Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Các thị trường sụt giảm, hy vọng kiểm soát đại dịch Covid-19 mờ đi và một cái tên mới được đưa vào từ điển đại dịch: Omicron.

New York Times cho biết, biến thể virus SARS-CoV-2 mới xuất hiện ở Nam Phi được đặt tên theo chữ cái thứ 15 trong bảng chữ cái Hy Lạp. Theo giới chuyên gia, quy cách đặt tên này – từng được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố hồi tháng 5 – giúp cho việc truyền đạt về các biến thể mới dễ dàng hơn và đỡ gây nhầm lẫn hơn. 

Chẳng hạn, biến thể xuất hiện ở Ấn Độ ít được biết đến với cái tên B.1.617.2 hơn so với tên Delta được đặt theo chữ thứ 4 của bảng chữ cái Hy Lạp. 

{keywords}
Bảng chữ cái Hy Lạp


Theo thông tin trên trang theo dõi của WHO, hiện nay có bảy "biến thể đáng quan tâm" hay "biến thể đáng lo ngại", và mỗi một trong số chúng đều được đặt tên theo chữ cái Hy Lạp.

Một số ý kiến cho rằng WHO đã cố ý bỏ qua các chữ "Nu" hay "Xi" đứng ngay trước Omicron. Tuy nhiên, phát ngôn viên WHO Tarik Jasarevic lý giải hôm 27/11 rằng "Nu" dễ gây nhầm lẫn với từ "New" (nghĩa tiếng Anh là mới), còn "Xi" không được dùng vì đó là một họ rất phổ biến. Ông nhấn mạnh thêm, cách tốt nhất đặt tên cho dịch bệnh là tránh "gây xúc phạm cho bất kỳ nhóm văn hóa, xã hội, quốc gia, khu vực, nghề nghiệp hoặc dân tộc nào".

Một số biến thể được biết đến nhiều, chẳng hạn như Delta, đã được xác định là đáng lo ngại. Những cái tên khác trong danh mục này bao gồm Alpha, Beta, và Gamma. Số khác thuộc diện "đáng quan tâm", được đặt tên là Lambda và Mu. Một số chữ Hy Lạp khác cũng đã được sử dụng cho biến thể không đáp ứng các ngưỡng trên.  

Theo New York Times, WHO đã thúc đẩy hệ thống đặt tên đơn giản và dễ tiếp cận, không giống như tên khoa học của các biến thể mà "có thể khó phát âm và ghi nhớ, và dễ bị hiểu sai".

Nhiều nhà nghiên cứu đồng tình với cách đặt tên này.  

{keywords}
 Tulio de Oliveira thuộc Trường Y Nelson Mandela ở Durban, Nam Phi, cùng các thành viên trong đội của ông công bố biến thể mới của virus gây Covid-19. Ảnh: New York Times  

Tiến sĩ Angela Rasmussen, một nhà virus học tại Đại học Saskatchewan, cho biết bà đã thực hiện nhiều cuộc phỏng vấn với các phóng viên trong năm nay trước khi hệ thống đặt tên theo chữ cái Hy Lạp được công bố, và bà đã vấp phải những giải thích khó hiểu về các biến thể B.1.1.7 và B.1.351. Hiện chúng được gọi đơn giản là Alpha, xuất hiện ở Vương quốc Anh và Beta, xuất hiện ở Nam Phi.

Còn một nguyên nhân khác mà WHO sử dụng bảng chữ cái Hy Lạp, theo tiến sĩ Rasmussen. Tổ chức này mô tả quy ước cũ đặt tên virus theo địa điểm chúng được phát hiện là "kỳ thị và phân biệt đối xử", như vậy là không công bằng đối với người dân ở địa phương đó. 

Bà Rasmussen chỉ ra rằng, cách đặt tên virus theo vùng, về mặt lịch sử, từng gây nhầm lẫn. Chẳng hạn như Ebola được đặt tên theo một dòng sông nằm rất xa nơi virus xuất hiện. 

"Tôi còn nhớ hồi đầu đại dịch, mọi người bảo nhau: Chúng ta từng gọi là cúm Tây Ban Nha, tại sao chúng ta không gọi là virus corona Vũ Hán? Cúm Tây Ban Nha không khởi phát từ Tây Ban Nha. Chúng ta không biết nó xuất hiện từ đâu, nhưng có khả năng cao chúng xuất hiện từ Mỹ", bà nói.

WHO khuyến khích các nước và truyền thông toàn cầu chấp nhận những cái tên mới. Chúng không thay thế những cái tên mang tính kỹ thuật truyền tải thông tin quan trọng tới các nhà khoa học và sẽ tiếp tục được sử dụng trong nghiên cứu.

>>> Cập nhật tình hình Covid-19 mới nhất


Thanh Hảo

'Địa chấn' Omicron, loạt nước hạn chế đi lại với nam châu Phi

'Địa chấn' Omicron, loạt nước hạn chế đi lại với nam châu Phi

Anh, Đức, Hà Lan và Italia đã phát hiện các trường hợp nhiễm biến thể Omicron, các chuyên gia cảnh báo chia sẻ vắc xin không công bằng dẫn tới nhiều biến thể mới xuất hiện.

