Bỏ hành tím trồng măng tây, nông dân miền Tây thu tiền mỗi ngày

Những ngày cuối tháng 8, trên cánh đồng măng tây ở ấp Huỳnh Kỳ, xã Vĩnh Hải, anh Thạch Vương (38 tuổi) tất bật thu hoạch những lứa măng đầu tiên sau gần 7 tháng xuống giống.

Gia đình anh Vương có nhiều năm trồng hành tím. Tuy nhiên, giá cả thường xuyên biến động khiến thu nhập không ổn định. Vì vậy, anh quyết định chuyển gần 1ha đất sang trồng măng tây.

Hiện khoảng một nửa diện tích đã bước vào giai đoạn thu hoạch. Mỗi sáng, những búp măng xanh mướt, dài khoảng 26cm được cắt đồng loạt, sau đó đưa về sơ chế.

Theo anh Vương, kỹ thuật trồng măng tây không quá phức tạp nhưng đòi hỏi người trồng phải chăm sóc kỹ. Khi cây còn nhỏ, nông dân phải giăng lưới, căng dây để hạn chế gió làm cây đổ ngã, giúp búp măng phát triển thẳng, đều và đẹp. Việc bổ sung phân hữu cơ phù hợp giúp cây phát triển tốt, bên cạnh yêu cầu thường xuyên theo dõi và chăm sóc.

Điều khiến anh Vương hài lòng nhất là măng tây cho thu nhập liên tục, thay vì phải chờ nhiều tháng mới có một vụ thu hoạch như hành tím.

"Trồng hành phải chờ 2-3 tháng mới cho thu hoạch một lần. Nếu gặp lúc giá xuống thấp thì coi như huề vốn, thậm chí bị lỗ. Trong khi đó, măng tây sau khoảng 6 tháng trồng được cắt bán, có thu nhập mỗi ngày. Khoảng một năm sau cây cho năng suất ổn định, người trồng yên tâm hơn nhiều", anh nói.

Anh Vương nhận xét, măng tây phù hợp với vùng đất cát nhờ khả năng thoát nước tốt. Đây cũng là loại nông sản có giá trị dinh dưỡng cao và giá bán khá tốt.

Măng tây có thể cho thu hoạch khoảng 9 tháng trong năm, sau đó nghỉ 3 tháng để dưỡng cây. Nông dân thường chọn thời điểm giá thấp để cho cây nghỉ. Sau một lần trồng, cây có thể tiếp tục cho thu hoạch trong nhiều năm nếu được chăm sóc và dưỡng đúng kỹ thuật.

Cách nhà anh Vương không xa, ông Lý Hoàng (58 tuổi) cũng vừa chuyển hơn 2.000m2 đất chuyên trồng hành tím sang trồng măng tây.

Nhiều năm gắn bó với cây hành, ông Hoàng hiểu rõ những rủi ro của nghề nông. Theo ông, có những năm hành được mùa, được giá thì người trồng có lời, nhưng chỉ cần gặp thời tiết bất lợi hoặc giá giảm sâu là lợi nhuận bị ảnh hưởng.

"Có năm trúng mùa, trúng giá thì còn có lời. Nhưng gặp mưa dầm hoặc giá xuống thấp là lỗ. Làm 4-5 công đất, năm nào khá lắm mới lời hơn 100 triệu đồng", ông Hoàng kể.

Khoảng 5 tháng trước, ông Hoàng bắt đầu chuyển đổi cây trồng. Thông qua mô hình liên kết của HTX Hành tím Vĩnh Châu, ông được hỗ trợ giống, phân bón, thuốc sinh học và hướng dẫn kỹ thuật. Đây là một trong những lý do giúp ông mạnh dạn chuyển đổi.

Theo mô hình liên kết, HTX ứng trước giống và vật tư sản xuất, giúp nông dân giảm áp lực vốn đầu tư ban đầu. Người dân chủ yếu bỏ công chăm sóc và hoàn trả chi phí vật tư sau khi sản phẩm được thu hoạch, tiêu thụ.

