Cơn địa chấn rung chuyển Facebook

Facebook từng đối mặt với những người tố cáo, bão chỉ trích về quảng cáo và các cuộc điều tra của Quốc hội Mỹ. Song, hãng chưa từng đương đầu cả 3 cùng lúc như hiện nay, trong cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 17 năm tồn tại.

Hôm 22/10, một nhóm gồm 17 hãng thông tấn Mỹ, trong đó có CNN bắt đầu cho đăng tải loạt bài gọi chung là "Hồ sơ Facebook", dựa trên hàng trăm tài liệu nội bộ bị rò rỉ của công ty, bao gồm cả những phần được trích dẫn trong các đơn tố cáo của Frances Haugen, cựu cố vấn pháp lý cho Facebook gửi Ủy ban Chứng khoán và sàn giao dịch Mỹ (SEC) cũng như Quốc hội Mỹ.

{keywords}
 

Các bài viết đề cập đến nhiều bí mật động trời của mạng xã hội đông người dùng nhất hành tinh, từ cách các nhóm phối hợp trên Facebook gây bất hòa và bạo lực, các thách thức của nền tảng này trong việc kiểm duyệt nội dung ở một số quốc gia không nói tiếng Anh đến việc những kẻ buôn người đã lợi dụng nó để dụ dỗ các nạn nhân.

Việc báo chí công bố "Hồ sơ Facebook", trong đó có cả những lo ngại về ảnh hưởng của Instagram với trẻ gái vị thành niên, đã khiến một tiểu ban của Thượng viên Mỹ yêu cầu Antigone Davis, lãnh đạo an toàn toàn cầu của Facebook phải ra điều trần. Bản thân Haugen cũng ra điều trần trước cơ quan này và cô đã tuyên bố tại đó rằng, bản thân tin "các sản phẩm của Facebook đang gây hại cho trẻ em, gây chia rẽ và làm suy yếu nền dân chủ" của Mỹ.

Hiện vẫn chưa phải là hồi kết cho những rắc rối của Facebook. Cuối tuần trước, một cựu nhân viên ẩn danh khác đã đệ đơn khiếu nại công ty lên SEC, với những cáo buộc tương tự như của Haugen. Các thành viên của tiểu ban Thượng viện đã yêu cầu Tổng giám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg ra điều trần.

Facebook trước đây từng đối mặt với những bê bối liên quan cách tiếp cận của mạng xã hội này về quyền riêng tư dữ liệu, kiểm duyệt nội dung và các đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, kho tài liệu "khủng" mới bị rò rỉ và nhiều câu chuyện chắc chắn vẫn còn tiếp diễn từ đó, đang đụng chạm tới những vấn đề và mối quan ngại về hầu hết mọi lĩnh vực kinh doanh của Facebook, kể cả cách ứng phó những phát biểu thù hận và tin giả, cách quản lý sự phát triển quốc tế hay bảo vệ những người dùng trẻ hơn trên nền tảng và thậm chí là khả năng đo lường chính xác quy mô của lượng người dùng khổng lồ.

Tất cả những điều này đặt ra một câu hỏi hóc búa đối với cho công ty: Liệu Facebook thực sự có khả năng kiểm soát nguy cơ về những thứ gây hại cho thế giới thực từ các nền tảng lớn đến kinh ngạc của mình hay không hoặc có phải mạng xã hội này đã phát triển lớn đến mức không thể sụp đổ?

Nỗ lực đảo ngược tình thế

Facebook đã nhiều lần cố gắng làm mất uy tín của Haugen, đồng thời cáo buộc những lời điều trần và tố cáo của cô đã làm sai lệch những hành động cũng như nỗ lực của công ty.

"Những câu chuyện này bắt nguồn từ một tiền đề sai lầm. Đúng, chúng tôi là một doanh nghiệp và chúng tôi tạo ra lợi nhuận, nhưng ý tưởng rằng chúng tôi làm như vậy bất chấp sự an toàn hay sức khỏe của mọi người là hiểu lầm về những lợi ích thương mại chúng tôi đem lại", phát ngôn viên của Facebook cho biết trong một tuyên bố mới gửi CNN.

Trong một thông điệp đăng tải trên mạng xã hội tuần trước, John Pinette, Phó Chủ tịch truyền thông của công ty đã gọi Hồ sơ Facebook là "việc cố tình trích lược hàng triệu tài liệu" của công ty, có thể nhằm mang đến những kết luận không công bằng về doanh nghiệp.

Tuy nhiên, một số ý kiến phản bác rằng, nếu Facebook có nhiều tài liệu phản ánh câu chuyện đầy đủ hơn, tại sao họ lại không công bố chúng. Khi điều trần trước Thượng viện Mỹ, giám đốc an toàn toàn cầu của Facebook chỉ nói, công ty đang "tìm cách để công khai nhiều nghiên cứu hơn".

Hôm 21/10, ban giám sát độc lập của Facebook thậm chí lên tiếng cáo buộc công ty sẽ không "công bố đầy đủ" các chi tiết về chương trình Kiểm tra chéo, vốn được tin đã bảo vệ hàng triệu người dùng VIP khỏi các quy tắc kiểm duyệt nội dung thông thường trên mạng xã hội này.

