Ngày 6/2, Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã công bố “Chương trình hợp tác toàn diện trong lĩnh vực phòng ngừa, chẩn đoán, điều trị, chăm sóc và quản lý sa sút trí tuệ, Alzheimer ở người cao tuổi”.
Trọng tâm của hợp tác này là nghiên cứu triển khai phương pháp xét nghiệm dấu ấn sinh học (biomarkers) trong máu với công nghệ hiện đại hàng đầu và mới được thực hiện tại các trung tâm khoa học thần kinh, bệnh viện lớn trên thế giới giúp dễ dàng chẩn đoán sớm, chính xác bệnh Alzheimer (sa sút trí tuệ) trước khi có triệu chứng lâm sàng, dự báo tốc độ tiến triển bệnh. Từ đó giúp điều trị hiệu quả và quản lý tiến trình của bệnh tốt hơn. Hợp tác và nghiên cứu này được thực hiện kéo dài đến 10 năm, lâu nhất tại Việt Nam, triển khai tại tất cả cơ sở của hai Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hệ thống BVĐK Tâm Anh tại Hà Nội, TP.HCM.
Dự kiến, dự án sẽ chính thức thu tuyển người bệnh xét nghiệm tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hệ thống BVĐK Tâm Anh từ tháng 4/2026.
Phát biểu tại lễ ký kết, TS.BS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, đánh giá cao tinh thần sẵn sàng đồng hành, đầu tư cho khoa học và trách nhiệm xã hội của Hệ thống BVĐK Tâm Anh.
“Thực tế không có nhiều đơn vị y tế ngoài công lập sẵn sàng tham gia và đầu tư cho nhiệm vụ mang tính nghiên cứu dài hạn. Tuy nhiên, nếu không nghiên cứu thì chúng ta sẽ không thể có dữ liệu khoa học để phát triển”, ông Quang nói.
Hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn diện đa chuyên khoa tại BVĐK Tâm Anh
Biomarkers là các phân tử sinh học có thể đo lường được trong cơ thể (máu, dịch não tủy, nước tiểu…) phản ánh tình trạng sinh lý hoặc bệnh lý. Phương pháp biomarkers cho kết quả chính xác cao, có thể thực hiện rộng rãi với chi phí thấp - điều kiện quan trọng để hướng tới triển khai tầm soát Alzheimer cộng đồng. Đây được coi là “cuộc cách mạng” chẩn đoán sớm sa sút trí tuệ, cho phép nhận diện các quá trình bệnh sinh ở mức độ sinh học ngay từ giai đoạn rất sớm, tương tự xét nghiệm cholesterol trong tim mạch.
Trước đây, chẩn đoán Alzheimer chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng, do đó, người bệnh thường được phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Hiện, phương pháp chẩn đoán đặc hiệu vẫn dựa trên triệu chứng lâm sàng hoặc xét nghiệm từ dịch não tuỷ của người bệnh, tức là phải thực hiện thủ thuật xâm lấn chọc não tuỷ với nguy cơ biến chứng cao. Phương pháp này hạn chế khả năng tiếp cận người bệnh, đặc biệt là tầm soát ở quy mô lớn vì chi phí cao.
Nghiên cứu này đồng thời đóng góp các dữ liệu khoa học cho cơ quan y tế xây dựng các chiến lược quốc gia trong việc tầm soát, dự phòng và quản lý bệnh. Việc xây dựng ngân hàng sinh học (biobank), nghiên cứu theo dõi dọc và ứng dụng biomarker trong chẩn đoán Alzheimer sẽ đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào bản đồ nghiên cứu thần kinh học toàn cầu, mở ra cơ hội hợp tác và công bố khoa học quốc tế.
Vì thế, lần đầu tiên, nghiên cứu hợp tác dài hơi của Hệ thống BVĐK Tâm Anh và Lão khoa Trung ương về bệnh Alzheimer là bước dịch chuyển mang tính chiến lược, từ mô hình “bất lực và bị động” sang phát hiện sớm để chủ động phòng ngừa, làm chậm tiến triển bệnh và chăm sóc người bệnh tốt hơn.
PGS.TS Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương nhận định, mô hình hợp tác này được kỳ vọng góp phần giảm gánh nặng kinh tế - xã hội khi bệnh Alzheimer có chi phí chăm sóc rất lớn và kéo dài. Phát hiện sớm và can thiệp sớm giúp làm chậm tiến triển bệnh, giảm thời gian phụ thuộc chăm sóc, giảm chi phí y tế dài hạn và nâng cao chất lượng sống người cao tuổi.
Việt Nam là một trong 10 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của các bệnh thần kinh - thoái hóa, đặc biệt là Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ - “đại dịch” mới trên toàn cầu, khi được dự báo sẽ có tới hơn 150 triệu người mắc bệnh vào năm 2050.
Tại Việt Nam, một nghiên cứu cho thấy có khoảng 4,5% người trên 60 tuổi mắc sa sút trí tuệ, tỷ lệ mắc bệnh tăng theo độ tuổi.
(Nguồn: Hệ thống BVĐK Tâm Anh)
.svg){kind=icon}
