Từng được trồng làm hàng rào ở làng quê, cây duối còn gắn với ký ức tuổi thơ của nhiều người qua những quả vàng cam ngọt nhẹ. Ngoài ra, loại cây này từng được dùng để chăm sóc răng miệng.
Bác sĩ Nguyễn Thu Thủy, Viện Nghiên cứu Phát triển Y dược cổ truyền Việt Nam cho biết cây huyết giác (còn gọi là cây xó nhà hay trầm dứa) có tên khoa học là Pleomele cochinchinensis, thuộc họ hành tỏi Liliaceae.
Loại cây này thường mọc hoang trên các vách đá hoang sơ nhưng ngày nay được nhiều gia đình trồng làm cảnh nhờ hình dáng bắt mắt.
Dù cây quen thuộc trong đời sống hằng ngày nhưng ít ai biết rằng huyết giác lại là một vị thuốc quý giá trong Đông y. Sở hữu vị đắng chát đặc trưng cùng tính bình, thảo dược này có tác dụng chỉ huyết, hoạt huyết, sinh cơ và hành khí.
Nhờ đó, cây huyết giác được ứng dụng hiệu quả trong điều trị các chứng mụn nhọt lâu ngày không liền, chữa lành các vết thương đang chảy máu, điều hòa bế kinh, giải quyết tình trạng huyết ứ trệ sau sinh, đồng thời làm tan tụ máu do chấn thương, chữa bong gân, đau nhức xương khớp và u hạch.
Các nghiên cứu hiện đại cũng chứng minh những giá trị dược tính vượt trội của loại cây này. Phân tích cho thấy trong nhựa gỗ huyết giác chứa nhiều hỗn hợp hóa học quan trọng, trong đó dracoresinotanol chiếm từ 57% đến 82%, dracoalben chiếm khoảng 2,5%, dracoresen chiếm 14% và nhựa không tan chiếm 3%.
Dịch chiết thu được từ huyết giác mang lại tác dụng tích cực trong việc phòng ngừa hình thành khối huyết. Thông qua các thí nghiệm trên ống kính, các nhà khoa học nhận thấy dịch chiết này ức chế quá trình kết tập tiểu cầu, đồng thời có khả năng kháng khuẩn, ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn Staphylococcus aureus.
Thảo dược trên còn thể hiện đặc tính chống viêm, giảm đau, giãn mạch, kháng khuẩn và kháng nấm mạnh mẽ. Cụ thể, dịch chiết từ huyết giác chứa steroidal saponin có tác dụng ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn và nấm gây bệnh như Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa và Fusarium oxysporum. Các thử nghiệm cũng khẳng định khả năng chống nấm hiệu quả của vị thuốc này.
Đáng chú ý, năng lực chống oxy hóa, ngừa ung thư và tăng cường hệ miễn dịch của huyết giác đã được công bố trong nghiên cứu của các tác giả Mei W1, Dai H, Wu J, Zhuang L, Hong K. công bố tháng 10/2005. Nghiên cứu chứng minh rằng dịch chiết cây huyết giác trong chloroform có tác dụng chống oxy hóa, tiêu diệt các gốc tự do, từ đó nâng cao hệ miễn dịch và hỗ trợ chống ung thư.
Bên cạnh đó, khả năng chống đông máu và chữa lành vết thương của huyết giác cũng rất rõ rệt. Dịch lấy từ nước cây huyết giác phòng ngừa sự hình thành các khối huyết tụ nhờ khả năng ức chế kết tập tiểu cầu. Mặt khác, các thành phần hóa học trong vỏ cây huyết giác có khả năng kích thích sự tăng sinh và di chuyển của nguyên bào sợi, tăng cường sản xuất collagen, từ đó dẫn đến quá trình tái tạo biểu mô và chữa lành vết thương nhanh chóng.
Mặc dù huyết giác là cây thuốc nam sở hữu nhiều công dụng nhưng bác sĩ Thủy lưu ý phụ nữ mang thai tuyệt đối không sử dụng.
Không chỉ là một gia vị quen thuộc trong căn bếp, hương thảo còn được coi là "thảo dược vàng" hỗ trợ cải thiện trí nhớ, kiểm soát đường huyết và kích thích mọc tóc.
Không chỉ là thực phẩm, hạt ý dĩ còn được dùng như vị thuốc quý hỗ trợ người mắc các bệnh tiểu đường, viêm đa khớp...
.svg){kind=icon}
