'Bỏ 500 triệu đến 2 tỷ bôi trơn còn hơn đến 50 cơ quan xin 50 con dấu'

GS.TS Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội DN đầu tư nước ngoài cho rằng điều đáng lo ngại nhất của doanh nghiệp là chi phí ngầm, chi phí không chính thức.

GS.TS Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội DN đầu tư nước ngoài cho rằng điều đáng lo ngại nhất của doanh nghiệp là chi phí ngầm, chi phí không chính thức.

- Thưa ông, tại sao doanh nghiệp ra đời nhiều nhưng giải thế cũng không ít và chuyện doanh nghiệp phá sản lại được cho là điều bình thường?

Từ khi có Luật Doanh nghiệp đến nay chúng ta có 945.000 Doanh nghiệp đăng ký mới, thực chất chỉ có khoảng 550.000 doanh nghiệp hiện đang hoạt động. Danh mục doanh nghiệp đăng ký qua các cơ quan thuế là 525.000 doanh nghiệp. Có khoảng hơn 400.000 doanh nghiệp trong vòng 15 năm (2001-2015) đăng ký nhưng bị giải thể và ngừng hoạt động. Con số nhiều người cho là bình thường, trong đó có những doanh nghiệp giải thế là bình thường nhưng cũng có hàng loạt doanh nghiệp giải thể là bất bình thường.

Bốn tháng đầu năm 2016 có trên 25.135 doanh tạm ngừng hoạt động, giải thể. Con số đó so với số lượng 34.721 DN mới ra đời thì rõ ràng chênh lệch rất ít. Con số này không bình thường. Tôi nghĩ rằng, các nhà thống kê, hoạch định chính sách nên đi sâu phân tích chứ không nên công bố con số chung chung, cần đề xuất những giải pháp hỗ trợ cụ thể cho những ngành, vùng kinh tế doanh nghiệp đang gặp khó khăn. 

{keywords} 

Tôi hy vọng đến năm 2020 Việt Nam có khoảng 1 triệu doanh nghiệp, đến năm 2025 có vài triệu doanh nghiệp sống khỏe. Như hiện nay có 945.000 doanh nghiệp ra đời thì một nửa dừng hoạt động thì rất khó.

- Một báo cáo đánh giá chi phí đầu vào cho sản xuất khiến nhiều doanh làm ăn thua lỗ và hòa vốn dẫn tới việc giải thể, ông nhận định thế nào về điều này?

Tôi rất đồng tình với đánh giá là chi phí sản xuất của doanh nghiệp, kể cả những đóng góp của doanh nghiệp cho ngân sách Nhà nước tại Việt Nam không cao so với các nước xung quanh. Thực tế, đóng góp từ thuế, chi phí khoảng 17-18%. Cái đáng lo nhất của các doanh nghiệp hiện nay là chi phí “ngầm”, chi phí không chính thức. Và chi phí chính thức đó hiện nay không ai đo đếm được.

Tôi đã từng trao đổi với lãnh đạo một DN bất động sản, vị này cho biết, sẵn sàng bỏ chi phí “bôi trơn” từ 500 triệu, 1 tỷ hoặc 2 tỷ đồng còn hơn mất công đến 50 cơ quan lấy 50 con dấu mới có thể ra đời một dự án bất động sản. Nếu không “bôi trơn”, thời gian của việc đó có thể mất đến 2 năm và chi phí trả lãi cho ngân hàng có thể còn hơn 2 tỷ đồng nhiều lần.

Cho nên cái đáng lo nhất hiện nay là chi phí không chính thức. Chi phí này làm cho giá vốn, giá chi phí của sản phẩm của doanh nghiệp tăng. Nguy cơ cao hơn là không minh bạch, không công khai được nên mất lòng tin của doanh nghiệp, nhà đầu tư cả trong nước và nước ngoài. Không ai dám bỏ vốn vào đầu tư khi mà không biết chi phí không chính thức là bao nhiêu để có thể dự báo được khả năng thu hồi vốn như thế nào, có lãi không để đầu tư.