Thay vào đó, Facebook được cho là đang lên kế hoạch đổi tên thương hiệu sang một cái tên mới trong tuần này, khi làn sóng tố tội vẫn tiếp tục. Động thái dường như nhằm đảo ngược tình thế, nhưng theo giới phân tích, "chiếc áo mới" sẽ không khắc phục được các vấn đề cơ bản được nêu trong các báo cáo rò rỉ trừ khi Facebook thực sự bắt tay cải tổ bên trong.

Ví dụ, tờ Wall Street Journal ngày 16/9 từng đăng tải một nghiên cứu nội bộ của Facebook về một băng nhóm buôn bán ma túy khét tiếng bạo lực ở Mexico, có tên gọi Cartél Jalisco Nueva Generación. Nhóm này vẫn sử dụng Facebook để đăng tải các nội dung bạo lực và tuyển dụng thành viên mới thông qua cụm từ viết tắt "CJNG", dù đã bị mạng xã hội đánh dấu là một trong những "tổ chức và cá nhân nguy hiểm" cần bị xóa nội dung.

Mãi tới khi CNN chất vấn hồi tuần trước, Facebook mới xóa những nội dung độc hại gắn với CJNG trên Instagram, kể cả hình ảnh súng ống, các video bắn giết hay chặt đầu người.

Theo lý giải của luật sư Haugen, Facebook đã không thể giải quyết những vấn đề như trên một phần vì ưu tiên lợi nhuận hơn lợi ích của xã hội và trong một một vài trường hợp là do thiếu khả năng xử lý nhiều rắc rối cùng lúc.

Phát ngôn viên Facebook nói, công ty đã đầu tư tổng cộng 13 tỷ USD kể từ năm 2016, kể cả cho ứng dụng trí tuệ nhân tạo, để cải thiện tính an toàn của nền tảng này. Trong đó, 40.000 nhân viên chuyên trách các vấn đề an ninh và an toàn, bao gồm 15.000 người xét duyệt các nội dung bằng hơn 70 ngôn ngữ khác nhau tại hơn 20 địa điểm khắp thế giới.

Tuy nhiên, mức đầu tư của Facebook cho an ninh, an toàn bị cho là quá thấp so với mức doanh thu hàng năm lên tới 85 tỷ USD hồi năm ngoái. Đội ngũ chuyên trách của công ty cũng bị cho là quá mỏng so với nhu cầu thực tế khi Facebook tính đến tháng 9 năm nay đã có gần 2,9 tỷ người dùng.

Tương lai bất định

Trong khi sóng gió bên ngoài bủa vây, Facebook còn phải đối mặt với một thách thức ngày càng tăng từ bên trong là sự suy giảm niềm tin nhanh chóng của đội ngũ nhân viên. Nhiều tài liệu nội bộ cho thấy các quan ngại và sự hoài nghi của nhân viên về các hành động công ty cũng như những quyết sách của ban lãnh đạo.

Tin tốt đối với Facebook là Haugen cũng như nhóm hỗ trợ cô không muốn đóng cửa hay phân tách công ty. Trong cuộc điều trần trước Thượng viện, nữ cố vấn pháp lý này vẫn bày tỏ tin tưởng vào khả năng đem lại những điều tốt đẹp của Facebook nếu công ty có thể giải quyết tận gốc những vấn đề nghiêm trọng trên các mạng xã hội.

Điều dư luận hiện vẫn chờ xem là liệu Facebook sẽ thay đổi tới mức nào để vượt qua cuộc khủng hoảng hiện tại? Liệu công ty có chấp nhận dạng minh bạch và hợp tác mà Haugen, các nhà quản lý và dư luận đang kêu gọi hay chỉ đơn giản thay tên đối phó kiểu "bình mới, rượu cũ"?

Tuấn Anh

>>> Đọc tin thế giới trên Vietnamnet

Facebook có thể sẽ đổi tên

Facebook có thể sẽ đổi tên

Facebook đang có kế hoạch đổi tên công ty vào tuần tới, nhằm phản ánh mục tiêu xây dựng một 'vũ trụ kỹ thuật số' (metaverse) của riêng mình.

 

 

Tiết lộ chấn động từ người phanh phui bí mật của Facebook

Tiết lộ chấn động từ người phanh phui bí mật của Facebook

Danh tính người tiết lộ hàng chục nghìn trang tài liệu và những nghiên cứu nội bộ của Facebook vừa được công bố trên chương trình “60 minutes”. Đó là Frances Haugen, 37 tuổi.

 

tin nổi bật

Ấn Độ - Ẩn số lớn với phương Tây trong cuộc đối đầu với Nga

Phương Tây muốn Ấn Độ là đối tác chiến lược, trong khi Nga coi nước này là đồng minh kinh tế. Bất chấp sự lôi kéo của Mỹ và các đồng minh trong cuộc đối đầu với Nga, Ấn Độ vẫn nhất quyết không chọn bên.

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.