Vụ vòi tiền của đoàn thanh tra Bộ Xây dựng tại huyện Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc một lần nữa lại làm cả xã hội xôn xao.

Xôn xao vì 3 năm qua, với cuộc chiến chống tham những, nhiều vụ án lớn về tham nhũng đã được đưa ra xét xử, nhiều vụ án khác cũng sắp được đưa ra xem xét và cứ tưởng "tấm gương" cũng như bài học của những vụ việc này sẽ ngấm sâu vào bộ máy công quyền, vào những cán bộ, công chức để bộ máy ngày càng phục vụ dân tốt hơn, để công bộc của dân ít vòi tiền hơn, trong sạch hơn. Hình như không hẳn là như vậy.

Nhiễm nặng "con vi rút" tham nhũng

Vụ việc này của Thanh tra Bộ Xây dựng chỉ là một ví dụ điển hình về tham nhũng. Vụ này không lộ ra thì sẽ có vụ khác lộ ra  thế chỗ. Vụ gian lận thi cử của Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình mà bản chất một phần là câu chuyện nhận tiền nâng điểm, là tham nhũng trong bộ máy công quyền kéo từ năm ngoái đến tận năm nay chưa dứt là một minh chứng.

Tham nhũng với các sắc thái tham nhũng vặt, tham nhũng vừa, tham nhũng lớn và tham nhũng khủng không còn là cá biệt trong bộ máy công quyền nước ta. Càng là những cơ quan nhà nước nắm quyền quyết định, phê duyệt, thẩm định, phê chuẩn cái này, cái kia, nắm quyền thanh tra, kiểm tra, kiểm toán… lại càng là những cơ quan có "tiềm năng" tham nhũng.

{keywords}
Trụ sở UBND huyện Vĩnh Tường, nơi xảy ra vụ đoàn thanh tra Bộ Xây dựng bị lập biên bản

Vậy thì chống tham nhũng từ đâu nhỉ? Có thể nói không quá rằng cả xã hội ta đã nhiễm nặng "con vi rút" tham nhũng. Nói cả xã hội là bao hàm cả từng người chúng ta trong đó. Nói cả xã hội là bao hàm cả bộ máy nhà nước, là bao hàm cán bộ, công chức, viên chức trong đó.

Hãy thành thật với nhau một chút

30 năm trở lại đây, con người ta quen dần với giá trị của đồng tiền, có tiền là giải quyết được nhiều chuyện. Thời bao cấp không như thế. Tham nhũng, hối lộ thời đó cũng có, nhưng quy mô và mức độ không như bây giờ. Giờ đây đã thành thói quen, mỗi khi có việc đến cửa công, hầu như trong đầu số đông người mình đều nghĩ trước tiên ở cái nơi đó mình có quen ai không. Quen để có chỗ dựa, quen để nhờ vả. Có bệnh đến bệnh viện nhà nước mà có con cháu công tác ở đó là yên tâm cái đã. Không có ai quen thì nghĩ ngay làm thế nào để việc của mình được nhỉ. Và thế là từ ý tưởng nhanh chóng chuyển thành hành động đưa tiền để được việc trong rất nhiều người.  

Đang cần có ngay cái giấy đó, là đăng ký kết hôn, sổ đỏ… nay mất thêm ít tiền mà được việc thì cũng ok đi. Chẳng cần đâu xa, ngay những người trong gia đình ta, bạn bè ta, đồng nghiệp ta trong công sở đều có sẵn một lô những chuyện kiểu phải chi tiền để được việc, ví như xin học trường công chất lượng cho con cháu, chi tiền để được làm ngơ khi xây nhà có vi phạm dù là rất nhỏ, chi tiền để con cháu đỗ công chức…

Sáng sáng, công an phường cùng dân phòng lại ra quân giữ gìn trật tự, chống lấn chiếm hè đường làm nơi buôn bán. Thường sau 8 giờ sáng, đâu lại vào đó. Vẫn lấn chiếm hè đường chứ, chuyện bình thường mà vì ta cũng đã có đóng góp cho phường rồi. Có tiền là được hết.

Dân cũng thế mà doanh nghiệp, tổ chức cũng vậy. Tư duy mất tiền nhưng được việc là khá phổ biến và gần như đã thành công thức sống trong đời thường. Mà thường thì mất tiền là bởi cái việc của mình có tý khuất tất, có tý không đúng quy định. Nếu cứ đúng luật thì chắc không được. Cho nên phải chi, phải lót tay với mấy ông công chức liên quan. Hơn nữa, đời là có đi có lại, mình phải bỏ tiền cho cửa quan lo việc này thì mình cũng sẽ kiếm được tiền nhờ cái cửa quan mà mình đang giữ. Anh nọ lấy tiền của anh kia để sống và có lẽ trong mặt bằng xã hội kiểu này, người nông dân là bí nhất, là thua thiệt nhất.