- Chúng ta đang hồ hởi với việc khởi nghiệp để có vài triệu doanh nghiệp mới với những chính sách khuyến khích, trong khi có nhiều doanh nghiệp đang sống thoi thóp?

Khuyến khích phát triển doanh nghiệp mới như phong trào doanh nghiệp khởi nghiệp là điều cần thiết, thanh niên mới ra trường rất năng động, có nhiều thành công. Không phải ngẫu nhiên mà Mỹ đã coi trọng phong trào doanh nghiệp khởi nghiệp của Việt Nam và tổ chức một hội thảo riêng về doanh nghiệp khởi nghiệp giữa Mỹ và Việt Nam tại TP.HCM.

Tôi cho rằng không nên suy nghĩ cực đoan, chúng ta phải chú ý cả doanh nghiệp ra đời, đồng thời phải gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đang hoạt động.

Theo tôi, đối với các doanh nghiệp đang hoạt động, Nhà nước nên chú trọng xây dựng những tập đoàn kinh tế mạch nâng cao sức cạnh tranh trong hội nhập, vươn được ra thị trường thế giới được. Đặc biệt là các tập đoàn công nghệ cao, dịch vụ cao cấp.

Chính phủ đang nghiên cứu trình Quốc hội vào tháng 10 Luật hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tôi kỳ vọng khung chính sách hỗ trợ này không chỉ là vấn đề chung mà tập trung vào những hỗ trợ cần thiết. Năm 2015, tăng trưởng tín dụng đạt 17%. Nhưng với 95% doanh nghiệp nhỏ và vừa, theo tôi biết chỉ tiếp cận được khoảng 25% khoản tín dụng đó. Tiếp xúc vốn của doanh nhỏ và vừa đang vô cùng khó khăn.

Hiện nay, ngoài tín dụng, doanh nghiệp còn được hỗ trợ bằng các quỹ hỗ trợ của Nhà nước như Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp, Quỹ phát triển khoa học công nghệ... Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho biết, mặc dù có thông tin nhưng trên thực tế các quỹ này giải ngân rất chậm và rất ít.

- Các Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp đã thực sự gần với doanh nghiệp chưa thưa ông?

Khi xây dựng điều lệ Quỹ hỗ trợ, tôi thấy chúng ta đang “ngồi trong phòng lạnh” để xây dựng chứ không phải dựa vào điều kiện thực tế của các doanh nghiệp nên vẫn có những điều chưa thiết thực với doanh nghiệp.

Tôi cho rằng cần phải khảo sát doanh nghiệp để thực hiện. Tôi mong khi Thủ tướng lập quỹ 2.000 tỷ nên mời doanh nghiệp đến, bàn với họ cách nhanh nhất để giải ngân cho các doanh nghiệp, sau đó hướng dẫn họ thực hiện hỗ trợ một cách hiệu quả nhất. Sau một khoảng thời gian thực hiện, cần tổng kết, rút kinh nghiệm để có những bổ sung điều lệ cho sát thực tế. Khi đó tôi tin quỹ có tác dụng.

- Cảm ơn ông!

(Theo Người đồng hành)

tin nổi bật

Đói đơn hàng, thị trường xuất khẩu đang xấu đi

Chi phí đầu vào tăng cao cùng nhu cầu tại nhiều thị trường lớn giảm khiến hàng xuất khẩu của Việt Nam đối mặt với khó khăn vào nửa cuối năm 2022, đặc biệt là tình trạng thiếu đơn hàng.

Sẵn vốn khủng, tay to tung tiền gom đất

Thị trường bất động sản bị siết nguồn vốn cũng là lúc nhiều đại gia tung tiền gom dự án.

Biệt thự Pháp cổ bỏ hoang giữa lòng Sa Pa

Nằm trên con phố trung tâm của Sa Pa, một biệt thự cổ từ thời Pháp thuộc bị bỏ hoang và được người bán hàng vỉa hè trưng dụng làm nơi để đồ.

