Chiến trường biên giới & điểm 0 của Nguyễn Quang Sáng

Có một đứa trẻ đã bị điểm 0 vì nộp giấy trắng trong bài văn tả bố. Vì bố em đã hy sinh “trên chiến trường biên giới”. Đó là nội dung một truyện ngắn của Nguyễn Quang Sáng, hay là...

Có một đứa trẻ đã bị điểm 0 vì nộp giấy trắng trong bài văn tả bố. Vì bố em đã hy sinh “trên chiến trường biên giới”. Đó là nội dung một truyện ngắn của Nguyễn Quang Sáng, hay là một câu hỏi mà nhà văn vừa ra đi để lại cho những người đương thời.

Nhà văn Nguyễn Quang Sáng đã qua đời ngày 13/2, hưởng thọ 82 tuổi. Thông tin ấy khiến nhiều người thương tiếc. Nhưng trong sự tiếc nuối một tài năng của văn chương cách mạng Việt Nam, nhìn kỹ lại, thấy cả trách nhiệm trả lời những câu hỏi mà con người (tưởng như) thuộc thế hệ cũ ấy đã đặt ra.

Nguyễn Quang Sáng có một truyện ngắn mang tên “Bài học tuổi thơ”, viết năm 1990, kể câu chuyện của một bài tập làm văn với đề bài là “Trò hãy tả buổi làm việc ban đêm của bố”.

{keywords}

Nhà văn Nguyễn Quang Sáng

Khúc mắc trong truyện rất đỗi thông thường (tức là bất thường một cách quen thuộc). Có một trò được điểm 6 dù ba nó không hề đi làm đêm, ban đêm chỉ đi nhậu, nhưng nó tả cảnh ba nó làm ban ngày rồi chuyển thành ban đêm. Một trò khác, được 0 điểm, vì nộp giấy trắng.

Cô giáo quát mắng, trò được 0 điểm mới thú nhận rằng mình không có ba từ lúc lọt lòng. Ba em đã hy sinh trên chiến trường biên giới.

Nó cứ làm thinh. Tức quá, cô mới quất cây thước xuống bàn cái chát: "Sao trò không làm bài?" Tới lúc đó nó mới nói: "Thưa cô, con không có ba". Nghe nó nói, hai con mắt của cô con mở tròn như hai cái tô. Cô đứng sững như trời trồng vậy ba!

Tôi bỗng nhập vai là cô giáo. Tôi thấy mình ngã qụy xuống trước đứa học trò không có ba.

Sau đó cô và cả lớp mới được biết, em mồ côi cha khi vừa mới lọt lòng mẹ. Ba em hy sinh trên chiến trường biên giới. Từ ấy, má em ở vậy, tần tảo nuôi con...

Nhà văn đã rất cẩn thận khi viết rõ rằng các em học sinh ở đây 11 tuổi, học lớp 6. Nghĩa là lấy mốc năm 1990 trừ đi, thì người cha của em học trò bị điểm 0 đã hy sinh năm 1979. Đó là năm mà tại cái “chiến trường biên giới” ấy, rất nhiều gia đình đã mất đi một người cha, người chồng, người con.

{keywords}

Đó là một câu chuyện của giáo dục. Những điểm 0 và điểm 6 như thế chắc chắn đã không “tuyệt tích” từ thời mà Nguyễn Quang Sáng viết “Bài học tuổi thơ”. Đến tận hôm nay đề tập làm văn trong trường phổ thông vẫn mang mô thức “Hãy tả một ai đó đang làm gì đó” mà không nhất thiết phải quan tâm đến việc ai đó có thực sự tồn tại hay là họ đã tồn tại như thế nào.

Điểm 0 của Nguyễn Quang Sáng, thật ra dành cho người thày – người đã dạy một công thức lắp ghép hơn là dạy cách mô tả cuộc sống. Những điểm 0 như thế đến hôm nay vẫn tồn tại.

Đó còn là câu chuyện của tình người, của cách người ta đối xử với quá khứ. Một đứa trẻ có người cha đã hy sinh ở “chiến trường biên giới” năm 1979, tồn tại trong lớp học ấy như một điều hiển nhiên cho đến khi hoàn cảnh trớ trêu cho người ta biết sự thật. Nguyễn Quang Sáng hẳn đã không vô tình khi chọn chi tiết “chiến trường biên giới” cho sự thờ ơ ấy, sự lãng quên ấy.

{keywords}

Còn bao nhiêu số phận nữa gắn với cái chiến trường biên giới năm 1979 ấy cũng đã bị lãng quên như em học sinh lầm lũi trong lớp học kia? Câu hỏi ấy vẫn chưa thể được trả lời đích đáng đến hôm nay.

Và hẳn ông cũng không vô tình khi mô tả rằng mắt cô giáo chỉ biết “mở tròn như hai cái tô” và “đứng như trời trồng” khi nghe đến câu chuyện của em học sinh.

Giá mà câu chuyện có thể kết lại bằng một tiết học về những người lính đã hy sinh nơi chiến trường biên giới cách đấy 11 năm hay là một sự thay đổi nào đó trong bài văn bị điểm 0 của em học trò.

Nhưng không, cô giáo đứng như trời trồng, câu chuyện chỉ dừng lại ở đó, em học trò vẫn bị điểm 0 vì ba em đã mất nơi chiến trường biên giới. Một ẩn dụ đắng chát.

