Nhiều người bất ngờ khi biết quả mâm xôi mọc hoang dại ở đồng quê Việt Nam lại cùng họ với loại phúc bồn tử (raspberry) nhập khẩu đắt đỏ trên thị trường.
Bỏ ăn cá biển vì lo nhiễm thủy ngân
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết bà từng tư vấn cho một phụ nữ trên 50 tuổi mang theo túi thực phẩm chức năng đến khám.
Bệnh nhân chia sẻ đã nhiều tháng không dám cho cả gia đình ăn cá biển vì xem những video cảnh báo cá nhiễm thủy ngân, kim loại nặng, có thể gây bệnh nguy hiểm. Thay vào đó, bà mua viên Omega-3 nhập khẩu vì tin rằng như vậy an toàn hơn.
Bất bình trước thực trạng này, Tiến sĩ Giang đã tìm xem kênh thông tin của vị bác sĩ mà bệnh nhân làm theo. Vị chuyên gia không khỏi ngạc nhiên khi thấy bác sĩ trên cảnh báo tình trạng phổ biến khi thiếu Omega-3 dù nhiều người tiêu dùng có thói quen ăn cá hằng ngày.
Bác sĩ này cho rằng không nên ngày nào cũng duy trì ăn lượng cá đều đặn, đặc biệt là các loại cá thu, ngừ ở sâu trong chuỗi thức ăn nên dễ nhiễm kim loại nặng.
“Thông tin thủy ngân xuất hiện trong cá biển, đặc biệt là ở những loài cá cỡ lớn như cá thu, cá ngừ khiến không ít người tiêu dùng hoang mang. Trường hợp bệnh nhân tìm đến tôi là ví dụ điển hình”, Tiến sĩ Giang nói.
Điều bà băn khoăn không phải là việc người dân sử dụng thực phẩm bổ sung mà là một nỗi lo chưa đúng bản chất khoa học lại khiến cả gia đình loại bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm rất giàu giá trị dinh dưỡng ra khỏi bữa ăn.
Giải thích về vấn đề này, Tiến sĩ Giang cho biết trong môi trường nước, thủy ngân có thể chuyển hóa thành dạng methylmercury. Hoạt chất này bắt đầu xâm nhập vào chuỗi thức ăn tự nhiên và tích lũy dần trong cơ thể cá.
Những loài cá săn mồi lớn, sống lâu năm thường có hàm lượng methylmercury cao hơn. Chất này có thể gây tổn thương hệ thần kinh, đặc biệt ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của thai nhi và trẻ nhỏ.
Dù vậy, chuyên gia nhấn mạnh điều quan trọng là không phải tất cả các loại cá biển đều chứa lượng thủy ngân giống nhau.
Dẫn chứng kết luận của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA). Tiến sĩ Giang cho biết cá hồi, cá mòi, cá cơm, cá trích thuộc nhóm lựa chọn tốt, có hàm lượng thủy ngân tương đối thấp.
Ngược lại, những loại như cá kiếm, cá mập, cá ngừ mắt to thuộc nhóm thủy ngân cao, cần tránh đối với phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.
Ngay cả cá ngừ cũng không thể đánh đồng tất cả các loài. Có loài thuộc nhóm ít thủy ngân, có loài cần hạn chế và có loài cần tránh ở nhóm nhạy cảm.
“Việc đánh đồng toàn bộ hải sản đều nguy hại là một sai lầm phổ biến trong nhận thức dinh dưỡng”, Tiến sĩ Giang nhấn mạnh.
Ăn cá đúng cách
Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị ăn cá ít nhất hai lần mỗi tuần, ưu tiên cá giàu Omega-3. Với phụ nữ mang thai và cho con bú, FDA khuyến nghị 2-3 khẩu phần cá ít thủy ngân mỗi tuần, tổng khoảng 225-340g cá trước chế biến.
Trong bữa ăn, các gia đình hãy thay đổi đa dạng các loại cá, chọn nguồn thực phẩm rõ ràng và chế biến bảo đảm an toàn. Đặc biệt, mọi người cần lưu ý tên gọi cá tại Việt Nam đôi khi không tương ứng chính xác với tên loài trong bảng phân loại quốc tế.
“Điều tôi muốn nhấn mạnh là: Cảnh báo thủy ngân là cần thiết nhưng cảnh báo đúng phải giúp người dân lựa chọn cá an toàn hơn, chứ không khiến họ sợ tất cả cá biển. Đôi khi, chỉ một thông tin thiếu bối cảnh cũng đủ thay đổi cả thói quen ăn uống của một gia đình”, Tiến sĩ Giang nói.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho rằng cảnh báo dinh dưỡng mặt trước bao bì giúp người dân nhận biết nhanh thực phẩm cần hạn chế, góp phần phòng ngừa bệnh không lây nhiễm.
Theo chuyên gia Viện Dinh dưỡng Quốc gia, 12-18 tuổi là giai đoạn trẻ bứt phá mạnh về chiều cao. Dinh dưỡng hợp lý trong thời kỳ này giúp trẻ phát triển tối đa tầm vóc theo tiềm năng di truyền.
.svg){kind=icon}
