịnh thất Bồng Lai’

Công an tỉnh Long An đề nghị ai bị những cá nhân sống tại “Tịnh thất Bồng Lai” lừa đảo thì sớm liên hệ trình báo, cung cấp thông tin.