Bộ Công Thương đề xuất tất cả các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối đều được tự quyết định giá xăng dầu. Thông qua dữ liệu kê khai giá để theo dõi hành vi thiết lập giá, ngăn chặn thỏa thuận ngầm, liên minh độc quyền...
“Bộ Công Thương vừa gửi văn bản lấy ý kiến các bộ, ngành, doanh nghiệp và hiệp hội liên quan để hoàn thiện dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu, gửi kèm Tờ trình số 8153 ngày 8/10.
Trong bản dự thảo lần này, cơ quan soạn thảo của Bộ Công Thương vẫn giữ nguyên đề xuất: giá bán buôn, giá bán lẻ xăng dầu do thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối độc lập tự quyết định và thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về giá và theo cơ chế thị trường.
Đối với các địa bàn xa cảng, kho đầu mối hoặc cơ sở sản xuất xăng dầu, nếu chi phí thực tế phát sinh hợp lý, hợp lệ của năm liền kề trước đó, đã được kiểm toán, cao hơn chi phí kinh doanh định mức, thương nhân đầu mối được công bố địa bàn và quyết định giá bán thực tế tại khu vực này.
Tuy nhiên, mức giá không được vượt quá 2% giá bán lẻ xăng dầu do chính thương nhân công bố tại cùng thời điểm. Riêng dầu mazut, mức giới hạn được tính theo giá bán buôn.
Tại các địa bàn này, thương nhân phân phối xăng dầu độc lập cũng được quyết định giá bán. Tuy nhiên, giá bán lẻ xăng dầu, dầu mazut và giá bán buôn không được vượt mức giá cao nhất do thương nhân đầu mối công bố tại cùng địa bàn và cùng thời điểm.
Sau khi điều chỉnh giá, các thương nhân kinh doanh xăng dầu có trách nhiệm thực hiện kê khai giá và kết nối mạng dữ liệu với cơ quan quản lý nhà nước.
Điểm thay đổi lớn là dự thảo lần này đưa ra công thức tính giá xăng dầu cho thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối độc lập.
Cụ thể, công thức giá bán xăng dầu của thương nhân đầu mối gồm: giá mua xăng dầu, chi phí tạo nguồn, chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận, thuế.
Trong đó, giá mua xăng dầu và chi phí tạo nguồn từ nguồn nhập khẩu, nguồn mua trong nước và lợi nhuận đều do thương nhân tự xác định theo thực tế kinh doanh. Các khoản thuế được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
Chi phí kinh doanh định mức ban đầu được áp dụng theo mức Bộ Công Thương công bố đối với các chủng loại xăng, dầu diesel và dầu mazut tiêu thụ nhiều nhất trên thị trường, trong đó bao gồm chi phí dành cho thương nhân phân phối trong hệ thống.
Hằng năm, chậm nhất ngày 31/1, Bộ Công Thương thông báo mức chi phí kinh doanh định mức điều chỉnh theo biến động chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm trước. Nếu chưa có số liệu CPI, mức hiện hành tiếp tục được áp dụng cho đến khi có thông báo điều chỉnh.
Thương nhân đầu mối cần báo cáo chi phí kinh doanh thực tế hằng năm, giải trình chênh lệch so với định mức và gửi báo cáo chi phí đã được kiểm toán độc lập theo định kỳ 3 năm một lần để rà soát.
Trường hợp chi phí thực tế biến động bất thường hoặc cơ cấu chi phí thay đổi đáng kể, ảnh hưởng đến giá, nguồn cung xăng dầu và an ninh năng lượng, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính đánh giá, trình Thủ tướng xem xét quyết định điều chỉnh định mức.
Về giá bán xăng dầu của thương nhân phân phối, Bộ Công Thương đề xuất:
Thứ nhất, giá bán lẻ xăng dầu của thương nhân phân phối thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối do thương nhân phân phối xăng dầu quyết định. Tuy nhiên, giá bán xăng dầu không được cao hơn mức giá do thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu công bố.
Thương nhân phân phối xăng dầu được quyết định mức giá thấp hơn mức giá của thương nhân đầu mối, đồng thời chịu trách nhiệm về mức giá quyết định và thực hiện công bố, niêm yết, kê khai.
Khi mức giá của thương nhân đầu mối thay đổi, thương nhân phân phối xăng dầu phải bảo đảm giá bán của mình không vượt mức giá giới hạn mới kể từ thời điểm mức giá đó có hiệu lực. Việc thương nhân đầu mối tăng giá không bắt buộc thương nhân phân phối xăng dầu phải tăng giá tương ứng.
Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu có trách nhiệm thông báo đầy đủ mức giá, phạm vi địa bàn và thời điểm có hiệu lực cho thương nhân phân phối xăng dầu.
Thứ hai, giá bán lẻ xăng dầu của thương nhân phân phối xăng dầu độc lập được xác định trên cơ sở giá mua thực tế, chi phí lưu thông và phân phối hợp lý, lợi nhuận do thương nhân tự xác định và các khoản thuế, phí theo quy định.
Trong đó, giá mua thực tế được xác định sau khi trừ chiết khấu, giảm giá và các khoản điều chỉnh làm giảm giá mua. Các yếu tố hình thành giá phải được xác định thống nhất về đơn vị tính, phương pháp tính và phạm vi chi phí; không tính trùng các khoản chi phí, thuế, phí đã được tính trong giá mua.
Thương nhân phân phối tự quyết định giá, chịu trách nhiệm về mức giá quyết định.
Ngoài ra, Bộ Công Thương cũng đề xuất nhiều quy định liên quan đến xác định giá bán của thương nhân phân phối xăng dầu độc lập có nhiều nguồn mua.
Theo đó, thương nhân phân phối xăng dầu độc lập tự quyết định giá bán lẻ, riêng dầu mazut là giá bán buôn, trên cơ sở giá mua thực tế, chi phí lưu thông và phân phối hợp lý, lợi nhuận, các khoản thuế, phí theo pháp luật.
Khi điều chỉnh giá, thương nhân phải xác định được biến động của từng yếu tố so với lần điều chỉnh liền trước.
Thương nhân được quyết định giá phù hợp điều kiện kinh doanh và thị trường, thực hiện công bố, niêm yết, kê khai và tuân thủ các giới hạn giá áp dụng.
Dự thảo cũng nêu rõ, trong thời gian áp dụng biện pháp bình ổn giá, tất cả thương nhân đều thực hiện mức giá hoặc giới hạn giá theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Cùng với đó, dự thảo quy định về điều chỉnh, công bố và kê khai giá xăng dầu. Theo đó, thương nhân phải công bố giá mới chậm nhất 30 phút trước khi áp dụng, ghi rõ thời điểm hiệu lực; không được tăng giá trước thời hạn hoặc trì hoãn giảm giá. Việc kê khai giá phải hoàn thành chậm nhất vào cuối ngày làm việc tiếp theo và không phải thủ tục phê duyệt giá.
Bộ Công Thương và UBND thông qua dữ liệu kê khai giá theo dõi hành vi thiết lập giá, phân chia thị trường nhằm ngăn chặn thỏa thuận ngầm, liên minh độc quyền; xác định các dấu hiệu để kích hoạt quy trình điều tra hạn chế cạnh tranh.
.svg){kind=icon}
