Sức hút bùng nổ của các concert thời gian qua không chỉ tạo nên một hiện tượng thưởng thức nghệ thuật mới trong giới trẻ, mà còn đặt ra bài toán làm sao để chuyển hóa cảm xúc thăng hoa trên sân khấu thành nguồn lực kinh tế, văn hóa bền vững.

Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, ngày 12/11, Báo Thể thao & Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) đã tổ chức tọa đàm Từ concert đến con tim với sự góp mặt của nhiều nhà quản lý và nghệ sĩ. Tại đây, các diễn giả đã cùng nhìn nhận thẳng thắn về sức sống của thị trường biểu diễn Việt Nam cũng như con đường chuyên nghiệp hóa ngành công nghiệp âm nhạc nước nhà.

nhac3.jpg
Nhạc sĩ Hữu Vượng, ca sĩ Bảo Trâm, rapper Đen tại tọa đàm. 

Chạm tới trái tim bằng tư tưởng và sự đồng cảm giữa các thế hệ

Nhìn vào bức tranh đời sống văn hóa đương đại, sự lên ngôi của các concert đang tạo ra những con số ấn tượng. Chỉ tính riêng năm 2025, cả nước đã diễn ra hơn 810 sự kiện âm nhạc. Đỉnh điểm là những chương trình tầm cỡ như concert quốc gia Tổ quốc trong tim thu hút tới 50.000 khán giả hay kỷ lục vào giữa tháng 10/2026 khi TPHCM chứng kiến tới 8 concert sáng đèn cùng lúc trong một dịp cuối tuần. Sức hút ấy cho thấy công chúng hôm nay, đặc biệt là người trẻ đến với concert không chỉ để nghe nhạc mà còn để tìm kiếm một không gian sẻ chia cảm xúc và cảm giác thuộc về một cộng đồng.

nhac2.jpg
NSND Trần Ly Ly.

Lý giải về sức sống của một chương trình nghệ thuật quy mô lớn, NSND Trần Ly Ly khẳng định yếu tố cốt lõi trước hết phải nằm ở tư tưởng và thông điệp xuyên suốt. Lấy ví dụ từ Tổ quốc trong tim, chính mục tiêu khơi dậy sự cộng cảm và lòng tự hào dân tộc đã trở thành sợi chỉ đỏ để toàn bộ ê-kíp từ tổng đạo diễn, âm nhạc, sân khấu đến biên đạo thống nhất ngôn ngữ nghệ thuật. Theo chị, văn hóa là một dòng chảy không ngừng chuyển mình, do đó người làm sáng tạo phải biết chắt lọc tinh hoa truyền thống để dung hòa với hơi thở thời đại và hội nhập quốc tế, thay vì biến di sản thành những khuôn mẫu bất biến.

Đồng quan điểm về việc làm mới giá trị truyền thống, nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc Nguyễn Hữu Vượng - người đứng sau thành công của Tổ quốc trong tim và sắp tới là concert Muôn sắc Việt Nam chia sẻ bài toán khó nhất khi thực hiện các chương trình mang tính lịch sử là làm sao chạm tới cảm xúc của đa thế hệ. Nếu khán giả lớn tuổi dễ dàng đồng điệu qua ký ức, người trẻ lại cần một cách tiếp cận gần gũi hơn. Giải pháp của ê-kíp là khoác lên những ca khúc hào hùng một diện mạo mới thông qua hòa âm, phối khí và dàn dựng đương đại, giúp người trẻ nhìn thấy tình yêu đất nước qua chính lăng kính của thế hệ mình.

Ở một góc nhìn khác, nghệ sĩ Đen lại xem những concert lớn như một phong cách sống mới của giới trẻ trong kỷ nguyên số. Giữa thời đại trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ khiến sự tương tác trực tiếp trở nên quý giá, sân khấu âm nhạc chính là nơi để mỗi khán giả bước ra khỏi màn hình, hòa mình vào dòng người và trở thành nhân vật chính trong câu chuyện của riêng họ. Với bản thân nam nghệ sĩ, dù từng đứng trước hàng vạn khán giả, anh vẫn luôn giữ tâm thế học hỏi các thế hệ đi trước và chọn cách kết nối bằng những lát cắt đời thường, bình dị nhất giống như nỗi nhớ nhà dịp Tết trong ca khúc Vị nhà.

Hoàn thiện thể chế để biến cảm xúc thành giá trị kinh tế bền vững

nhac1.jpg
Bà Phạm Thị Kim Oanh.

Từ góc độ quản lý nhà nước, bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Văn hóa và Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) nhận định những thành công bước đầu của thị trường biểu diễn là tín hiệu rất đáng mừng, nhất là khi công nghiệp âm nhạc đã được xác định là mũi nhọn trong Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa và Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, để các sự kiện này thực sự trở thành động lực kinh tế thay vì chỉ dừng lại ở những đêm diễn bùng nổ nhất thời, ngành biểu diễn cần một chiến lược dài hạn và tư duy khai thác đa chiều.

Theo bà Phạm Thị Kim Oanh, giá trị của một concert không thể chỉ đo đếm bằng doanh thu bán vé tại một địa điểm. Một sự kiện âm nhạc tầm cỡ có khả năng kéo theo sự dịch chuyển của hàng triệu lượt người, tạo cú hích trực tiếp cho du lịch, lưu trú, ẩm thực cùng nhiều dịch vụ phụ trợ khác. Song song đó, các nhà tổ chức cần đẩy mạnh khai thác sản phẩm phái sinh và mở rộng không gian lan tỏa trên môi trường số để đưa âm nhạc mang bản sắc Việt vươn ra thị trường quốc tế, tiếp cận cả cộng đồng người Việt ở nước ngoài lẫn khán giả toàn cầu.

concert.jpeg
Hình ảnh concert Tổ quốc trong tim.

Để hiện thực hóa mục tiêu đóng góp khoảng 7% GDP của các ngành công nghiệp văn hóa vào năm 2030, yếu tố tiên quyết vẫn là chất lượng nghệ thuật gắn liền với hành lang pháp lý vững chắc. Bà Oanh cho biết, dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được Quốc hội xem xét cùng kế hoạch xây dựng Luật Bản quyền tác giả độc lập trình Quốc hội vào năm tới sẽ là bệ đỡ quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người sáng tạo và nhà đầu tư. Khi quyền sở hữu trí tuệ được tôn trọng ngay từ khâu đầu vào, từ cơ quan quản lý, đơn vị tổ chức cho đến ý thức của từng khán giả, hệ sinh thái công nghiệp âm nhạc Việt Nam mới có đủ nội lực để phát triển chuyên nghiệp và bền vững.

Ảnh: BTC