Chống tham nhũng từ khía cạnh này hóa ra không đơn giản. Ta phải chống lại chính ta, ta phải chống lại cái tà, cái phi lý ngay trong ta và chừng nào trong ta còn dung dưỡng mầm mống lo lót để được việc thì chừng đó câu chuyện chống tham nhũng ở ta còn xa vời. 

Đấy là nói một phía, tức phía người dân, doanh nghiệp sẵn sàng hối lộ, đưa tiền để được việc, để được bỏ qua sơ suất này, kia trong cái việc mình đang nhờ cậy. Hãy đừng xem nhẹ khía cạnh này, bởi thử hình dung không còn ai muốn đưa hối lộ, không còn ai phải đưa hối lộ, thậm chí không còn ai dám đưa thì việc nhận hối lộ cũng sẽ không diễn ra. Có ai đưa tiền đâu mà nhận. Cho nên, muốn chống tham nhũng thì đây là điểm quan trọng cần phải tính đến. Chống tham nhũng từ bên ngoài bộ máy công quyền. Cái chống kiểu này dường như chưa được chú ý đúng mức.

Còn phía khác là người trong bộ máy, những cán bộ, công chức có liên quan sẽ hành xử ra sao khi tiền được đưa đến. Tất nhiên có rất nhiều cán bộ, công chức cho dù cuộc sống còn rất khó khăn nhưng vẫn vững tâm, vẫn giữ mình trong sạch. Nhưng cũng có rất nhiều người không như vậy. Hãy thành thật với nhau một chút khi nghĩ lại mình vào được công chức như thế nào? Bố mẹ ta có phải bỏ tiền ra để ta vào được cơ quan nhà nước hay không? Cái vị trí công việc nhiều "lộc lá" mà ta đang làm cứ thế đến hay trước đó cũng phải lo lót ít nhiều? Rồi con mới được bổ nhiệm lãnh đạo nữa chứ. Qua bao nhiêu cửa là bấy nhiêu lần lo. Và sau tất cả những chuyện đó thì bây giờ là lo thu lại các khoản đã chi ra từ chính công việc ta đang làm, nhất là những việc liên quan tới "quyết, phê, thẩm, duyệt".

Thế cho nên mới hiểu được khi biết có gia đình sẵn sàng chi vài trăm triệu cốt để con vào công chức. Cứ vào đi, cơ hội thu lại sẽ có lúc xuất hiện. Biết bao tấm gương sờ sờ, hiện hữu đã chứng minh cho chân lý đó. Muốn chống tham nhũng hữu hiệu buộc phải chống từ đây, chống từ bên trong bộ máy công quyền. Và xem ra độ mạnh, độ cương quyết chống từ bên trong vẫn chưa đủ. Mấy vụ thi cử ở Hà Giang, Sơn La, Hòa Bình sao xử lý lâu vậy, có lọt lưới ai không? Rồi ngay vụ việc của đoàn thanh tra Bộ Xây dựng tại Vĩnh Tường có phải chỉ là sai phạm cá nhân như người đứng đầu Bộ nói. Lúc nào cũng nói trách nhiệm người đứng đầu nhưng giờ có vụ việc thì chẳng thấy đâu.

Cần phải làm quyết liệt và đặc biệt là cần rà soát, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, tham nhũng trong cơ quan, đơn vị có chức năng phòng, chống tham nhũng như yêu cầu của Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng. Làm thực sự và quyết liệt để "bảo đảm ngăn chặn cho được tình trạng lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, "vòi vĩnh", "chung chi", phục vụ động cơ cá nhân, vụ lợi trong thực thi công vụ như Công điện của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh.

Đinh Duy Hòa

Phó chánh thanh tra Bộ Xây dựng làm trưởng đoàn, Vĩnh Tường lo hết hồ sơ cung cấp

Phó chánh thanh tra Bộ Xây dựng làm trưởng đoàn, Vĩnh Tường lo hết hồ sơ cung cấp

Chánh thanh tra huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc cho biết, hồ sơ đang được cơ quan Công an thu giữ.   

tin nổi bật

Bị tố cáo nặc danh, Chủ tịch thị xã Quảng Trị mong được trả lại uy tín

Bà Nguyễn Thị Mai Anh - Chủ tịch UBND thị xã Quảng Trị (tỉnh Quảng Trị) phủ nhận các nội dung tố cáo, đồng thời đề nghị cơ quan chức năng xác minh, làm rõ, trả lại uy tín cho bản thân.

Chủ tịch Quảng Trị 'tuýt còi' chủ đầu tư 'cầm đèn chạy trước ô tô'

UBND tỉnh này vừa ra văn bản, yêu cầu Công ty Trường Thịnh tạm dừng dự án trạm trộn bê tông thương phẩm và bê tông nhựa nóng trái phép tại huyện Vĩnh Linh.