Điểm 0 ấy, có thể dành cho bất kỳ ai trong chúng ta, những người đã lãng quên một phần lịch sử. Điểm 0 ấy, đến hôm nay vẫn đáng phê lên trán của rất nhiều người đang sống.

Theo Đức Hoàng (Depplus.vn)

tin nổi bật

Không có học sinh 'dốt bẩm sinh', chỉ có những em trở nên 'dốt hóa'

Trong tư duy tích cực của người giáo viên luôn tồn tại quan niệm không có học sinh dốt, chỉ có học sinh chưa giỏi mà thôi. Điều này không chỉ mang tính nhân văn mà còn phản ánh đúng  quy luật phát triển trong triết học.

Lúc sống không con, nhưng khi qua đời, thầy tôi có cả một bầy con

Trái tim nhân từ, tình yêu thương học trò, lối sống thuần hậu, giản đơn như ca dao của thầy đã thành một phần hành trang giúp chúng tôi biết sống tốt hơn.

Kinh ngạc với giáo dục Qatar: Đứng thứ 4 thế giới, hơn 300 trường quốc tế

Giáo dục tiểu học hoàn toàn miễn phí ở các trường công lập trong khi Qatar có hơn 300 trường quốc tế.

Ấn Độ siêu khắt khe với các nhà cung cấp thực phẩm cho trường học

Tại Ấn Độ, với hơn 1,4 tỉ người, các vấn đề an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn tại các bữa ăn học đường được quy định chặt chẽ, khắt khe và chi tiết.

Kỷ luật hiệu trưởng chụp ảnh khỏa thân của tình cũ

Ông Trần Cao Nhân, Hiệu trưởng Trường tiểu học ở huyện Chợ Mới (An Giang) bị kỷ luật Cảnh cáo do chụp ảnh khỏa thân của 1 phụ nữ.

Cơ hội học ĐH Khoa học Ứng dụng Kajaani - Phần Lan

ĐH Khoa học Ứng dụng Kajaani (KAMK) tại Phần Lan đào tạo đa dạng các ngành học tiếng Anh bậc Cử nhân và Thạc sĩ, cung cấp nhiều kiến thức cốt lõi, trải nghiệm thực tiễn và những cơ hội kết nối nghề nghiệp của sinh viên trong tương lai.

Hà Nội thăm dò dư luận xét danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú cho 12 người

Sở GD-ĐT Hà Nội vừa tổ chức thăm dò dư luận cho việc đề nghị xét tặng danh hiệu “Nhà giáo nhân dân”, “Nhà giáo ưu tú” năm 2023 với 12 cá nhân.

Nam sinh lớp 7 kéo người đàn ông khỏi đường ray khi tàu hỏa đang lao đến

Thấy ông Vót bị ngã và mắc kẹt trên đường sắt khi tàu hoả đang lao đến, em Chiến đã chạy tới hỗ trợ kéo ra ngoài.

Trẻ khó 'cất chữ vào đầu' hãy dạy kiểu 'cỏ hoang chết đi, đường dần lộ ra'

Những đứa trẻ nhận thức chậm, não bộ như bãi đất trống, chưa từng hoặc ít được cày xới. Hãy dạy chúng nhẹ nhàng từng tí một, theo kiểu đi đi lại lại trên cùng một lối tạo vệt mòn, mưa dầm thấm lâu.

Hiệu trưởng và học sinh Ischool mặc niệm tưởng nhớ nam sinh qua đời

Sáng nay (28/11) - buổi đầu tiên trở lại lớp sau vụ ngộ độc thực phẩm tập thể, học sinh cùng giáo viên Trường Ischool Nha Trang (Khánh Hòa) đã dành một phút mặc niệm, tưởng nhớ nam sinh qua đời trong vụ việc.

Khắt khe với giáo viên, 'dễ dãi' với học sinh để thành top đầu thế giới

Dân số khiêm tốn (5,5 triệu người), yêu cầu khắt khe về chuyên môn và kỹ năng với giáo viên, tôn trọng sự tự chủ và các giá trị bình đẳng đã giúp nền giáo dục Phần Lan vươn tầm thế giới.

Ít được để tâm, bạo lực học đường về tinh thần đang dẫn đến hậu quả

Thời gian qua xảy ra một số vụ học sinh tự tử, mà không ít trong đó xuất phát từ những mâu thuẫn trên mạng hay xích mích với bạn bè. Có thể thấy, bạo lực học đường về tinh thần đang dẫn đến những hậu quả.

Anh ngữ Apax đề xuất hoàn trả học phí thành 5 đợt

Công ty cổ phần Anh ngữ Apax gửi thông báo đến các phụ huynh ở Đồng Nai về việc hoàn trả học phí sau khi tái cấu trúc và chia thành 5 đợt.

Phong cách độc lạ của đại học số 1 Qatar, bí quyết nằm ở sự tự chủ

Nhắc đến trường nổi tiếng và chất lượng nhất của nước chủ nhà World Cup 2022, giới học thuật sẽ nhớ ngay đến Đại học Qatar (QU).

Bình Dương: Phát huy sức trẻ, khơi dậy khát vọng lập nghiệp của thanh niên

Công tác giáo dục, bồi dưỡng, chăm lo cho thanh niên luôn được lãnh đạo UBND tỉnh, các đơn vị, đoàn thể tỉnh Bình Dương tạo điều kiện để phát huy sức trẻ.