
XEM VIDEO: Cô giáo người Ca Dong và những tiết học tiếng Anh đặc biệt ở vùng cao
Trong giờ tiếng Anh tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng (TP Đà Nẵng), khi học sinh chưa hiểu từ mới qua lời giải thích bằng tiếng Việt, cô Hồ Thị Hạnh Vi (SN 1995) lại chuyển sang tiếng Ca Dong. Có tiết, cô còn nhường vai giáo viên cho học trò, còn mình trở thành người học.
Cô giáo người Ca Dong là một trong 7 nhà giáo của Đà Nẵng được lựa chọn tuyên dương “Nhà giáo trẻ tiêu biểu” cấp Trung ương năm 2026.
Vượt trở ngại để theo đuổi nghề giáo
Sinh ra tại Trà Mai (nay là xã Nam Trà My, TP Đà Nẵng), Vi là con thứ hai trong gia đình có bốn anh chị em. Khi Vi chào đời tại nhà bị bà đỡ vô tình làm rơi vôi vào mắt phải, từ đó cô chỉ còn nhìn thấy bằng mắt trái.
Tuổi thơ của Vi gắn với những buổi học dưới đèn dầu khi nơi ở chưa có điện lưới. Muốn tìm tài liệu ngoài sách giáo khoa, cô phải đến bưu điện huyện thuê máy tính theo giờ.

Dù điều kiện học tập thiếu thốn, Vi ngày càng yêu thích tiếng Anh và quyết định theo đuổi nghề giáo. Năm 2013, cô thi đỗ vào Trường ĐH Ngoại ngữ (ĐH Huế).
Sau khi tốt nghiệp, Vi giảng dạy tại một trung tâm ngoại ngữ ở TP Tam Kỳ (cũ), rồi làm việc cho một tổ chức phi chính phủ hỗ trợ trẻ em. Những trải nghiệm ấy giúp cô hiểu hơn những khó khăn mà trẻ em vùng cao đang đối mặt.
Tháng 10/2023, dù có cơ hội tiếp tục làm việc ở đồng bằng với thu nhập tốt hơn, Vi vẫn quyết định trở về quê hương Nam Trà My dạy học.
“Em cũng lớn lên từ vùng núi này nên hiểu những khó khăn mà học trò đang trải qua. Được trở về quê hương, dạy các em tiếng Anh và nhìn thấy học trò tiến bộ mỗi ngày là niềm hạnh phúc rất lớn đối với em”, Vi chia sẻ.

Dạy tiếng Anh từ ngôn ngữ bản làng
Nhắc đến học trò, Vi hào hứng, thi thoảng bật cười khi kể những kỷ niệm ở lớp. Cô cũng thường xuyên tìm tòi, thử nghiệm các phương pháp giảng dạy mới.
Học sinh của Vi chủ yếu là người Ca Dong. Nhiều em quen sử dụng tiếng mẹ đẻ trong giao tiếp hằng ngày, trong khi vốn tiếng Việt còn hạn chế. Vì vậy, việc học thêm tiếng Anh là thử thách không nhỏ.
Để học sinh dễ tiếp thu, Vi linh hoạt kết hợp tiếng Anh, tiếng Việt và tiếng Ca Dong trong giờ học. Cô còn đưa hình ảnh, sự vật và nét văn hóa bản làng vào bài giảng, giúp các em liên hệ kiến thức mới với cuộc sống hằng ngày.
Dù mắt trái hiện cận 2,75 độ, dễ đau mỏi khi làm việc lâu trên máy tính, Vi vẫn chủ động tìm tòi, ứng dụng công nghệ vào giảng dạy. Cô sử dụng cả trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng trò chơi, bài tập trực quan và hỗ trợ học sinh luyện phát âm.

Trong một tiết học về các con số ở lớp 2, Vi hướng dẫn học sinh đọc “one, two, three” bằng tiếng Anh, giải thích tương ứng là “một, hai, ba” bằng tiếng Việt, rồi liên hệ với cách gọi bằng tiếng Ca Dong.
Sau đó, cô mời một cậu bé người Ca Dong lên đóng vai giáo viên, hướng dẫn cả lớp đọc những con số bằng tiếng mẹ đẻ. Vi cũng hào hứng đọc theo, trở thành người học trong chính tiết dạy của mình.
“Có những từ giải thích bằng tiếng Việt, học sinh vẫn chưa hiểu nên em chuyển sang tiếng Ca Dong. Em muốn các em thấy tiếng mẹ đẻ cũng có thể giúp mình học tốt một ngôn ngữ khác”, Vi chia sẻ.
Cách dạy này tạo cơ hội để học sinh chia sẻ kiến thức bằng tiếng mẹ đẻ, đồng thời thêm tự tin khi tham gia các hoạt động trong lớp.
Ngoài giờ chính khóa, Vi thành lập câu lạc bộ tiếng Anh miễn phí I-Shine, tạo thêm cơ hội để học sinh, đặc biệt là các em dân tộc thiểu số, luyện phát âm và giao tiếp.
Trong quá trình giảng dạy, Vi đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp huyện năm học 2024-2025 và hai năm liên tiếp được công nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở. Cô còn được lựa chọn làm báo cáo viên tại Hội thảo quốc tế VietTESOL.
Thầy Bùi Quang Ngọc, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng, chia sẻ: “Cô Vi rất năng động, nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm. Không chỉ tận tâm với công việc giảng dạy, cô còn tích cực tham gia công tác Đoàn, hoạt động thiện nguyện và những công việc chung của nhà trường”.

Nhắc đến ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Vi nhớ mãi bức thư tay nhận được năm 2023, khi vừa chuyển về Trà Leng. Người viết là một học sinh lớp 3 người Ca Dong ở thôn xa, gia đình còn nhiều khó khăn.
Bằng những nét chữ còn vụng về, em mong cô luôn mỉm cười, tiếp tục mang đến những bài học thú vị và những bài hát hay. Biết cô không nhìn thấy bằng mắt phải, em còn động viên “Teacher Vi” luôn tự tin, làm những điều mình yêu thích và theo đuổi ước mơ.
Đọc những dòng thư ấy, Vi bật khóc. Với cô, tình cảm chân thành của học trò là món quà quý giá trong hành trình làm nghề.
Từng là cô học trò vùng cao phải thuê máy tính theo giờ để tìm tài liệu, giờ đây Vi đứng trên bục giảng ở quê nhà, đưa tiếng Anh đến gần hơn với những đứa trẻ, lấy chính tiếng mẹ đẻ của các em làm cầu nối.