Loạt dự án nghìn tỷ 'ngủ đông' ở bán đảo đẹp nhất Quảng Bình

Được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng trên các khu đất vàng ở bán đảo Bảo Ninh, TP Đồng Hới (Quảng Bình), thế nhưng một số dự án chậm tiến độ, tạm dừng thi công suốt nhiều năm.

Năm 2030, thu nhập của một người Việt Nam chỉ bằng Malaysia năm 2007

GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành của Việt Nam luôn đạt mức năm sau cao hơn năm trước. Thế nhưng, con số này thua xa nhiều nước trong khu vực Đông Nam Á.

Shopee, Lazada phải bổ sung giấy phép kinh doanh

Các sàn thương mại điện tử có vốn đầu tư nước ngoài đang kinh doanh tại Việt Nam như Lazada, Shopee... phải bổ sung Giấy phép kinh doanh trước ngày 1/1/2023.

Đất đấu giá ven đô lại "nóng bỏng tay", cao gấp hơn 5 lần giá khởi điểm

Nhiều phiên đấu giá đất các huyện ven trung tâm Hà Nội thời gian gần đây liên tục thắng lớn, thậm chí, có thửa đất còn cao gấp hơn 5 lần so với giá khởi điểm.

'Đại bàng' đổ bộ, chuyên gia cảnh báo mối nguy

Thị trường bất động sản công nghiệp Việt Nam ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực sau khi Việt Nam mở cửa lại các đường bay quốc tế. Tuy nhiên, việc tăng giá thuê đang khiến nhiều chuyên gia lo ngại.

Cơn 'ngán' du lịch: Áp lực 200%, lương thấp sao tươi cười nổi với khách

Một hướng dẫn viên du lịch nổi tiếng, sau 2 năm dịch bệnh thì giờ làm dịch thuật và bán quần áo. Đây là một trong những lý do khiến nhiều người "ngán" ngành du lịch bấp bênh.

Bỏ phương án chia cả nước thành 7 vùng: Lâm Đồng vẫn ở Tây Nguyên

Đầu năm 2019, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đề xuất phân chia cả nước thành 7 vùng kinh tế - xã hội, thay vì 6 vùng như lâu nay. Sau thời gian bàn thảo, kết quả là giữ nguyên 6 vùng.

Nơi nào giàu nhất thế giới?

Những nơi giàu nhất thế giới theo danh sách của Global Finance hầu hết đều không phải là các nước lớn nhất hay hùng mạnh nhất.

Lộ diện những hành lang kinh tế quan trọng bậc nhất 10-30 năm tới

Dự thảo quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 định hướng tập trung hình thành và phát triển một số hành lang kinh tế, vùng động lực, các đô thị lớn, các khu kinh tế gắn với bộ khung kết cấu hạ tầng quốc gia.

Câu chuyện về nơi biến rác thành điện

Lượng rác thải tăng trong khi quỹ đất ngày càng eo hẹp đang biến việc xử lý rác bằng phương pháp đốt thành một xu hướng trên thế giới. Điều này thúc đẩy sự phát triển của các dự án nhà máy điện rác.

Việt Nam hướng tới GDP 7,5%, đề phòng rủi ro gia tăng

Nền kinh tế Việt Nam hồi phục mạnh mẽ nhờ ngành dịch vụ tăng tốc và khu vực chế biến chế tạo đứng vững trước sóng gió. Dự báo tăng trưởng kinh tế đạt 7,5% trong 2022 và lạm phát ở mức 3,8%.

Hồ sơ hãng hàng không Việt trước nguy cơ bị xóa sổ

Pacific Airlines là hãng bay giá rẻ đầu tiên của Việt Nam, từng có 12 năm hoạt động dưới tên gọi Jetstar Pacific. Hãng này từng nhiều lần phải tái cơ cấu, đổi chủ sở hữu để "sống sót".