 

 

 

 

tin nổi bật

Phần Lan xây hàng rào biên giới với Nga, Ukraine kiểm soát 5 khu định cư

Phần Lan đang lên kế hoạch xây dựng một hàng rào ở khu vực biên giới giáp với Nga. Trong khi đó, Ukraine đã bao vây thị trấn Lyman, đồng thời kiểm soát 5 khu định cư gần đó.

Ukraine tấn công hàng loạt sở chỉ huy của Nga, nêu điều kiện đàm phán

Người đứng đầu chính quyền quân sự Luhansk, ông Serhiy Haidai cho biết, các lực lượng tên lửa và pháo binh của Ukraine đã tấn công hàng loạt sở chỉ huy và nơi tập trung quân, thiết bị của Nga.

Lý do thủy thủ bị nghi đốt tàu chiến Mỹ trị giá hơn tỷ USD được tuyên trắng án

Một thủy thủ bị buộc tội cố ý phóng hỏa khiến tàu chiến Mỹ trị giá hàng tỷ USD bị phá hủy và làm hàng chục người trên tàu bị thương đã được một tòa án quân sự tuyên bố là vô tội.

Lãnh sự quán Nga tại Mỹ bị xịt sơn, Ukraine giành lại Lyman và Yampil

Khắp mặt tiền của lãnh sự quán Nga tại New York, Mỹ bị xịt sơn màu đỏ. Vụ việc xảy ra vài giờ trước khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố sáp nhập bốn vùng của Ukraine.

Triều Tiên thử tên lửa lần 4 trong tuần, Mỹ nói không đáng lo

Quân đội Hàn Quốc cho biết, hôm nay (1/10) Triều Tiên đã phóng hai tên lửa đạn đạo tầm ngắn ra vùng biển phía đông. Đây là vụ phóng tên lửa lần thứ 4 trong vòng một tuần của nước này.

Nga cảnh báo Kiev xin gia nhập NATO, Mỹ nói UAV Iran ở Ukraine “gặp vấn đề”

Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev coi việc Ukraine nộp đơn xin gia nhập NATO là động thái thúc đẩy cho sự khơi mào Thế chiến thứ Ba.

Mỹ giáng thêm đòn trừng phạt Nga, Ukraine nộp đơn xin gia nhập NATO

Bộ Thương mại Mỹ hôm 30/6 đã giáng đòn trừng phạt lên hàng loạt cá nhân và tổ chức của Nga, sau khi ông Putin tuyên bố sáp nhập 4 tỉnh của Ukraine.

Iran phát triển lực lượng không quân như thế nào?

Lực lượng không quân Iran gồm hai bộ phận: Không quân thuộc quân đội quốc gia và Không quân vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Châu Âu và Kiev phản ứng trước việc Nga sáp nhập 4 tỉnh Ukraine

Ngay sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin chủ trì lễ ký kết sáp nhập 4 tỉnh Ukraine vào nước này, giới chức Ukraine và châu Âu lập tức lên tiếng phản đối.

Vì sao Nhật Bản lao dốc trên bảng xếp hạng kỹ thuật số toàn cầu?

Nhật Bản tiếp tục xuống hạng xét về chỉ số cạnh tranh kỹ thuật số, cho thấy khó khăn của nước này trong việc hiện đại hóa hệ thống công và tư nhân.

Tổng thống Putin kêu gọi Ukraine quay trở lại bàn đàm phán

Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, nước này luôn sẵn sàng cho các cuộc đối thoại với Ukraine.

Quan chức thân Nga thiệt mạng vì tên lửa Mỹ ở Ukraine, Bộ trưởng Quốc phòng Anh tới Kiev

Truyền thông Nga hôm nay (30/9) cho biết, một quan chức thân Nga ở tỉnh Kherson đã thiệt mạng do đòn tấn công bằng tên lửa Mỹ viện trợ cho Ukraine.

Ông Putin ký hiệp ước sáp nhập 4 tỉnh của Ukraine

Theo hãng tin Sputnik, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có mặt và phát biểu tại lễ ký kết sáp nhập 4 tỉnh thuộc miền đông và nam của Ukraine.

Ông Prayuth Chan-ocha tiếp tục làm Thủ tướng Thái Lan

Tòa án Hiến pháp Thái Lan vừa phán quyết, Thủ tướng Prayuth Chan-ocha không vi phạm điều khoản hiến pháp giới hạn ông chỉ được nắm quyền 8 năm. Do đó, ông Prayuth Chan O-cha có thể tiếp tục làm Thủ tướng.

Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản diễn tập chống tàu ngầm Triều Tiên

Các tàu chiến của Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản hôm nay (30/10) đã khởi động cuộc diễn tập chống tàu ngầm lần đầu tiên trong vòng 5 năm.