"Nghề nông bây giờ mô hình nào có thu nhập ổn định thì bà con sẽ theo", ông Hoàng nói.

Theo tính toán của HTX Hành tím Vĩnh Châu, nếu chăm sóc đúng quy trình, mỗi công (1.000m2) măng tây có thể cho năng suất khoảng 10-15 kg/công/ngày.

Chi phí đầu tư ban đầu khoảng 40 triệu đồng/1.000m2, chủ yếu dành cho cây giống, hệ thống lưới, phân bón và vật tư sản xuất. Từ năm thứ hai, người trồng chủ yếu chi cho công chăm sóc nên hiệu quả kinh tế được kỳ vọng cao hơn.

Anh Đặng Hiệp Phú, cán bộ kỹ thuật HTX Hành tím Vĩnh Châu, nhận xét măng tây là loại cây khá phù hợp với vùng đất cát ven biển Vĩnh Hải.

Đất trồng được lên luống rộng khoảng 1,2m, cao 30cm, giữa các luống có rãnh rộng khoảng 20cm. Cây cách cây khoảng 45cm. Theo quy trình của HTX, cây được ươm khoảng 3 tháng trước khi chuyển cho nông dân đưa ra ruộng trồng.

"Măng tây có thể trồng trên đất thịt hoặc đất cát pha nhưng phát triển tốt nhất trên đất cát cao ráo, thoát nước nhanh. Cây rất sợ ngập úng nên điều kiện đất giồng cát ven biển ở Vĩnh Hải rất phù hợp", anh Phú cho hay.

Không chỉ chuyển đổi cây trồng, HTX Hành tím Vĩnh Châu đang hướng đến xây dựng vùng nguyên liệu măng tây tập trung, gắn sản xuất với doanh nghiệp và thị trường xuất khẩu.

Sau khi thu hoạch, măng tây được làm sạch, phân loại, bó theo quy cách 0,5kg hoặc 1kg rồi đưa vào kho lạnh bảo quản trước khi cung ứng ra thị trường.

Hiện HTX liên kết với doanh nghiệp để bao tiêu sản phẩm với giá khoảng 50.000 đồng/kg. Khi vùng nguyên liệu mở rộng, giá thu mua dự kiến dao động 45.000-65.000 đồng/kg tùy chất lượng và phân loại. Trong khi đó, giá bán lẻ trên thị trường khoảng 80.000-100.000 đồng/kg.

Ông Thạch Dil, Giám đốc HTX Hành tím Vĩnh Châu, cho biết đơn vị bắt đầu triển khai mô hình trồng măng tây theo chuỗi liên kết phục vụ xuất khẩu khoảng 2 năm nay.

Doanh nghiệp và HTX đồng hành với nông dân từ khâu cung ứng giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật đến thu mua sản phẩm. Để đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu như Đài Loan (Trung Quốc) và Nhật Bản, măng tây được kiểm tra dư lượng nhằm bảo đảm các yêu cầu về an toàn thực phẩm.

HTX đặt mục tiêu xây dựng vùng nguyên liệu măng tây khoảng 100ha, trong đó xã Vĩnh Hải dự kiến phát triển 50ha.

Theo kế hoạch, trong năm 2026, địa phương phấn đấu hoàn thành khoảng 70% diện tích vùng nguyên liệu dự kiến; đến năm 2027 sẽ tiếp tục mở rộng để hoàn thiện vùng trồng.

"Măng tây đang mở ra hướng đi bền vững hơn cho nông dân vùng đất cát ven biển. Mô hình không chỉ tạo nguồn thu ổn định gần như quanh năm mà còn từng bước hình thành vùng nguyên liệu quy mô lớn, tạo nền tảng nâng cao giá trị nông sản và phục vụ xuất khẩu", ông Thạch Dil nhấn mạnh.

Chàng trai miền Tây phát tài nhờ nuôi loài gặm tre, thích ăn mía

Từ bỏ công việc kiểm soát chất lượng sản phẩm cho một doanh nghiệp, chàng trai miền Tây quyết tâm khởi nghiệp với loài dúi có răng sắc nhọn, thích ăn mía.