Bộ Tài chính đã phát hiện, chuyển cơ quan điều tra 71 vụ có dấu hiệu tham nhũng

Các cơ quan chức năng của Bộ Tài chính đã phát hiện 71 vụ việc có dấu hiệu tội phạm về tham nhũng, kinh tế, tiêu cực chuyển cơ quan điều tra, xử lý.

Chiếm đoạt hơn 100 triệu, nguyên chủ tịch xã bị điều tra

Ông Như bị điều tra vì lập và phê duyệt dự toán giá vật tư vượt định mức, lập khống hồ sơ chi tiền mặt không có chứng từ hợp pháp, chiếm đoạt hơn một trăm triệu đồng.

Bộ Chính trị kỷ luật cảnh cáo ủy viên Trung ương Huỳnh Tấn Việt

Bộ Chính trị kỷ luật cảnh cáo ông Huỳnh Tấn Việt, ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng uỷ Khối các cơ quan Trung ương, nguyên Bí thư Tỉnh uỷ, nguyên Chủ tịch HĐND tỉnh Phú Yên.

Hàng loạt cựu lãnh đạo sở, ngành bị khai trừ Đảng

5 cựu lãnh đạo sở, cùng một Phó cục Thuế tỉnh Khánh Hòa bị khai trừ Đảng do sai phạm trong giao đất “vàng” ở trung tâm TP Nha Trang cho DN với giá rẻ.

Đích đến cuối cùng của cuộc đấu tranh 'sinh - tử' với giặc nội xâm

Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị toàn quốc tổng kết chặng đường 10 năm đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực vừa qua đã phát đi nhiều thông điệp quan trọng, vốn được đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân mong đợi.

Trưởng Ban Tổ chức TƯ: Rà soát, xử lý các vụ án phức tạp, dư luận xã hội quan tâm

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu Ban Thường vụ tỉnh ủy Sóc Trăng chỉ đạo rà soát, xử lý một số vụ việc, vụ án cụ thể, nhất là các vụ việc, vụ án phức tạp, dư luận xã hội quan tâm xảy ra trên địa bàn.

Tham nhũng diễn biến phức tạp khi thu hồi tài sản, kỷ luật rồi bỏ qua

Theo tiến sĩ, luật sư Đặng Văn Cường, đấu tranh phòng chống tham nhũng là nhiệm vụ lâu dài, cam go, phức tạp. Chính sách pháp luật của Việt Nam hiện nay đối với tội phạm về tham nhũng là xử lý nghiêm minh và chú trọng việc thu hồi tài sản.

Ông Nguyễn Thanh Long có dấu hiệu vụ lợi mới bị khởi tố, bắt giam

Đại diện Cục C03, Bộ Công an đã trả lời về việc hai bị can Chu Ngọc Anh (cựu Chủ tịch Hà Nội) và Nguyễn Thanh Long (cựu Bộ trưởng Y tế) có hành vi nhận hối lộ hay không tại cuộc hop báo chiều 30/6.

Tiền đưa hối lộ tại Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao lên đến hàng trăm ngàn USD

Đại diện Cục An ninh điều tra Bộ Công an cho biết, bước đầu xác định số tiền trong vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao) lên đến hàng trăm ngàn USD.

Đề nghị tăng phòng ngừa, giảm xử hình sự để không phải xử lý nhiều cán bộ

VKSND tối cao kiến nghị Tổng Bí thư, Bộ Chính trị, Trung ương cho chủ trương phòng chống tham nhũng, tiêu cực theo hướng tăng phòng ngừa, giảm xử lý hình sự để không phải băn khoăn “phải xử lý nhiều cán bộ, đồng chí của mình”.

Thứ trưởng Công an: Vụ Việt Á là điển hình cho thấy cán bộ chưa biết sợ

Thứ trưởng Công an lưu ý tham nhũng, tiêu cực vẫn tiềm ẩn rất lớn, nhiều “đối tượng chưa biết sợ” như vụ Việt Á dù trước đó đã xử lý vụ CDC Hà Nội lợi dụng dịch bệnh để trục lợi nhưng nhóm cán bộ vẫn chưa biết sợ.

Tổng Bí thư: 'Không được cậy có quyền, uốn thẳng thành cong'

Tổng Bí thư nhắc lại, “Ban Chỉ đạo phải trong sạch, xứng đáng, nếu nhúng chàm thì nói không ai nghe. Ai trong Ban Chỉ đạo vi phạm tội sẽ xử lý trước. Không được cậy mình có quyền muốn làm gì làm, muốn uốn thẳng thành cong”.

Trưởng Ban Nội chính T.Ư: Nhiều án tham nhũng nghiêm trọng có bóng dáng cán bộ tiếp tay

Trưởng Ban Nội chính Trung ương nêu thực tế, đằng sau những vụ việc, vụ án tham nhũng, tiêu cực nhất là những vụ án đặc biệt nghiêm trọng có bóng dáng cán bộ, công chức tiếp tay, bao che, đồng phạm, thậm chí là chủ mưu, cầm đầu.